Oyun Davranışlarını Değerlendirme Ölçeği

Özet

Oyun Davranışlarını Değerlendirme Ölçeği (ODDÖ), 36 ila 72 aylık okul öncesi dönem çocuklarının oyun davranışlarını sistematik olarak değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir ölçme aracının Türkçe’ye uyarlama çalışmasıdır. Bu uyarlama, Yağmur Kuşcu tarafından 2014 yılında tamamlanan bir yüksek lisans tezi kapsamında gerçekleştirilmiştir. Ölçeğin temel amacı, çocukların oyun sırasında sergiledikleri sosyal, bilişsel ve duygusal yeterlilikleri gözlem yoluyla belirlemek ve bu davranışların gelişimsel normlara uygunluğunu incelemektir. Bu çalışma, Türkiye bağlamında oyun temelli değerlendirme araçlarının eksikliğini gidermeye yönelik önemli bir adım teşkil etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Oyun Davranışlarını Değerlendirme Ölçeği, Oyun, Davranış Değerlendirmesi, Okul Öncesi Çocuklar, Ölçek Uyarlaması, Yüksek Lisans Tezi, Psikometri.

Yazarlar

Yağmur Kuşcu

Amaç

Ölçeğin temel amacı, orijinali yabancı dilde olan bir oyun davranışları değerlendirme aracını Türk kültürüne ve diline uygun hale getirerek, 36–72 aylık Türk çocuklarının oyun davranışlarını güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçebilmektir. Bu uyarlama çalışması, aynı zamanda, bu yaş grubundaki çocukların oyun davranışlarının gelişimsel özelliklerini ve potansiyel farklılıklarını bilimsel yöntemlerle incelemeye olanak sağlamıştır.

Ölçek, eğitimciler ve psikologlar için çocukların gelişimsel ihtiyaçlarını ve oyun yoluyla öğrenme süreçlerini daha iyi anlamalarına yardımcı olacak somut veriler sunmayı hedefler. Elde edilen veriler, erken çocukluk eğitimi programlarının planlanması ve bireyselleştirilmiş müdahale stratejilerinin geliştirilmesi açısından kritik öneme sahiptir.

Yapı

Oyun Davranışlarını Değerlendirme Ölçeği, çocukların oyun sırasında gösterdikleri çeşitli beceri ve yeterlilikleri ölçen çok boyutlu bir yapıyı temel alır. Bu yapı genellikle, çocuk gelişimindeki temel alanları yansıtan alt boyutlardan oluşur:

• Sosyal Oyun: Akranlarıyla etkileşim kurma, işbirliği yapma ve kurallara uyma yeteneği.
• Bilişsel Oyun: Sembolik düşünme, problem çözme ve hayal gücünü kullanma becerileri.
• Motor ve Keşifsel Oyun: Nesnelerle etkileşim ve çevreyi keşfetme yoluyla ince ve kaba motor becerilerin kullanımı.

Bu ölçek, çocukların doğal ortamlarında sergiledikleri davranışları gözlemleyerek, onların gelişim düzeyleri hakkında kapsamlı bir profil çıkarmayı amaçlamaktadır.

Geçerlik

Oyun Davranışlarını Değerlendirme Ölçeği’nin Türkçe’ye uyarlama çalışmasında, ölçeğin hedeflediği yapıyı doğru bir şekilde ölçüp ölçmediğini belirlemek amacıyla kapsamlı geçerlik çalışmaları yapılmıştır. Bu çalışmalar, genellikle yapı geçerliği (faktör analizi), ölçüt bağımlı geçerlik ve kapsam geçerliğini içermektedir.

Kaynak verilerde spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, Yağmur Kuşcu’nun 2014 tarihli yüksek lisans tezi, ölçeğin Türk kültürü bağlamında psikometrik açıdan yeterli geçerliğe sahip olduğunu ortaya koyan detaylı analizleri barındırmaktadır. İlgili detaylara ulaşmak için tezin tam metnine başvurulması gerekmektedir.

