G8 Geriatrik Tarama Ölçeği

Özet

G8 G8 Tarama Testi, yaşlı hastalarda kapsamlı bir Geriatrik Tarama ihtiyacını hızlıca belirlemek için tasarlanmış sekiz maddelik kısa bir araçtır. Bu akademik giriş, Çavuşoğlu ve arkadaşları (2020) tarafından gerçekleştirilen spesifik uyarlama çalışmasına dayanmaktadır. Bu çalışma, G8 Ölçeği’nin kanser dışı yaşlı hastalarda kullanımına yönelik Türkçe Uyarlama ve psikometrik özelliklerini araştırmaktadır.

Ölçek, orijinal olarak onkoloji hastaları arasında kırılganlık ve kötü prognoz riskini saptamak için geliştirilmiş olsa da, bu uyarlama, ölçeğin kanser dışı yaşlı popülasyonda da geçerli ve güvenilir bir tarama aracı olarak kullanılabileceğini göstermeyi amaçlamıştır. G8, klinisyenlere hastanın beslenme durumu, fonksiyonel kapasitesi ve genel geriatrik risk düzeyi hakkında hızlı bir değerlendirme sunarak, ileri değerlendirme gereksinimini belirlemede yardımcı olur.

Anahtar Kelimeler

G8, Geriatrik Tarama, Geriatri, Yaşlı Hastalar, Kanser Dışı Popülasyon, Geçerlik, Güvenirlik, Uyarlama.

Yazarlar

Çağatay Çavuşoğlu, Özgür Deniz, Rumeysa T. Doğrul, İbrahim İleri, Fatih Yıldırım, Halil Çalışkan, … Burak Göker.

[quads id=5]

Amaç

G8 G8 Tarama Testi‘nin temel amacı, 70 yaş ve üzeri hastalarda kapsamlı geriatrik değerlendirmeye (KGD) ihtiyaç duyup duymadıklarını hızlıca belirlemektir. Bu tarama, klinik ortamda zaman kısıtlı olduğunda yüksek riskli bireyleri saptamak için hayati öneme sahiptir. Orijinal olarak kanser hastaları için geliştirilmiş olmasına rağmen, Çavuşoğlu ve arkadaşları tarafından yapılan bu çalışma, ölçeğin kanser dışı popülasyonda da uygulanabilirliğini ve psikometrik yeterliliğini göstermeyi amaçlamıştır.

Bu Uyarlama çalışması, G8 Ölçeği’nin Türk kültürüne adaptasyonunu sağlamak ve elde edilen veriler ışığında ölçeğin Geçerlik ve Güvenirlik özelliklerini kanıtlamak üzere tasarlanmıştır. Bu sayede, Türkiye’deki geriatri kliniklerinde yaşlı hastaların kırılganlık riskinin belirlenmesinde standart bir araç olarak kullanılması hedeflenmiştir.

Yapı

G8 Ölçeği, yaşlı hastalarda kırılganlık (frailty) riskini ve genel geriatrik durumu değerlendiren çok boyutlu bir yapıyı ölçer. Ölçek, genellikle hastanın fonksiyonel durumu, beslenme riski ve komorbiditeleri gibi alanları kapsayan sekiz temel sorudan oluşur. Bu maddeler, yaşlı bir bireyin genel sağlık durumu hakkında hızlı ve objektif bir değerlendirme sunar.

G8, sekiz farklı parametreyi (Vücut Kitle İndeksi, kilo kaybı, hareketlilik, nöropsikolojik sorunlar, ilaç kullanımı, kendini bildirme sağlık durumu, yaş ve iştah kaybı) birleştirerek tek bir risk puanı üretir. Bu puan, hastanın kapsamlı geriatrik değerlendirmeye (KGD) tabi tutulma ihtiyacını belirler, böylece erken müdahale imkanı sağlanır.

Geçerlik

Çavuşoğlu ve arkadaşları tarafından yürütülen uyarlama çalışmasında, ölçeğin psikometrik Geçerlik kanıtlarını sunmak üzere çeşitli analizler gerçekleştirilmiştir. Kaynak içeriğinde belirtildiği üzere, özellikle uygulayıcılar arası güvenilirliğin değerlendirilmesi, ölçeğin klinik ortamlarda farklı geriatristler tarafından tutarlı bir şekilde uygulanabilirliğini göstermesi açısından önemli bir geçerlik kanıtı sunmaktadır.

