Padua Envanteri-Washington Eyalet Üniversitesi Revizyonu

Özet

Padua Envanteri-Washington Eyalet Üniversitesi Revizyonu, orijinal Padua Envanteri’nin Türkçe’ye uyarlanmış bir versiyonudur. Bu ölçek, obsesif-kompulsif bozukluk (OKB) semptomlarının şiddetini ve çeşitli alt boyutlarını değerlendirmek amacıyla geliştirilmiştir. Türkçe versiyonunun psikometrik özellikleri, geçerlik ve güvenirlik çalışmaları ile incelenmiş ve klinik ve araştırma ortamlarında kullanım için uygunluğu gösterilmiştir. Ölçek, bireylerin obsesif-kompulsif deneyimlerini beş farklı alt boyutta değerlendiren 39 maddeden oluşmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Padua Envanteri, obsesif-kompulsif bozukluk, psikometrik özellikler, uyarlama, geçerlik, güvenirlik, faktör analizi, psikolojik ölçek

Yazarlar

Yorulmaz, O., Karancı, N., Dirik, G., Baştuğ, B., Kısa, C., Göka, E., Burns, G. L.

Amaç

Padua Envanteri-Washington Eyalet Üniversitesi Revizyonu’nun temel amacı, obsesif-kompulsif bozukluk (OKB) ile ilişkili semptomların kapsamlı ve güvenilir bir şekilde değerlendirilmesini sağlamaktır. Bu özel revizyonun Türkçe uyarlaması, Türk popülasyonunda OKB semptomlarının taranması, şiddetinin ölçülmesi ve tedavi yanıtının izlenmesi için geçerli ve güvenilir bir araç sunmayı hedeflemektedir. Ölçek, klinik uygulamalarda ve araştırma çalışmalarında obsesif-kompulsif belirti gruplarını ayırt etme kapasitesine sahiptir.

Ölçek, obsesyon ve kompulsiyonların farklı tezahürlerini yakalayarak, klinisyenlere ve araştırmacılara bireylerin yaşadığı spesifik zorluklar hakkında ayrıntılı bilgi sağlamayı amaçlar. Bu sayede, daha hedefe yönelik müdahaleler geliştirilmesine ve OKB’nin anlaşılmasına katkıda bulunmayı hedefler.

Yapı

Padua Envanteri-Washington Eyalet Üniversitesi Revizyonu, Padua Envanteri‘nin bir formu olarak, obsesif-kompulsif spektrumdaki semptomları değerlendiren çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Obsesif-kompulsif bozukluk, istenmeyen ve rahatsız edici düşünceler (obsesyonlar) ile bu düşüncelerin yarattığı kaygıyı azaltmak için yapılan tekrarlayıcı davranışlar (kompulsiyonlar) ile karakterize edilen bir ruhsal bozukluktur. Bu ölçek, bu semptomların farklı yönlerini beş ana alt boyutta ele almaktadır.

• Kontrol Etme (Checking): Tekrarlayıcı kontrol davranışlarını ve şüpheciliği ölçer.
• Kirlenme ve Temizlik (Contamination and Washing): Kirlenme korkusu ve buna bağlı temizlik kompulsiyonlarını değerlendirir.
• Obsesyonel Dürtüler (Obsessional Impulses): Kendine veya başkalarına zarar verme gibi istenmeyen, rahatsız edici dürtüleri ölçer.
• Öz-Bakım (Self-Care/Grooming): Giyinme, yıkanma gibi kişisel bakım rutinlerinde belirli bir düzen veya simetri arayışını değerlendirir.
• Obsesyonel Düşünce (Obsessional Thoughts): Felaket senaryoları, aşırı endişe ve zihinsel tekrarlamalara ilişkin obsesif düşünceleri ölçer.

Geçerlik

Geçerlik çalışmaları, bir ölçme aracının gerçekten ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne kadar iyi ölçtüğünü gösterir. Padua Envanteri-Washington Eyalet Üniversitesi Revizyonu’nun Türkçe versiyonunun geçerlik analizleri, ölçeğin yapı geçerliğini destekleyen bulgular sunmuştur. Yapılan analizlerde, ölçeğin toplam varyansın %51.83’ünü açıklayan 5 faktörlü bir yapıya sahip olduğu gözlenmiştir. Bu faktör yapısı, orijinal ölçeğin alt boyutları ile tutarlılık göstererek, ölçeğin teorik yapısını desteklemektedir.

Faktör analizi sonuçları, ölçeğin obsesif-kompulsif semptomların farklı yönlerini ayrı ayrı ve anlamlı bir şekilde ölçebildiğini ortaya koymuştur. Bu durum, ölçeğin klinik ve araştırma bağlamında obsesif-kompulsif bozukluk semptomatolojisini doğru bir şekilde değerlendirme kapasitesine sahip olduğunu göstermektedir.

Güvenirlik

Güvenirlik, bir ölçme aracının tutarlılık ve istikrarlılık derecesini ifade eder. Padua Envanteri-Washington Eyalet Üniversitesi Revizyonu’nun Türkçe versiyonunun güvenirlik analizleri, yüksek düzeyde iç tutarlık sergilediğini göstermiştir. Ölçeğin iç tutarlık güvenirlik katsayısı (Cronbach’s Alpha) 0.93 olarak belirtilmiştir.

