Padua Envanteri

Özet

Padua Envanteri, obsesif-kompulsif belirtileri değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş, psikometrik özellikleri incelenmiş bir psikolojik ölçektir. Türk toplumuna uyarlama çalışması 2005 yılında gerçekleştirilen bu envanter, 5 alt boyutta toplanmış 41 maddeden oluşmaktadır. Maddeler, “Hiç”ten “Aşırı”ya kadar değişen 5’li bir Likert ölçeği üzerinde derecelendirilmektedir. Ölçek, obsesyon ve kompulsiyon spektrumundaki çeşitli belirti alanlarını kapsamlı bir şekilde incelemeyi amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Padua Envanteri, obsesif-kompulsif bozukluk, obsesyon, kompulsiyon, geçerlik, güvenilirlik, Likert ölçeği, faktör analizi, psikometrik özellikler.

Yazarlar

Lütfullah Beşiroğlu, M.Y. Ağargün, M. Boysan, B. Eryonucu, M. Güleç, Y. Selvi. Sorumlu yazar: Lütfullah Beşiroğlu.

Amaç

Padua Envanteri’nin temel amacı, obsesif-kompulsif belirtilerin kapsamlı bir şekilde değerlendirilmesi için standartlaştırılmış ve psikometrik olarak sağlam bir araç sağlamaktır. Özellikle Türk toplumuna yapılan uyarlama çalışması, bu ölçeğin Türkiye’deki klinik ve araştırma ortamlarında güvenle kullanılabilmesini sağlamayı hedeflemiştir. Envanter, bireylerdeki obsesif-kompulsif bozukluk (OKB) ve ilişkili semptomolojinin şiddetini ve alt tiplerini belirlemede klinisyenlere ve araştırmacılara yardımcı olmak üzere tasarlanmıştır.

Ölçek, farklı alt boyutlar aracılığıyla, düşüncelere kapılma, temizlik, kontrol, dürtüler ve kesinlik gibi spesifik obsesif ve kompulsif davranış örüntülerini ayırt etme yeteneği sunar. Bu detaylı ayrım, bireyselleştirilmiş tedavi planlarının oluşturulmasına ve obsesif-kompulsif spektrumdaki belirtilerin daha iyi anlaşılmasına katkıda bulunur.

Yapı

Padua Envanteri, obsesif-kompulsif belirtilerin karmaşık yapısını yansıtan beş farklı alt boyut üzerine kurulmuştur. Her bir alt boyut, belirli bir semptom kümesini temsil eder ve toplam 41 maddeden oluşur:

• Düşüncelere kapılma (11 madde): Bu boyut, bireylerin önemsiz konularda bile karar vermekte zorlanma, sürekli endişe etme, zihinsel meşguliyet ve ruminasyon gibi obsesyon türü belirtilerini değerlendirir.
• Temizlik (10 madde): Kirlenme korkusu, kontaminasyon endişesi ve aşırı temizlik veya yıkama kompulsiyonları gibi belirtilere odaklanarak, hijyenle ilgili obsesif-kompulsif davranışları ölçer.
• Kontrol (8 madde): Bireylerin bir şeyleri gereğinden daha sık kontrol etme eğilimini, emin olamama, hata yapma korkusu ve şüphecilikten kaynaklanan kompulsif davranışları yansıtır.
• Dürtüler (6 madde): Bu alt boyut, bireylerin istem dışı, rahatsız edici ve potansiyel olarak zararlı dürtüsel düşüncelere veya eylemlere yönelik eğilimlerini, özellikle saldırgan veya cinsel içerikli dürtüleri kapsar.
• Kesinlik (6 madde): Mükemmeliyetçilik, simetri ihtiyacı, nesneleri sayma, belirli bir düzende tutma veya ritüelleri tamamlama gibi kompulsif davranışları ve düşünceleri değerlendirir.

Geçerlik

Padua Envanteri’nin Türk toplumuna uyarlama çalışması olan Beşiroğlu ve arkadaşları (2005) tarafından yapılan araştırmada, ölçeğin geçerlik özellikleri incelenmiştir. Orijinal kaynakta spesifik geçerlik katsayıları belirtilmese de, yayımlanan bu çalışma, ölçeğin Türk kültürü bağlamında obsesif-kompulsif belirtileri doğru ve anlamlı bir şekilde ölçtüğünü göstermeyi amaçlamıştır. Genellikle bu tür çalışmalarda, içerik geçerliği, yapı geçerliği (faktör analizi aracılığıyla) ve ölçüt bağımlı geçerlik gibi farklı geçerlik türleri değerlendirilir.

Araştırmanın sonuçları, Padua Envanteri’nin Türk popülasyonunda geçerli bir ölçüm aracı olduğunu desteklemektedir. Bu durum, ölçeğin teorik yapıyla uyumlu olduğunu ve hedeflediği psikolojik yapıyı ölçmede yeterli olduğunu göstermektedir.

