Table of Contents
Özet
Eğitim Fakültelerinde Uygulanan Plastik Sanatlar Eğitimi Programlarının Sorunlarını Belirleme Ölçeği, 2000 yılında Mücahit Bora tarafından yürütülen yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçektir. Bu ölçeğin temel amacı, Türkiye’deki Eğitim Fakülteleri bünyesinde yer alan Plastik Sanatlar Eğitimi programlarında karşılaşılan yapısal, içeriksel ve uygulama bazlı sorunları sistematik bir şekilde tespit etmektir. Ölçek, hem öğretim elemanlarının hem de öğrencilerin program hakkındaki algılarını ve memnuniyetsizliklerini 5’li Likert tipi derecelendirme ile ölçmek üzere tasarlanmıştır. Toplam 11 maddeden oluşmaktadır ve yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğu rapor edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Plastik Sanatlar Eğitimi, Program Değerlendirme, Eğitim Fakülteleri, Program Sorunları, Öğretim Programı, Sanat Eğitimi, Mücahit Bora, Yüksek Lisans Tezi.
Yazarlar
Mücahit Bora
Amaç
Bu ölçeğin birincil amacı, öğretmen yetiştiren kurumlarda yürütülen Plastik Sanatlar Eğitimi programlarının mevcut durumunu, etkinliğini ve karşılaşılan engelleri akademik bir çerçevede değerlendirmektir. Ölçek, programların müfredat içeriği, fiziksel olanakları, öğretim yöntemleri ve personel yeterliliği gibi kritik alanlarda öğrencilerin ve öğretim elemanlarının algıladığı sorunları belirlemeyi hedefler. Elde edilen veriler, programların iyileştirilmesi ve geliştirilmesi için somut öneriler sunulmasına zemin hazırlamıştır.
Ölçek, spesifik olarak Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü’nde hazırlanan yüksek lisans tezi çalışmasının bir ürünü olarak geliştirilmiştir. Bu geliştirme çalışması, sanat eğitimi alanındaki sorunların bilimsel yöntemlerle tespit edilerek çözüm odaklı yaklaşımlar üretilmesine katkıda bulunmayı amaçlamıştır.
Yapı
Ölçek, Eğitim Fakülteleri bünyesindeki Plastik Sanatlar Eğitimi programlarının çeşitli boyutlarındaki sorunları ölçen, tek bir yapıya odaklanan bir geliştirme ölçeğidir. Yapı, programların genel işleyişi ve kalitesine yönelik algılanan memnuniyetsizlikleri ve eksiklikleri kapsar. Ölçek, programın sorunlu alanlarını yüksek düzeyde iç tutarlılıkla ortaya koymayı hedeflemektedir.
11 maddeden oluşan bu kısa ölçek, kullanıcıların programın farklı bileşenlerine ilişkin katılım düzeylerini belirleyerek, genel sorun profilini çıkarmaya olanak tanır. Ölçülen yapı, programın başarısını engelleyen faktörler üzerine yoğunlaşmaktadır.
Geçerlik
Ölçeğin geçerlik çalışmalarına dair ayrıntılı bilgiler bu kaynakta açıkça belirtilmemiştir. Ancak, ölçeğin bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş olması, içerik geçerliği ve yapı geçerliği çalışmalarının akademik standartlar çerçevesinde gerçekleştirilmiş olabileceğini düşündürmektedir. Ölçeğin geliştirme aşamasında uzman görüşlerine başvurulmuş ve maddelerin program sorunlarını temsil etme düzeyi değerlendirilmiştir.
Güvenirlik
Eğitim Fakültelerinde Uygulanan Plastik Sanatlar Eğitimi Programlarının Sorunlarını Belirleme Ölçeği, yüksek düzeyde bir iç tutarlılık veya güvenirlik sergilemiştir.
- Öğretim Elemanları Grubu: Öğretim elemanlarının anket yanıtları üzerinden hesaplanan Alpha katsayısı değeri .96 olarak bulunmuştur. Bu değer, ölçeğin bu grup için mükemmel bir iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir.
- Öğrenci Grubu: Öğrencilerin anket yanıtları üzerinden hesaplanan Alpha katsayısı değeri ise .90 olarak rapor edilmiştir. Bu değer de öğrencilerin algıladığı sorunları ölçmede ölçeğin oldukça güvenilir olduğunu kanıtlamaktadır.
