Table of Contents
Özet
Pandemi Kaygısı Ölçeği, bireylerin pandemi süreçlerinde yaşadıkları kaygı düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. 2021 yılında Özalp, Demir Çelebi ve Eksi tarafından geliştirilen bu ölçek, pandemi döneminin getirdiği belirsizlikler, sağlık endişeleri ve sosyal kısıtlamalar karşısında ortaya çıkan psikolojik tepkileri değerlendirmeyi hedefler. Ölçek, 5’li Likert tipi bir derecelendirme ile bireylerin kaygı seviyelerini nicel olarak belirlemeye olanak tanır. Çalışma, pandeminin ruh sağlığı üzerindeki etkilerini anlamak ve uygun müdahale stratejileri geliştirmek için önemli bir kaynak sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Pandemi, kaygı, psikometrik ölçek, ölçek geliştirme, ruh sağlığı, COVID-19.
Yazarlar
Mehmet Özalp, Çiğdem Demir Çelebi, Hakan Eksi.
Amaç
Pandemi Kaygısı Ölçeği‘nin temel amacı, küresel bir pandemi durumu gibi olağanüstü koşullarda bireylerin deneyimlediği kaygı belirtilerini ve düzeylerini geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçmektir. Bu ölçek, pandemiye özgü korku, endişe, belirsizlik toleransı ve başa çıkma stratejileri gibi psikolojik tepkileri değerlendirerek, bireylerin ruhsal iyilik hallerini anlamaya yardımcı olmayı amaçlar.
Ölçek, klinisyenlere, araştırmacılara ve halk sağlığı uzmanlarına, pandemiyle ilişkili kaygı bozukluklarının taranması, risk altındaki grupların belirlenmesi ve psikolojik müdahalelerin etkinliğinin değerlendirilmesi konularında değerli bilgiler sunar. Böylece, pandemi sürecinin bireyler üzerindeki psikososyal etkilerini daha iyi kavramak ve destekleyici hizmetler sunmak mümkün hale gelir.
Yapı
Ölçek, bireylerin pandemi ile ilişkili kaygı düzeylerini ölçen bir psikolojik yapıyı değerlendirir. Bu yapı, genellikle enfeksiyon kapma korkusu, sevdiklerini kaybetme endişesi, sosyal ve ekonomik belirsizlikler, izolasyonun getirdiği stres ve geleceğe dair olumsuz beklentiler gibi çok boyutlu unsurları içerir. Ölçek, bu farklı kaygı bileşenlerini kapsayarak, genel pandemi kaygısının kapsamlı bir resmini sunmayı hedefler.
Geliştirme sürecinde, ölçeğin teorik temelleri, pandemiye özgü stres faktörleri ve kaygı tepkileri üzerine mevcut literatürden yararlanılarak oluşturulmuştur. Bu sayede, ölçek maddelerinin ölçülmek istenen yapıyı doğru bir şekilde temsil etmesi ve ilgili psikolojik kavramlarla uyumlu olması sağlanmıştır.
Geçerlik
Kaynak içerikte ölçeğin geçerlik bilgileri doğrudan belirtilmemiştir. Ancak, psikometrik bir ölçek geliştirme sürecinde, genellikle içerik geçerliği, yapı geçerliği (açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi yoluyla), ölçüt geçerliği (yakınsak ve ayırıcı geçerlik) gibi farklı geçerlik türleri incelenir. İçerik geçerliği, ölçek maddelerinin ölçülmek istenen yapıyı ne derecede temsil ettiğini; yapı geçerliği ise ölçeğin teorik yapıyla ne kadar uyumlu olduğunu gösterir.
Detaylı geçerlik bulgularına ulaşmak için, ölçeğin orijinal yayınlandığı makale olan “Develpoment of the pandemic anxiety scale” (Özalp, Demir Çelebi, & Eksi, 2021) incelenmelidir. Bu makalede, ölçeğin yapısal özellikleri ve çeşitli geçerlik kanıtları hakkında ayrıntılı bilgiler bulunabilir.
Güvenirlik
Kaynak içerikte ölçeğin güvenirlik bilgileri doğrudan belirtilmemiştir. Psikometrik ölçeklerde güvenirlik, ölçüm sonuçlarının tutarlılığı ve kararlılığı anlamına gelir. Genellikle iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı ile) ve test-tekrar test güvenirliği gibi yöntemlerle değerlendirilir. Yüksek iç tutarlılık, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda ne kadar uyumlu olduğunu gösterirken, test-tekrar test güvenirliği, ölçeğin zaman içinde ne kadar kararlı sonuçlar verdiğini ortaya koyar.
