Perinatal Anksiyete Tarama Ölçeği

Özet

Perinatal Anksiyete Tarama Ölçeği (PASS), gebelik ve doğum sonrası dönemdeki kadınlarda anksiyete belirtilerini taramak amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu giriş, ölçeğin Türkçe’ye adaptasyonuna ve geçerlik ve güvenirlik çalışmalarına odaklanmaktadır. Ölçek, perinatal dönemde ortaya çıkan anksiyete bozukluklarının erken teşhisi ve yönetimi için klinik ve araştırma ortamlarında değerli bir araç olarak hizmet vermektedir. Türkçe uyarlama çalışması, ölçeğin Türk kültürel bağlamında da geçerli ve güvenilir bir şekilde kullanılabileceğini göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Perinatal Anksiyete Tarama Ölçeği, perinatal dönem, anksiyete, uyarlama, geçerlik, güvenirlik, gebelik, doğum sonrası.

Yazarlar

Yazıcı, E., Mutu Pek, T., Uslu Yuvacı, H., Köse, E., Cevrioglu, S., Yazıcı, A. B., … & Aydın, N.

Amaç

Perinatal Anksiyete Tarama Ölçeği (PASS), gebelik ve doğum sonrası dönemde kadınlarda yaygın olarak görülen anksiyete belirtilerini hızlı ve etkili bir şekilde taramak amacıyla geliştirilmiştir. Ölçeğin temel amacı, perinatal dönemde anksiyete yaşayan bireyleri belirleyerek, erken müdahale ve uygun tedaviye yönlendirmektir. Bu sayede, anne ve bebek sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerin azaltılmasına katkıda bulunulması hedeflenmektedir.

Türkçe uyarlama çalışması (PASS-TR), ölçeğin Türk popülasyonunda kültürel ve dilsel olarak uygunluğunu sağlamak ve geçerlik ile güvenirlik özelliklerini değerlendirerek klinik ve araştırma kullanımları için standart bir araç sunmayı amaçlamıştır. Bu adaptasyon, Türk sağlık profesyonellerine perinatal dönem anksiyetesini değerlendirmede bilimsel olarak desteklenmiş bir kaynak sağlamaktadır.

Yapı

Perinatal Anksiyete Tarama Ölçeği, perinatal dönem anksiyetesinin çeşitli boyutlarını ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil eder. Bu dönemdeki anksiyete, genel kaygı, obsesif-kompulsif belirtiler, travmatik doğum korkusu ve sosyal anksiyete gibi farklı bileşenleri içerebilir. Ölçek, bu çeşitli belirti kümelerini ele alarak, bireyin genel anksiyete düzeyini ve anksiyetesinin özel doğasını anlamaya yardımcı olur.

Ölçeğin orijinal yapısı ve Türkçe uyarlamasında hedeflenen yapı, perinatal dönemdeki hormonal değişimler, sosyal baskılar ve ebeveynlik sorumlulukları gibi benzersiz stres faktörleriyle ilişkili anksiyete deneyimlerini yansıtacak şekilde tasarlanmıştır. Bu yapı, anksiyetenin sadece bir semptom listesi olmaktan öte, bu özel yaşam evresindeki kadınların deneyimlediği karmaşık duygusal durumu yakalamayı amaçlar.

Geçerlik

Perinatal Anksiyete Tarama Ölçeği‘nin Türkçe uyarlaması (PASS-TR) için geçerlik çalışmaları, ölçeğin Türk popülasyonunda ölçmeyi amaçladığı yapıyı doğru bir şekilde ölçüp ölçmediğini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Bu çalışmalar tipik olarak içerik geçerliği, yapı geçerliği (faktör analizi ile) ve ölçüt geçerliği gibi farklı geçerlik türlerini içerir. Yazıcı ve arkadaşları (2018) tarafından yapılan çalışma, PASS-TR’nin Türk kültürüne uygunluğunu ve anksiyete belirtilerini geçerli bir şekilde ölçebildiğini göstermiştir.

Yapı geçerliği genellikle faktör analizi yöntemleri kullanılarak incelenir ve ölçek maddelerinin beklenen alt boyutları altında toplanıp toplanmadığını değerlendirir. Ayrıca, ölçüt geçerliği kapsamında, PASS-TR puanlarının diğer bilinen anksiyete veya depresyon ölçekleriyle ilişkisi incelenerek ölçeğin klinik olarak anlamlı sonuçlar verip vermediği doğrulanmıştır. Bu çalışmalar, PASS-TR’nin Türk perinatal dönem kadınlarında anksiyeteyi değerlendirmek için güvenilir bir araç olduğunu desteklemektedir.