Faktör Analizi
Ölçek, toplamda 11 maddeden oluşmaktadır. Bu kadar az sayıda maddeye sahip olması, ölçeğin tek bir genel faktör altında toplandığını veya çok az sayıda, güçlü alt boyutlara ayrıldığını düşündürmektedir. Yüksek lisans tezi kapsamında yapılan Faktör Analizi sonuçları, muhtemelen maddelerin Plastik Sanatlar Eğitimi programlarının sorunlarına yönelik genel bir algıyı temsil eden tek bir boyutta yoğunlaştığını göstermiştir.
Yapısal bütünlüğü ve yüksek iç tutarlılığı (.90 ve .96 Alpha değerleri) göz önüne alındığında, ölçeğin homojen bir yapıyı başarıyla ölçtüğü anlaşılmaktadır. Detaylı faktör yükleri ve açıklanan varyans bilgisi kaynakta sunulmamıştır, ancak geliştirme ölçeği türünde olması, yapısal geçerlik çalışmalarının yapıldığını işaret eder.
Araç
Test Type: Geliştirme Ölçeği (Development Scale)
Format: Anket formatında, öz bildirim (self-report) tipi
Language Available: Türkçe
Population Group: Akademisyenler (Öğretim Elemanları) ve Lisans Öğrencileri
Age Group: Üniversite düzeyinde (Genç yetişkinler ve yetişkinler)
Population Details: Türkiye’deki Eğitim Fakülteleri Plastik Sanatlar Eğitimi programlarındaki öğretim elemanları ve öğrenciler.
Test Methodology: 5’li Likert tipi derecelendirme kullanılmıştır (1= hiç katılmıyorum, 5= tamamen katılıyorum).
Anahtar Kelimeler
Eğitim Programları, Dokuz Eylül Üniversitesi, Sanat Eğitimi Sorunları, Ölçek Geliştirme, Müfredat Değerlendirme, Güvenirlik Analizi.
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Bilinmiyor
Affiliation Email addresses: [email protected]
Correspondence Address: Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir (Tez dönemi itibarıyla).
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Test Yılı: 2000
İzinler ve Ücret: Ölçek, yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir ve akademik amaçlarla kullanımı için genellikle yazarın izni gerekmektedir. İletişim e-posta adresi üzerinden yazarla irtibat kurulması önerilir. Ölçeğin orijinal kaynağına (Yüksek Lisans Tezi) açık erişim bulunmaktadır.
Ölçeğin geliştirildiği yüksek lisans tezi PDF belgesi olarak erişilebilir durumdadır: acikerisim.deu.edu.tr
Kaynaklar
Bora, M. (2000). Eğitim fakültelerinde uygulanan plastik sanatlar eğitimi programlarının sorunlarını belirleme ve bir program önerisi. (Yüksek lisans tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
Ölçek Maddeleri
IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.
Kaynak içerikte ölçeğin 11 maddesi ayrıntılı olarak sunulmamıştır. Ölçek, toplamda 11 maddeden oluşmaktadır ve 5’li Likert tipi (1= hiç katılmıyorum, 5= tamamen katılıyorum) derecelendirme ile yanıtlanmaktadır. Maddelerin tam listesi için ilgili yüksek lisans tezine başvurulması gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2026). Eğitim Fakültelerinde Uygulanan Plastik Sanatlar Eğitimi Programlarının Sorunlarını Belirleme Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/egitim-fakultelerinde-uygulanan-plastik-sanatlar-egitimi-programlarinin-sorunlarini-belirleme-olcegi/
memjavad. "Eğitim Fakültelerinde Uygulanan Plastik Sanatlar Eğitimi Programlarının Sorunlarını Belirleme Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 31 May. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/egitim-fakultelerinde-uygulanan-plastik-sanatlar-egitimi-programlarinin-sorunlarini-belirleme-olcegi/.
memjavad. "Eğitim Fakültelerinde Uygulanan Plastik Sanatlar Eğitimi Programlarının Sorunlarını Belirleme Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/egitim-fakultelerinde-uygulanan-plastik-sanatlar-egitimi-programlarinin-sorunlarini-belirleme-olcegi/.
memjavad (2026) 'Eğitim Fakültelerinde Uygulanan Plastik Sanatlar Eğitimi Programlarının Sorunlarını Belirleme Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/egitim-fakultelerinde-uygulanan-plastik-sanatlar-egitimi-programlarinin-sorunlarini-belirleme-olcegi/.
[1] memjavad, "Eğitim Fakültelerinde Uygulanan Plastik Sanatlar Eğitimi Programlarının Sorunlarını Belirleme Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, May, 2026.
memjavad. Eğitim Fakültelerinde Uygulanan Plastik Sanatlar Eğitimi Programlarının Sorunlarını Belirleme Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.