Öz Geçmiş Hazırlamaya Yönelik Tutum Ölçeği

Özet

Öz Geçmiş Hazırlamaya Yönelik Tutum Ölçeği, bireylerin kariyer gelişimleri ve iş başvurusu süreçleri için kritik öneme sahip olan öz geçmiş (CV) hazırlama eylemine karşı geliştirdikleri psikolojik eğilimleri ve değerlendirmeleri ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, bireylerin öz geçmiş hazırlama sürecini ne ölçüde değerli, faydalı, zaman kaybı veya stres kaynağı olarak algıladıklarını belirlemeyi hedefler. Elde edilen veriler, kariyer danışmanlığı ve eğitim programlarının etkinliğini artırmak için kullanılabilir. Ölçek, 2021 yılında Oğuz Mercan ve Ahmet Kan tarafından yapılan geçerlik ve güvenirlik çalışmasıyla bilim dünyasına sunulmuştur.

Ölçek, katılımcıların ilgili ifadelere yönelik katılım düzeylerini belirlemek üzere 5’li Likert Ölçeği formatında düzenlenmiştir. Ölçeğin geliştirilmesi, istihdam edilebilirlik becerileri bağlamında öz geçmiş hazırlamanın sadece teknik bir görev olmanın ötesinde, bireyin kendini ifade etme ve kariyerine yönelik pozitif bir tutum geliştirme yeteneğiyle yakından ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Öz geçmiş, tutum, kariyer gelişimi, iş başvurusu, istihdam edilebilirlik, psikometri, ölçek geliştirme.

Yazarlar

Oğuz Mercan, Ahmet Kan

[quads id=5]

Amaç

Öz Geçmiş Hazırlamaya Yönelik Tutum Ölçeği’nin temel amacı, üniversite öğrencileri veya iş arayan yetişkinler gibi hedef grupların, öz geçmiş hazırlama sürecine karşı sahip oldukları olumlu veya olumsuz tutumları sistematik ve nicel bir şekilde ölçmektir. Bu tutumlar, bireylerin iş arama motivasyonlarını, profesyonel gelişimlerine yaptıkları yatırımı ve sonuç olarak istihdam başarılarını doğrudan etkileyebilmektedir.

Ölçek, eğitim ve kariyer danışmanlığı alanlarında çalışan uzmanlara, bireylerin öz geçmiş hazırlama eğitimlerine katılım istekliliğini ve bu sürece karşı duydukları endişeleri veya pozitif beklentileri anlamada somut veriler sağlamayı amaçlamaktadır. Böylece, tutumları olumsuz olan bireylere yönelik daha hedefli ve etkili müdahale programları tasarlanabilir.

Yapı

Ölçek, psikolojideki tutum kavramı üzerine inşa edilmiştir. Tutum, bir nesneye, kişiye veya duruma karşı gösterilen bilişsel (düşünceler), duyuşsal (duygular) ve davranışsal (eylem eğilimi) bileşenlerden oluşan genel bir değerlendirmedir. Bu ölçek özelinde, ölçülen yapı, bireyin öz geçmiş hazırlama eylemine yüklediği kişisel anlam ve değerdir.

Ölçeğin ölçtüğü temel yapı, öz geçmiş hazırlamanın algılanan faydasına (kariyer desteği, kendini ifade etme) ve algılanan maliyetine (vakit kaybı, zorluk) odaklanan boyutlardan oluşmaktadır. Bu boyutlar, bireyin iş arama sürecinde ne kadar proaktif olacağını veya bu görevi ne kadar erteleyeceğini tahmin etmede önemli bir rol oynar.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirme çalışması, başlığından da anlaşılacağı üzere, geçerlik çalışmalarını içermektedir. Geçerlik, bir ölçme aracının gerçekten ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne kadar doğru ölçtüğünü ifade eder. Mercan ve Kan (2021) tarafından yapılan çalışmada, genellikle yapı geçerliği sağlamak amacıyla faktör analizleri uygulanmıştır.

Spesifik geçerlik bilgileri kaynakta detaylıca belirtilmemiş olsa da, bir ölçeğin geçerlik kazanması için genellikle kapsam geçerliği (maddelerin yapıyı temsil etme derecesi), ölçüt bağıntılı geçerlik (başka ilgili ölçütlerle korelasyon) ve yapı geçerliği (doğrulayıcı veya açıklayıcı faktör analizi) yöntemlerinin kullanıldığı varsayılmaktadır. Çalışmanın odak noktası, öz geçmiş hazırlamaya yönelik tutumun teorik yapısını destekleyen ampirik kanıtlar sunmaktır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışması, geçerlik çalışmalarıyla paralel olarak yürütülmüştür. Güvenirlik, ölçeğin tutarlı ve kararlı sonuçlar verme derecesini gösterir. Bir ölçek geliştirme çalışmasında güvenirlik genellikle iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) ve test-tekrar test güvenilirliği yöntemleri kullanılarak hesaplanır.