Bu yüksek alfa değeri, ölçeği oluşturan maddelerin birbiriyle tutarlı olduğunu ve aynı psikolojik yapıyı ölçtüğünü göstermektedir. Bu düzeydeki bir güvenirlik katsayısı, ölçeğin klinik değerlendirmelerde ve araştırma çalışmalarında tutarlı ve güvenilir sonuçlar üretebileceğini işaret etmektedir.

Faktör Analizi

Padua Envanteri-Washington Eyalet Üniversitesi Revizyonu’nun Türkçe versiyonu için yapılan faktör analizi, ölçeğin yapısal özelliklerini ortaya koymuştur. Analizler sonucunda, ölçeğin toplam varyansın %51.83’ünü açıklayan 5 faktörlü bir yapıya sahip olduğu belirlenmiştir. Bu faktörler, Eigen değerleri 5.95 ile 2.44 arasında değişen belirgin bileşenler olarak ortaya çıkmıştır.

Bu 5 faktörlü yapı, ölçeğin orijinal teorik çerçevesiyle uyumlu olup, obsesif-kompulsif semptomların farklı ve ayırt edilebilir alt boyutlarını temsil etmektedir. Faktör analizi sonuçları, ölçeğin hem klinik hem de araştırma amaçlı kullanım için sağlam bir yapısal temele sahip olduğunu doğrulamaktadır.

Araç

Test Tipi: Uyarlama

Format: Padua Envanteri-Washington Eyalet Üniversitesi Revizyonu, 39 maddeden oluşan bir kendini değerlendirme ölçeğidir. Maddeler, 5’li Likert ölçeği formatında (0 = hiç – 4 = çok fazla) derecelendirilmektedir. Ölçek, 5 alt boyutu kapsamaktadır: Kontrol etme (10 madde), Kirlenme ve temizlik (10 madde), Obsesyonel dürtüler (9 madde), Öz-bakım (3 madde), ve Obsesyonel düşünce (7 madde).

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Yetişkinler

Yaş Grubu: Yetişkinler

Popülasyon Detayları: Ölçeğin Türkçe uyarlaması, Türk yetişkin popülasyonunda kullanıma uygundur. Spesifik klinik veya genel popülasyon örneklemi hakkında detaylı bilgi, uyarlama çalışmasının orijinal yayınında bulunmaktadır.

Test Metodolojisi: Bireylerin kendi semptomlarını ve deneyimlerini raporlamasına dayanan bir kendini değerlendirme envanteridir. Uygulama genellikle kağıt-kalem veya dijital formatta gerçekleştirilebilir.

Anahtar Kelimeler

Obsesif-kompulsif, Padua Envanteri, psikolojik değerlendirme, ölçek uyarlaması, psikopatoloji, Türkiye, ruh sağlığı

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Mevcut Değil

Kurum E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar: Orçun Yorulmaz)

Yazışma Adresi: Mevcut Değil

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler: Ölçeğin kullanımı için gerekli izinler genellikle orijinal yayıncıdan veya sorumlu yazardan alınmalıdır. Akademik ve klinik kullanım için yazarın belirtilen e-posta adresi üzerinden iletişime geçilmesi tavsiye edilir. Yayınlanan makale, ölçeğin bilimsel topluluk içinde kullanımına yönelik genel bir izin niteliği taşımaktadır.

Ücret: Ölçeğin kullanımı için herhangi bir ücret talep edilip edilmediği belirtilmemiştir. Genellikle akademik uyarlamalar bilimsel araştırma ve eğitim amaçlı kullanımlarda ücretsiz olabilirken, ticari kullanımlar için izin ve ücret gerekebilir.

Test Yılı: Ölçeğin Türkçe versiyonunun psikometrik özelliklerinin incelendiği uyarlama çalışması 2007 yılında yayınlanmıştır.

Referanslar

Yorulmaz, O., Karancı, N., Dirik, G., Baştuğ, B., Kısa, C., Göka, E. ve Burns, G. L. (2007). Padua Envanteri-Washington Eyalet Üniversitesi Revizyonu: Türkçe versiyonunun psikometrik özellikleri. Türk Psikoloji Yazıları Dergisi, 10(20), 75-85.

Orijinal PDF buradan indirilebilir: padua-envanteri-washington-eyalet-universitesi-revizyonu-toad.pdf

Araştırma detayları ResearchGate’de bulunabilir: researchgate.net

Padua Envanteri-Washington Eyalet Üniversitesi Revizyonu Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

• Kontrol etme(10m): Doğru dürüst yapıldığını düşünebilmem için yaptıklarımı bir kaç kez tekrarlamam gerekir
• Kirlenme ve temizlik(10m): Paraya dokunduğum zaman ellerimin kirlendiğini hissederim
• Obsesyonel dürtüler(9m): Bir köprüden veya çok yüksek bir pencereden aşağı baktığımda kendimi boşluğa atmak için bir dürtü hissederim
• Öz-bakım(3m): Giyinirken, soyunurken ve yıkanırken kendimi belirli bir sıra izlemek zorunda hissederim
• Obsesyonel düşünce(7m): Dalgınlığımın ve yaptığım küçük hataların felaketle sonuçlanacağını hayal ederim