Güvenirlik

Uyarlama sürecinin kritik bir parçası olarak, Oyun Davranışlarını Değerlendirme Ölçeği’nin zamana ve farklı uygulayıcılara karşı tutarlılığını test etmek üzere güvenirlik çalışmaları yürütülmüştür. Bu çalışmalar tipik olarak iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı) ve test-tekrar test güvenirlik analizlerini kapsamaktadır.

Ölçeğin güvenirlik düzeyleri hakkında kesin sayısal veriler bu özet içeriğinde mevcut değildir. Ancak, bir yüksek lisans tezi kapsamında yapılan psikometrik çalışmalar, ölçeğin 36–72 aylık Türk çocukları üzerinde tutarlı sonuçlar verdiğini varsaymaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin orijinal yapısının Türkçe formunda korunup korunmadığını incelemek amacıyla faktör analizi yapılmıştır. Bu analiz, ölçek maddelerinin hangi alt boyutlar altında toplandığını ve teorik yapıya uygunluğunu araştırmaktadır.

Yapılan faktör analizi, ölçeğin temel aldığı oyun davranışları yapısını destekleyen bir faktör yapısının ortaya çıkarılmasına odaklanmıştır. Bu analizlerin sonuçları ve elde edilen faktör yükleri, tezin metodoloji bölümünde ayrıntılı olarak sunulmuştur.

Araç Bilgileri

Test Türü:

Uyarlama Ölçeği (Adaptasyon)

Format:

Gözlem veya Derecelendirme Ölçeği (Orijinal ölçeğin formatına bağlı olarak, genellikle gözlemci tarafından doldurulur).

Mevcut Dil:

Türkçe

Popülasyon Grubu:

Okul Öncesi Dönem Çocukları

Yaş Grubu:

36 – 72 Aylık Çocuklar (3 ila 6 yaş arası)

Popülasyon Detayları:

Türkiye’de yaşayan, anaokulu veya kreşlere devam eden normal gelişim gösteren çocuklar üzerinde uygulanmıştır.

Test Metodolojisi:

Lisansüstü çalışma kapsamında, belirlenen yaş aralığındaki çocukların oyun ortamındaki davranışlarının gözlemlenmesi ve derecelendirilmesi esasına dayanır.

Anahtar Kelimeler

Çocuk Gelişimi, Erken Çocukluk Eğitimi, Gözlem Ölçeği, Davranış Değerlendirmesi, Selçuk Üniversitesi, Psikometri, Oyun Terapisi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı:

Bilgi mevcut değildir.

Kurumsal E-posta Adresleri:

[email protected]

Yazışma Adresi:

Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya (Tez dönemi itibarıyla).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin geliştirme/uyarlama yılı 2014‘tür. Ölçeğin ticari kullanımı ve izin şartları için sorumlu yazar Yağmur Kuşcu ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik amaçlı kullanımlar için, Selçuk Üniversitesi’ndeki tezin referans gösterilmesi zorunludur.

Kaynaklar

Kuşcu, Y. (2014). Oyun Davranışlarını Değerlendirme Ölçeği’nin Türkçe’ye uyarlanması ve 36 – 72 aylık çocukların oyun davranışlarının incelenmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.

Tezin tam metnine Selçuk Üniversitesi Açık Erişim sisteminden ulaşılabilir: acikerisim.selcuk.edu.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyaları aşağıdan indirilebilir:

• oyun-davranislarini-degerlendirme-olcegi-toad.pdf
• oyun-davranislarini-degerlendirme-olcegi-toad.pdf
• oyun-davranislarini-değerlendirme-olcegi-toad.pdf
• oyun-davranislarini-değerlendirme-olcegi-toad.pdf

Oyun Davranışlarını Değerlendirme Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Bu ölçeğin maddeleri, kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddeler, Yağmur Kuşcu’nun 2014 tarihli yüksek lisans tezinin eklerinde veya ilgili bölümlerinde yer almaktadır. Akademik kullanım için tezin tamamının incelenmesi önerilir.