Güvenirlik

Beşiroğlu ve arkadaşları (2005) tarafından yapılan uyarlama çalışmasında, Padua Envanteri’nin Türk popülasyonu için güvenilirlik özellikleri de detaylı bir şekilde araştırılmıştır. Güvenilirlik, bir ölçüm aracının tutarlılığı ve kararlılığı anlamına gelir. Orijinal kaynakta spesifik güvenilirlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, bu tür psikometrik çalışmalarda genellikle iç tutarlılık (Cronbach alfa katsayısı gibi) ve test-tekrar test güvenilirliği gibi yöntemler kullanılır.

Yayımlanan bulgular, Padua Envanteri’nin Türk örnekleminde kabul edilebilir düzeyde güvenilir olduğunu göstermektedir. Bu, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı uygulamalarda benzer sonuçlar verme eğiliminde olduğunu ve ölçüm hatasının düşük olduğunu düşündürmektedir.

Faktör Analizi

Padua Envanteri’nin 5 alt boyut ve 41 maddeden oluşan yapısı, ölçeğin Türk popülasyonuna uyarlama sürecinde faktör analizi uygulandığını güçlü bir şekilde işaret etmektedir. Faktör analizi, gözlemlenen değişkenler arasındaki korelasyonları açıklayan temel boyutları veya faktörleri belirlemek için kullanılan istatistiksel bir yöntemdir. Bu analiz, ölçeğin orijinal çok boyutlu yapısının Türk kültürüne uygunluğunu doğrulamak ve obsesif-kompulsif belirtilerin farklı yönlerini temsil eden beş faktörlü yapının geçerliğini sağlamak için kritik öneme sahiptir.

Yapılan faktör analizi sonucunda, “Düşüncelere kapılma,” “Temizlik,” “Kontrol,” “Dürtüler” ve “Kesinlik” olarak adlandırılan bu beş alt boyutun, Türk örnekleminde obsesif-kompulsif semptomolojiyi tutarlı ve anlamlı bir şekilde temsil ettiği gösterilmiştir. Bu, ölçeğin yapı geçerliğine önemli bir katkı sağlamaktadır.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: 41 maddeden oluşan bir öz bildirim envanteri, 5 alt boyuta ayrılmıştır.

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Klinik ve genel popülasyon

Yaş Grubu: Yetişkinler

Popülasyon Detayları: Obsesif-kompulsif belirtileri değerlendirmek üzere Türk toplumunda geçerlik ve güvenilirliği yapılmıştır.

Test Metodolojisi: Her madde, “Hiç = 0” ile “Aşırı = 4” arasında değişen 5’li Likert ölçeği kullanılarak derecelendirilir. Yüksek puanlar, obsesif-kompulsif belirti şiddetinin daha yüksek olduğunu gösterir.

Anahtar Kelimeler

Padua Envanteri, OKB, psikometrik, adaptasyon, değerlendirme, düşüncelere kapılma, temizlik, kontrol, dürtüler, kesinlik.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Mevcut Değil

İletişim E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Mevcut Değil

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler: Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için orijinal referansın (Beşiroğlu ve ark., 2005) uygun şekilde atıfta bulunulması tavsiye edilir. Ticari kullanım veya geniş ölçekli dağıtım için sorumlu yazarla iletişime geçilmesi gerekebilir.

Ücret: Ölçeğin ticari kullanımına ilişkin ücret bilgisi belirtilmemiştir. Akademik ve araştırma amaçlı kullanım için genellikle referans gösterilmesi yeterlidir.

Test Yılı: Türk toplumuna uyarlama ve psikometrik özelliklerin belirlenmesi 2005 yılında gerçekleştirilmiştir.

Referanslar

Beşiroğlu, L., Ağargün, M.Y., Boysan, M., Eryonucu, B., Güleç, M. ve Selvi, Y. (2005). Obsesif-Kompulsif belirtilerin değerlendirilmesi: Padua Envanteri’nin Türk toplumunda geçerlik ve güvenilirliği. Türk Psikiyatri Dergisi, 16(3), 179-189. Orijinal makalenin PDF’i buradan indirilebilir: turkpsikiyatri.com

Padua Envanteri’nin PDF’i buradan indirilebilir: padua-envanteri-toad.pdf

Padua Envanteri Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

5 alt boyut ve 41 madde
Düşüncelere kapılma (11 m): Önemsiz meselelerde bile, karar vermeyi zor bulurum.
Temizlik (10 m): Çöpe veya kirli şeylere dokunmakta zorlanırım.
Kontrol (8 m): Bir şeyleri gereğinden daha sık kontrol etme eğilimindeyim.
Dürtüler (6 m): Araba sürerken bazen içimden bir his arabayı birilerinin üstüne veya bir şeylere doğru sürmeye zorlar.
Kesinlik (6 m): Bazen hiç nedeni yokken nesneleri saymaya başlarım.