Ölçeğin iç tutarlılık katsayıları ve diğer güvenirlik analizleri için, yazarların orijinal bilimsel makalesine başvurulması gerekmektedir. Bu makale, ölçeğin psikometrik özelliklerine dair kapsamlı verileri içerecektir.
Faktör Analizi
Kaynak içerikte Pandemi Kaygısı Ölçeği‘nin faktör analizi sonuçlarına dair spesifik bilgi bulunmamaktadır. Ancak, bir ölçek geliştirme sürecinin kritik adımlarından biri, ölçeğin altında yatan boyutları veya faktörleri belirlemek için faktör analizi uygulamaktır. Bu analiz, ölçek maddelerinin hangi alt boyutları temsil ettiğini ve ölçeğin tek boyutlu mu yoksa çok boyutlu mu bir yapıya sahip olduğunu ortaya koyar.
Genellikle açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) teknikleri kullanılarak ölçeğin yapısal geçerliği test edilir. Ölçeğin kaç faktörden oluştuğu, her faktörün hangi maddeleri içerdiği ve bu faktörlerin açıklanan varyans oranları gibi detaylı bilgilere, orijinal bilimsel yayından ulaşılabilir.
Enstrüman
Test Type: Geliştirme Ölçeği (Psikolojik Ölçek)
Format: 5’li Likert tipi derecelendirme (1= hiçbir zaman – 5= her zaman)
Language Available: Türkçe
Population Group: Yetişkin Popülasyonu (Detaylı bilgi için orijinal makaleye bakılmalıdır)
Age Group: Yetişkinler (Detaylı bilgi için orijinal makaleye bakılmalıdır)
Population Details: Ölçeğin geliştirildiği orijinal çalışma örneklemi, Türkiye’deki yetişkin bireylerden oluşmaktadır. Spesifik demografik özellikler (yaş aralığı, eğitim düzeyi, meslek vb.) için makalenin yöntem bölümüne başvurulmalıdır.
Test Methodology: Öz bildirimli anket formu aracılığıyla bireylerin pandemi ile ilişkili kaygı düzeylerini değerlendiren bir psikometrik ölçektir.
Anahtar Kelimeler
Pandemi, kaygı, psikolojik değerlendirme, Likert, ölçek geliştirme, psikometrik özellikler.
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Mevcut Değil
Affiliation Email addresses: [email protected] (Mehmet Özalp)
Correspondence Address: Mevcut Değil
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Test Yılı: 2021
İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımına ilişkin izinler ve olası ücretlendirme hakkında kaynak içerikte bilgi bulunmamaktadır. Ölçeği kullanmayı düşünen araştırmacıların veya uygulayıcıların, ölçeğin sorumlu yazarı Mehmet Özalp ile yukarıda belirtilen e-posta adresi aracılığıyla iletişime geçmeleri önerilir. Genellikle akademik amaçlı kullanımlarda izin alınması koşuluyla ücretsiz erişim sağlanabilmektedir.
Referanslar
- Özalp, M., Demir Çelebi, Ç., & Eksi, H. (2021). Develpoment of the pandemic anxiety scale. Sosyal Bilimler ve Eğitim Dergisi, 4(1), 119-136. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/josse/issue/62404/918736
- Ölçeğin orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: pandemi-kaygisi-olcegi-toad.pdf
- Ölçeğin orijinal DOCX dosyası buradan indirilebilir: pandemi-kaygisi-olcegi-toad.docx
Pandemi Kaygısı Ölçeğinin Maddeleri
IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.
Sağlanan kaynak içerikte Pandemi Kaygısı Ölçeği’nin maddeleri bulunmamaktadır. Ölçek maddelerine ulaşmak için yukarıda belirtilen referans makaleye veya PDF/DOCX dosyalarına başvurulması gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2025). Pandemi Kaygısı Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/pandemi-kaygisi-olcegi/
memjavad. "Pandemi Kaygısı Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 30 Dec. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/pandemi-kaygisi-olcegi/.
memjavad. "Pandemi Kaygısı Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/pandemi-kaygisi-olcegi/.
memjavad (2025) 'Pandemi Kaygısı Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/pandemi-kaygisi-olcegi/.
[1] memjavad, "Pandemi Kaygısı Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, December, 2025.
memjavad. Pandemi Kaygısı Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.