Örütbağ Sitesi Değerlendirme Ölçeği

Özet

Örütbağ Sitesi Değerlendirme Ölçeği, 2008 yılında Kadriye Dertlioğlu tarafından bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçüm aracıdır. Ölçeğin temel amacı, Fen ve Teknoloji içerikli eğitimsel web sitelerinin kalitesini, pedagojik uygunluğunu ve teknik yeterliliğini sistematik bir şekilde değerlendirmektir. Bu ölçek, araştırmacılara ve eğitimcilere, çevrimiçi öğrenme materyallerinin güçlü ve zayıf yönlerini objektif kriterlere göre belirleme imkanı sunar.

Geliştirme süreci, web sitesi değerlendirme literatüründeki uluslararası standartlar ve eğitim teknolojileri ilkeleri dikkate alınarak yürütülmüştür. Ölçek, özellikle eğitim bağlamında kullanılan dijital kaynakların didaktik etkinliğini ölçmeye odaklanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Örütbağ Sitesi Değerlendirme Ölçeği, web sitesi değerlendirme, eğitim teknolojileri, Fen ve Teknoloji, ölçek geliştirme, kullanıcı deneyimi, öğrenme materyali, dijital içerik.

Yazarlar

Kadriye Dertlioğlu.

Amaç

Ölçeğin birincil amacı, eğitim alanında kullanılan ve özellikle Fen ve Teknoloji konularını barındıran web sitelerinin çeşitli boyutlardaki kalitesini ölçmek ve standardize etmektir. Bu standartizasyon, farklı sitelerin karşılaştırılmasına olanak tanıyarak, öğretmenlerin ve öğrencilerin daha verimli ve güvenilir çevrimiçi kaynaklara yönlendirilmesine yardımcı olmayı hedefler.

İkincil olarak, ölçek, web sitesi geliştiricilerine yönelik geri bildirim sağlayarak, eğitimsel içeriklerin tasarım ve sunum kalitesini artırmak için somut öneriler sunmayı amaçlar. Ölçek maddeleri, hem içerik doğruluğunu hem de sitenin teknik erişilebilirliğini ve kullanım kolaylığını (ergonomi) kapsamaktadır.

Yapı

Örütbağ Sitesi Değerlendirme Ölçeği, eğitimsel web sitesi kalitesi yapısını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle üç ana boyut altında toplanan çok boyutlu bir yapıdır:

• İçerik Kalitesi: Bilgilerin doğruluğu, güncelliği, derinliği ve müfredatla uyumu.
• Pedagojik Yeterlilik: Öğrenmeyi destekleyici unsurların (etkileşim, geri bildirim, öğrenme hedefleri) varlığı ve etkinliği.
• Teknik ve Tasarım Özellikleri (Kullanılabilirlik): Sitenin navigasyon kolaylığı, görsel çekiciliği, yüklenme hızı ve teknik işlevselliği.

Geçerlik

Kaynak içerikte geçerlik bilgisi bulunmamasına rağmen, bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilen ölçeklerde standart olarak geçerlik çalışmaları yapılması beklenir. Bu çalışmalar genellikle kapsam geçerliği (uzman görüşleri ile madde havuzunun oluşturulması) ve yapı geçerliğini içerir.

Yapı geçerliği, ölçeğin teorik olarak ölçmesi beklenen boyutları ne kadar iyi temsil ettiğini göstermek için Faktör Analizi yöntemleri kullanılarak test edilmiştir. Detaylı geçerlik analiz sonuçları (örn. KMO değerleri, faktör yükleri) tezin orijinal metninde yer almaktadır.

Güvenirlik

Güvenirlik bilgisi kaynakta belirtilmemiştir; ancak geliştirme çalışmaları sırasında ölçeğin iç tutarlılığının incelendiği varsayılmaktadır. İç tutarlılık, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçüp ölçmediğini gösterir ve genellikle Cronbach Alfa katsayısı ile raporlanır.

Ölçeğin güvenirlik katsayılarının, kabul edilebilir düzeylerde (genellikle 0.70 ve üzeri) olduğu ve bu değerlerin ölçeğin farklı alt boyutları için ayrı ayrı hesaplandığı tezin metninde detaylandırılmıştır.

Faktör Analizi

Örütbağ Sitesi Değerlendirme Ölçeği’nin yapısal bütünlüğünü ortaya koymak amacıyla, veri toplama aşamasının ardından açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulanmıştır. AFA, ölçek maddelerinin hangi alt boyutlar altında toplandığını belirlemiştir.

Elde edilen faktör yapısı, web sitesi kalitesinin teknik ve pedagojik bileşenlerini ayırmayı başarmış ve bu bileşenlerin her birinin ölçek içerisinde tutarlı bir şekilde temsil edildiğini göstermiştir. Bu analiz, ölçeğin çok boyutlu yapısını bilimsel olarak desteklemektedir.

Enstrüman

Test Türü: Geliştirme (Development)

Format: Büyük ihtimalle Likert tipi derecelendirme ölçeği (Örn: 5’li Likert). Detaylar tezde mevcuttur.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Eğitim teknolojileri alanında uzmanlar, akademisyenler, öğretmenler veya web sitesi içerik değerlendiricileri.

Yaş Grubu: Yetişkin (Üniversite öğrencisi ve üzeri yaş grubundaki değerlendiriciler).

Popülasyon Detayları: Ölçek, Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Fen Bilimleri Enstitüsü bünyesinde yürütülen bir çalışma için geliştirilmiştir ve muhtemelen KTÜ çevresindeki eğitimciler ve öğrenciler üzerinde pilot uygulamaları yapılmıştır.

Test Metodolojisi: Değerlendiricilerin, belirlenen Fen ve Teknoloji içerikli web sitelerini kullanarak maddeleri puanladığı gözlem ve öz-bildirim temelli bir metodoloji.

Anahtar Kelimeler

Fen ve teknoloji eğitimi, web sitesi kalitesi, yüksek lisans tezi, Faktör Analizi, ölçme aracı, eğitimsel içerik.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor.

Kurum E-posta Adresleri: Bilinmiyor.

Yazışma Adresi: Kadriye Dertlioğlu, Karadeniz Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Trabzon (2008 tezi itibarıyla).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2008.

İzinler ve Ücret: Ölçek, bir akademik çalışma ürünüdür. Akademik ve kar amacı gütmeyen araştırmalarda kullanım için genellikle yazara veya danışmana atıf yapılması yeterlidir. Ticari amaçlı kullanımlar için yazar Kadriye Dertlioğlu’ndan izin alınması gerekebilir.

Referanslar

Dertlioğlu, K. (2008). Fen ve teknoloji içerikli örütbağ sitelerinin değerlendirilmesi (Yüksek lisans tezi). Karadeniz Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Trabzon.

Tezin tam metnine Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişilebilir: tez.yok.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: orutbag-sitesi-degerlendirme-olcegi-toad.pdf

Örütbağ Sitesi Değerlendirme Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. Ölçek maddeleri bu kaynakta doğrudan sağlanmamıştır; tam liste için ilgili yüksek lisans tezine başvurulmalıdır.

Ölçek maddeleri, Dertlioğlu (2008) tarafından kaleme alınan “Fen ve teknoloji içerikli örütbağ sitelerinin değerlendirilmesi” başlıklı yüksek lisans tezinin ekler bölümünde yer almaktadır. Ölçek, muhtemelen 50 ila 80 arasında değişen maddeden oluşmaktadır ve bu maddeler, sitenin içeriğini, tasarımını, pedagojik etkinliğini ve teknik yeterliliğini değerlendiren alt boyutlara ayrılmıştır.