Oyun Becerilerini Değerlendirme Ölçeği

Özet

Oyun Becerilerini Değerlendirme Ölçeği (OBDÖ), bireylerin oyun aktiviteleri sırasında sergiledikleri beceri düzeylerini, yeteneklerini ve bu becerilerin gelişimsel uygunluğunu ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. 27 maddeden oluşan bu ölçek, Fazlıoğlu, Ilgaz ve Papatğa (2013) tarafından Türk kültürüne özgü olarak geliştirilmiştir. Ölçek, özellikle oyunun bilişsel, sosyal ve motor yönlerini kapsayan tek boyutlu bir yapıya sahip olduğu gösterilen güvenilir bir enstrümandır. OBDÖ, 5’li Likert tipi derecelendirme kullanılarak yanıtlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Oyun becerileri, geçerlik, güvenilirlik, psikolojik değerlendirme, geliştirme ölçeği, Likert, Cronbach Alpha

Yazarlar

Y. Fazlıoğlu, G. Ilgaz, E. Papatğa

Amaç

Oyun Becerilerini Değerlendirme Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin oyun davranışlarını ve bu davranışların altında yatan beceri düzeylerini objektif ve sistematik bir şekilde ölçmektir. Oyun, çocuk gelişiminde kritik bir rol oynadığından, bu ölçek gelişimsel gecikmeleri veya beceri eksikliklerini erken tespit etme potansiyeli sunar. Ölçek, özellikle eğitim ve psikoloji alanlarında, oyun temelli müdahale programlarının etkinliğini değerlendirmek ve bireysel farklılıkları belirlemek için tasarlanmıştır.

Ölçeğin geliştirilmesi, alanyazındaki boşluğu doldurarak, Türkçe konuşan popülasyonlarda kullanılan geçerli ve güvenilir bir oyun becerileri ölçüm aracına ihtiyaç duyulmasından kaynaklanmıştır. Bu amaçla, 27 maddelik nihai form, oyun becerilerinin kapsamlı bir değerlendirmesini sunmayı hedeflemektedir.

Yapı

OBDÖ, bireylerin oyun ortamlarında sergiledikleri çeşitli yetenekleri, davranışları ve adaptasyon düzeylerini ölçen psikolojik bir yapıyı temsil eder. Bu yapı, genellikle motor koordinasyon, sosyal etkileşim, problem çözme ve hayal gücü gibi oyunun temel bileşenlerini içerir. Yapılan güvenilirlik analizleri, ölçeğin tek boyutlu bir yapıya sahip olduğunu göstermiş, bu da tüm maddelerin ortak bir “Oyun Becerisi” yapısını ölçtüğünü desteklemiştir.

Ölçek maddeleri, oyun sırasındaki gözlemlenebilir davranışlara odaklanarak, bireyin oyun ortamına ne kadar etkin katıldığını ve görevleri ne kadar başarılı bir şekilde yerine getirdiğini değerlendirmeyi amaçlar. Derecelendirme formatı (5’li Likert), yanıtlayıcının gözlemlenen davranışın sıklığı veya yoğunluğu hakkında net bir yargı belirtmesine olanak tanır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları hakkında kaynakta detaylı bir yapısal geçerlik (örneğin, doğrulayıcı faktör analizi) bilgisi doğrudan sunulmamıştır. Ancak, ölçeğin geliştirme çalışması bağlamında, madde analizleri yoluyla iç tutarlılığa dayalı geçerliğe dolaylı destek sağlanmıştır. Madde ayırt ediciliğini belirlemek amacıyla yapılan alt-üst %27’lik gruplar arasındaki t-testi sonuçlarının anlamlı bulunması, maddelerin ölçülmek istenen yapıya katkıda bulunduğunu ve yüksek ve düşük beceri düzeyine sahip bireyleri başarılı bir şekilde ayırt edebildiğini göstermektedir. Bu bulgular, ölçeğin yapısal olarak tutarlı olduğunu ve amaçlanan yapıyı ölçme yeterliliğine sahip olduğunu ima eder.

Güvenilirlik

Oyun Becerilerini Değerlendirme Ölçeği, yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu gösteren güçlü güvenilirlik kanıtlarına sahiptir. Ölçeğin 27 maddesi için hesaplanan Cronbach Alpha iç tutarlılık katsayısı değeri 0.93 olarak belirlenmiştir. Bu değer, psikometrik açıdan mükemmel kabul edilen bir düzeyde olup, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü doğrular.

Güvenilirlik analizleri kapsamında, düzeltilmiş madde-toplam korelasyon değerleri 0.42 ile 0.72 (p < .01) arasında değişmektedir. Bu korelasyon aralığı, her bir maddenin ölçeğin genel puanına orta ila yüksek düzeyde katkıda bulunduğunu ve madde homojenliğini desteklediğini göstermektedir. Ayrıca, alt ve üst %27’lik gruplar arasında yapılan t-testi sonuçlarının anlamlı bulunması, maddelerin yüksek ayırt edicilik gücüne sahip olduğunu kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme çalışmasının bulguları, Oyun Becerilerini Değerlendirme Ölçeği’nin tek boyutlu bir yapıya sahip olduğunu desteklemektedir. Madde analizleri ve korelasyon verileri, 27 maddenin tamamının tek bir temel faktör, yani “Oyun Becerisi” etrafında toplandığını işaret etmektedir. Maddeler arasındaki orta düzeyde korelasyonlar bu tek boyutlu yapıyı güçlendirmektedir. Bu durum, ölçeğin toplam puanının, bireyin genel oyun becerisi yeterliliğinin kapsamlı bir göstergesi olarak yorumlanabileceğini belirtir.

Enstrüman

Test Type: Geliştirme (Development)

Format: 27 maddelik, 5’li Likert tipi derecelendirme ölçeği.

Language Available: Türkçe

Population Group: Çocuklar (Ölçeğin orijinal bağlamı göz önüne alındığında, okul öncesi veya erken okul çağı çocukları üzerindeki gözlemlere dayanır.)

Age Group: Belirtilmemiş (Genellikle 3-6 yaş aralığına uygun olduğu varsayılabilir, ancak referans makaleye bakılmalıdır.)

Population Details: Türkiye’deki örneklem üzerinde geçerlik ve güvenilirlik çalışması yapılmıştır.

Test Methodology: Gözlem veya öz bildirim (Yüksek ihtimalle öğretmen/veli gözlem formu olarak kullanılmıştır, ancak net bilgi referansta yer almaktadır). Puanlama 5’li Likert ölçeğine dayanır.

Anahtar Kelimeler

Gelişimsel psikoloji, oyun, çocuk gelişimi, psikometrik özellikler, faktör analizi, sosyal beceriler, Cronbach Alpha

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: Bilgi mevcut değildir.

Correspondence Address: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: Ölçeğin geçerlik ve güvenirlik çalışması 2013 yılında yayımlanmıştır.

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari kullanımına dair özel bir bilgi mevcut değildir. Akademik kullanım için referans gösterilmesi beklenir.

Orijinal makale Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi’nde yayımlanmıştır ve erişim linki: bys.trakya.edu.tr.

Ölçeğin orijinal PDF’i buradan indirilebilir: oyun-becerilerini-degerlendirme-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

• Fazlıoğlu, Y., Ilgaz, G. ve Papatğa, E. (2013). Oyun Becerilerini Değerlendirme Ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(1), 239-250.

Oyun Becerilerini Değerlendirme Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddeler, ilgili akademik yayından (Fazlıoğlu, Ilgaz ve Papatğa, 2013) temin edilmelidir.