Çalışmada, uygulayıcılar arası güvenilirliği değerlendirmek için 18 hastaya G8 geriatrik tarama testi uygulanmış, ardından test hemen başka bir odada farklı bir geriatrist tarafından tekrarlanmıştır. Elde edilen veriler, G8 Ölçeği’nin kanser dışı yaşlı popülasyonda da geçerli bir tarama aracı olarak kullanılabileceğini desteklemektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin Güvenirlik analizleri, hem uygulayıcılar arası (inter-rater) hem de uygulama içi (intra-rater) tutarlılığı incelemeyi içermiştir. Uygulayıcılar arası güvenilirliğin değerlendirilmesi, 18 hastada testin iki farklı klinisyen tarafından uygulanmasıyla sağlanmıştır.

Uygulama içi güvenilirliği (test-tekrar test güvenilirliği) değerlendirmek için ise, 20 hastaya G8 geriatrik tarama testi iki hafta sonra tekrar uygulanmıştır. Bu yöntem, ölçeğin zaman içinde tutarlı sonuçlar üretme yeteneğini göstermektedir. Bu iki güvenilirlik ölçümü, G8 Ölçeği’nin Türk yaşlı popülasyonunda tutarlı ve güvenilir bir Geriatrik Tarama aracı olduğunu teyit etmektedir.

Faktör Analizi

Bu Uyarlama çalışmasının özet verilerinde spesifik bir keşifçi veya doğrulayıcı faktör analizi (DFA/KFA) sonucuna dair detaylar sunulmamıştır. Bununla birlikte, orijinal G8 G8 Tarama Testi, genellikle kırılganlık riskini tek bir genel puan üzerinden değerlendirmeyi amaçlayan pratik bir tarama aracıdır. Ölçeğin yapısı, sekiz farklı klinik göstergenin bir araya gelerek genel geriatrik durumu temsil etmesi üzerine kuruludur.

Araç Bilgileri

Test Türü: Uyarlama ve Kısa Geriatrik Tarama Ölçeği

Format: Sekiz maddelik hızlı tarama veya anket formu.

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama), İngilizce (Orijinal) ve çok sayıda farklı dil.

Popülasyon Grubu: Yaşlı Hastalar.

Yaş Grubu: Genellikle 70 yaş ve üzeri bireyler.

Popülasyon Detayları: Çavuşoğlu ve arkadaşlarının çalışması bağlamında, Türk popülasyonunda yer alan kanser dışı yaşlı hastalar.

Test Metodolojisi: Klinik tarama testi. Puanlama sistemi, hastanın kapsamlı geriatrik değerlendirmeye ihtiyacı olup olmadığını gösteren bir eşik değer (cut-off score) kullanır. Derecelendirme bilgisi (puanlama şeması) kaynakta detaylı olarak belirtilmemiştir.

Anahtar Kelimeler

Geriatri, Kırılganlık (Frailty), Güvenirlik, Geçerlik, Uyarlama, G8 Ölçeği, Tarama Aracı.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Çağatay Çavuşoğlu

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlılık E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Makalenin yayınlandığı kurum adresi (Detaylı bilgi kaynakta mevcut değildir).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Uyarlama Yılı: 2020

İzinler ve Kullanım Ücreti: G8 Ölçeği, genel olarak uluslararası klinik kullanım için tasarlanmış bir tarama aracıdır. Akademik veya klinik amaçlı kullanımlar için genellikle izin gereklidir. Spesifik Türkçe uyarlamanın kullanımı için izin ve şartlar, sorumlu yazar Çağatay Çavuşoğlu ile e-posta yoluyla iletişime geçilerek teyit edilmelidir.

Kaynaklar

Çavuşoğlu, C., Deniz, O., Doğrul, R. T., İleri, İ., Yıldırım, F., Çalışkan, H. … Göker, B. (2020). Validity and reliability of the G8 Screening Test in older non-cancer patients. Eur Geriatr Med. DOI: 10.1007/s41999-020-00404-0

Makalenin orijinal bağlantısı: link.springer.com

Ölçeğin Türkçe uyarlamasına ait PDF dosyası buradan indirilebilir: g8-geriatrik-tarama-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

G8 Geriatrik Tarama Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. Kaynak içerikte spesifik ölçek maddeleri metin olarak sağlanmadığından, G8 Ölçeği’nin standart olarak ölçtüğü sekiz alan aşağıda listelenmiştir.

• Vücut Kitle İndeksi (VKİ)
• Son 3 ayda Kilo Kaybı
• Hareketlilik/Yürüme Kapasitesi
• Nöropsikolojik Sorunlar (Hafıza veya depresyon)
• İlaç Kullanımı (Günde kullanılan ilaç sayısı)
• Kendini Bildirme Sağlık Durumu
• Yaş
• İştah Kaybı veya Yeme Güçlüğü