Güvenirlik

PASS-TR’nin güvenirlik çalışmaları, ölçeğin ölçümlerinde tutarlılık ve istikrar olup olmadığını değerlendirmek için yapılmıştır. Güvenirlik, bir ölçüm aracının aynı koşullar altında tekrarlandığında benzer sonuçlar verme derecesini ifade eder. Yazıcı ve arkadaşları (2018) tarafından yapılan Türkçe uyarlama çalışmasında, iç tutarlılık (Cronbach alfa katsayısı gibi) ve muhtemelen test-tekrar test güvenilirliği gibi yöntemler kullanılarak PASS-TR’nin güvenirliği incelenmiştir.

Yüksek iç tutarlılık katsayıları, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçtüğünü ve birbiriyle uyumlu olduğunu gösterir. Test-tekrar test güvenirliği ise ölçeğin zaman içinde kararlı ölçümler sağladığını ortaya koyar. Bu güvenirlik analizleri, PASS-TR’nin perinatal dönemde anksiyete belirtilerini tutarlı bir şekilde değerlendirebilen sağlam bir psikometrik araca sahip olduğunu doğrulamıştır.

Faktör Analizi

Perinatal Anksiyete Tarama Ölçeği‘nin Türkçe uyarlaması olan PASS-TR’nin geçerlik çalışmaları kapsamında faktör analizi gerçekleştirilmiştir. Faktör analizi, ölçeğin altında yatan yapısal boyutları belirlemek ve maddelerin hangi faktörlere yüklendiğini ortaya koymak için kullanılan istatistiksel bir yöntemdir. Bu analiz, ölçeğin orijinal yapısının Türk popülasyonunda da korunup korunmadığını veya kültürel farklılıklar nedeniyle yeni bir faktör yapısının ortaya çıkıp çıkmadığını anlamak için kritik öneme sahiptir.

Yazıcı ve arkadaşları (2018) tarafından yapılan çalışmada, PASS-TR’nin faktör yapısı incelenmiş ve ölçeğin Türk örnekleminde de klinik olarak anlamlı ve tutarlı faktörler sergilediği gösterilmiştir. Bu bulgular, ölçeğin perinatal dönem anksiyetesinin çeşitli yönlerini kültürel olarak uygun bir şekilde ölçebildiğini ve yapı geçerliğinin desteklendiğini göstermektedir.

Enstrüman

Test Türü: Uyarlama

Format: Genellikle çok maddeli, Likert tipi derecelendirme ölçeği formatında bir öz bildirim aracıdır.

Mevcut Dil: Türkçe (Orijinal dil muhtemelen İngilizcedir).

Popülasyon Grubu: Perinatal dönemdeki kadınlar (gebe ve doğum sonrası dönemdeki kadınlar).

Yaş Grubu: Yetişkin kadınlar.

Popülasyon Detayları: Gebelik sürecinde olan veya doğum sonrası dönemde bulunan kadınlar. Bu dönem, gebeliğin başlangıcından doğum sonrası ilk yıla kadar uzanabilir.

Test Metodolojisi: Bireylerin kendi anksiyete belirtilerini değerlendirdiği öz bildirim temelli bir tarama ölçeğidir. Klinik veya araştırma amaçlı olarak kullanılabilir.

Anahtar Kelimeler

Perinatal Anksiyete Tarama Ölçeği, PASS-TR, gebelik, doğum sonrası, anksiyete, psikometrik uyarlama, geçerlik, güvenirlik, faktör analizi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Mevcut Değil

İletişim E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Mevcut Değil

İzinler & Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin kullanımına ilişkin izinler ve ücretlendirme bilgileri, ölçeğin sorumlu yazarı Esra Yazıcı ile doğrudan iletişime geçilerek öğrenilmelidir. Ticari kullanım veya geniş ölçekli araştırmalar için özel izinler gerekebilir.

Perinatal Anksiyete Tarama Ölçeği‘nin Türkçe uyarlama ve geçerlik/ güvenirlik çalışması 2018 yılında yayımlanmıştır. Bu tarih, ölçeğin Türk popülasyonu için psikometrik özelliklerinin belirlendiği yılı işaret etmektedir.

Referanslar

• Yazıcı, E., Mutu Pek, T., Uslu Yuvacı, H., Köse, E., Cevrioglu, S., Yazıcı, A. B., … & Aydın, N. (2018). Perinatal Anxiety Screening Scale validiy and reliability study in Turkish (PASS-TR validity and reliability). Psychiatry and Clinical Psychopharmacology, 1-9. DOI: 10.1080/24750573.2018.1506247
• Ölçeğin orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: perinatal-anksiyete-tarama-olcegi-toad.pdf

Perinatal Anksiyete Tarama Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri bu kaynakta sağlanmamıştır.