Mercan ve Kan’ın çalışmasında, ölçeğin maddelerinin kendi aralarında ne kadar tutarlı olduğunu gösteren iç tutarlılık değerlerinin yüksek olduğu ve ölçeğin zaman içinde kararlı ölçümler sağladığı kabul edilmektedir. Yüksek güvenirlik katsayıları, ölçeğin rastgele hatalardan arındırılmış olduğunu ve tutumun istikrarlı bir şekilde ölçüldüğünü gösterir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla faktör analizi tekniklerinin uygulandığı varsayılmaktadır. Geliştirme aşamasında genellikle Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılarak maddelerin altında yatan boyutlar (faktörler) belirlenir. Bu analiz, öz geçmiş hazırlamaya yönelik tutumun tek boyutlu mu yoksa pozitif ve negatif algılar gibi çok boyutlu mu olduğunu ortaya koyar.

Faktör analizinin sonuçları, ölçek maddelerinin beklenen teorik yapıyla uyumlu faktör yüklerine sahip olduğunu göstermiş olmalıdır. Bu, ölçeğin yapısal bütünlüğünü ve ölçülen tutumun psikolojik bileşenlerini başarıyla ayırma yeteneğini kanıtlar. Ölçeğin nihai formunun belirlenmesinde, faktör yükleri düşük olan veya birden fazla faktöre yüklenen maddeler çıkarılmış olabilir.

Ölçek Bilgileri

Test Type:

Geliştirme (Developmental Scale)

Format:

Öz bildirim (Self-Report) temelli, 5’li Likert Ölçeği formatı kullanılmıştır.

Language Available:

Türkçe

Population Group:

Üniversite öğrencileri ve iş arayan yetişkinler gibi kariyer gelişim sürecinde olan bireyler.

Age Group:

Genç Yetişkinlik ve Yetişkinlik dönemi (Genellikle 18 yaş ve üzeri).

Population Details:

Ölçek, öz geçmiş hazırlama pratiğiyle aktif olarak ilgilenen veya bu konuda eğitim alan bireylerin tutumlarını incelemek üzere tasarlanmıştır. Çalışmanın örneklemi muhtemelen eğitim fakülteleri veya meslek yüksekokulları öğrencilerini kapsamaktadır.

Test Methodology:

5’li Likert derecelendirme sistemi kullanılmıştır: 1 = Kesinlikle katılmıyorum, 5 = Kesinlikle katılıyorum. Ölçekteki bazı maddeler olumsuz tutumu yansıttığı için ters puanlama gerektirebilir (Örnek: “Öz geçmiş hazırlamak vakit kaybıdır”).

Anahtar Kelimeler

Ölçek geliştirme, psikometrik özellikler, tutum ölçümü, kariyer danışmanlığı, geçerlik, güvenirlik, öz geçmiş.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier:

Belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses:

[email protected] (Sorumlu Yazar: Oğuz Mercan)

Correspondence Address:

Sorumlu yazarın akademik kurum adresi, makalenin orijinalinde mevcuttur.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, akademik bir dergide yayımlanmış açık erişimli bir çalışma olup, genellikle eğitim ve araştırma amaçlı kullanımlarda yazarlardan izin alınması tavsiye edilir. Sorumlu yazar Oğuz Mercan olarak belirtilmiştir.

• Test Yılı: 2021
• Ücret: Ticari olmayan akademik kullanımlar için genellikle ücretsizdir.
• İzinler: Kullanım için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi önerilir.

Kaynaklar

Mercan, O. & Kan, A. (2021). Öz geçmiş hazırlamaya yönelik tutum ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Uluslararası Karamanoğlu Mehmetbey Eğitim Araştırmaları Dergisi , 3(1), 17-26. https://doi.org/10.47770//ukmead.892044

Makalenin tam metnine aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: dergipark.org.tr

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: oz-gecmis-hazirlamaya-yonelik-tutum-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Öz Geçmiş Hazırlamaya Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

• 2-Öz geçmiş hazırlamak kariyer gelişimimi destekler.
• 10-Öz geçmiş hazırlama kendimi ifade etmeme olanak sağlar.
• 13-Öz geçmiş hazırlamakta başarılı olanlara saygı duyarım.
• 17-Öz geçmiş hazırlamak vakit kaybıdır.