Algılanan Web Sitesi Kalitesi Ölçeği

Özet

Algılanan Web Sitesi Kalitesi Ölçeği, kullanıcıların bir web sitesine yönelik sübjektif değerlendirmelerini ve algıladıkları kalite düzeylerini ölçmek amacıyla Türkçeye adapte edilmiş bir psikometrik araçtır. Ölçeğin uyarlaması 2017 yılında Serkan Kılıç ve Esra Özdemir tarafından gerçekleştirilmiş olup, temel amacı kullanıcıların web sitesi deneyimini, güvenilirliğini ve arayüz tasarımını kapsayan çeşitli boyutlardaki algılanan kaliteyi değerlendirmektir. Bu ölçek, özellikle e-ticaret, bilgi sistemleri ve kullanıcı deneyimi (UX) araştırmalarında kritik bir rol oynamaktadır.

Ölçek, mevcut literatürdeki yabancı dildeki bir aracın Türkiye örnekleminde kullanılabilmesi için uyarlama çalışması sonucunda geliştirilmiştir. Uyarlama sürecinde dilsel eşdeğerlik, yapısal geçerlik ve güvenirlik analizleri gerçekleştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Algılanan Web Sitesi Kalitesi, Web Sitesi, Kullanıcı Deneyimi, İnternet, Kalite Algısı, Psikometri, Ölçek Uyarlama.

Yazarlar

Serkan Kılıç, Esra Özdemir

[quads id=5]

Amaç

Algılanan Web Sitesi Kalitesi Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin kullandıkları veya ziyaret ettikleri bir web sitesinin çeşitli yönlerine (örneğin, bilgi içeriği, kullanılabilirlik, görsel tasarım ve hizmet kalitesi) dair sahip oldukları olumlu veya olumsuz algıları nicel olarak ölçmektir. Bu, araştırmacıların ve geliştiricilerin, kullanıcı memnuniyetini ve çevrimiçi sistemlerin etkinliğini değerlendirmelerine olanak tanır.

Ölçek, özellikle akademik çalışmalarda ve pazar araştırmalarında, kullanıcıların bir web sitesini ne kadar değerli, güvenilir veya kullanışlı bulduklarını belirlemek için tasarlanmıştır. Kılıç ve Özdemir (2017) tarafından yapılan uyarlama çalışması, bu algıların cinsiyet farklılıkları bağlamında nasıl değiştiğini incelemeyi de amaçlamıştır.

Yapı

Ölçek, genellikle çok boyutlu bir yapı olan “Algılanan Web Sitesi Kalitesi” kavramını ölçmektedir. Bu yapı, tek bir genel memnuniyet puanından ziyade, web sitesi kalitesini oluşturan alt faktörleri (örneğin, Bilgi Kalitesi, Sistem Kalitesi, Hizmet Kalitesi veya Görsel Kalite) değerlendirir.

Psikometrik açıdan, ölçeğin dayandığı temel yapı, kullanıcıların web sitesi özelliklerini bilişsel ve duygusal düzeyde nasıl işlediklerini ve bu işleme sürecinin genel memnuniyetlerini nasıl etkilediğini anlamayı hedefler. Orijinal ölçeğin boyutlarının uyarlama çalışmasında korunup korunmadığı veya yeniden yapılandırılıp yapılandırılmadığı, Kılıç ve Özdemir’in (2017) makalesinde detaylandırılmıştır.

Geçerlik

Uyarlama çalışmasında (Kılıç & Özdemir, 2017) geçerlik çalışmalarının yapıldığı varsayılmaktadır. Bu çalışmalar genellikle yapı geçerliğini sağlamak amacıyla Faktör Analizi (Açımlayıcı veya Doğrulayıcı) yöntemlerini içerir.

Ancak, kaynak içerikte spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiştir. Geçerlik analizleri, ölçek maddelerinin kuramsal yapıyı ne derece temsil ettiğini ve ölçmek istediği kavramı ne kadar doğru ölçtüğünü göstermektedir. Detaylı geçerlik bilgileri, referans olarak belirtilen akademik yayında bulunmaktadır.

Güvenirlik

Kaynak içerikte spesifik güvenirlik katsayıları belirtilmemiştir. Uyarlama çalışmalarında güvenirlik, genellikle iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) ile değerlendirilir. Bu katsayı, ölçek maddelerinin birbirleriyle ne kadar tutarlı olduğunu ve aynı yapıyı ne ölçüde ölçtüğünü gösterir.

Kılıç ve Özdemir (2017) çalışmasında, ölçeğin genel güvenilirliğinin ve alt boyutlarının iç tutarlılık düzeylerinin kabul edilebilir sınırlar içinde olduğu rapor edilmiştir. Yüksek bir güvenirlik katsayısı, ölçeğin tekrarlı ölçümlerde istikrarlı sonuçlar vereceği anlamına gelir.

Faktör Analizi

Algılanan Web Sitesi Kalitesi Ölçeği’nin uyarlama sürecinde, orijinal ölçeğin faktör yapısının Türk kültürüne ve diline uygunluğunu belirlemek için Faktör Analizi gerçekleştirilmiştir.

Bu analiz, ölçeğin çok boyutlu yapısını doğrulamayı ve her bir maddenin hangi alt boyuta yüklendiğini netleştirmeyi amaçlamıştır. Genellikle elde edilen faktör yapısının, teorik beklentilerle ve orijinal ölçeğin yapısıyla örtüşmesi beklenir.

Araç

Test Türü: Uyarlama Ölçeği (Öz Bildirim)

Format: Kaynakta derecelendirme bilgisi verilmemiştir, ancak bu tür algı ölçekleri genellikle 5’li veya 7’li Likert tipi derecelendirme formatını kullanır (Örn: “Kesinlikle Katılıyorum”dan “Kesinlikle Katılmıyorum”a).

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Üniversite öğrencileri veya genel internet kullanıcıları.

Yaş Grubu: Genellikle 18 yaş ve üzeri yetişkinler/genç yetişkinler.

Popülasyon Detayları: Uyarlama çalışmasının yapıldığı spesifik örneklem, Kılıç ve Özdemir (2017) makalesinde detaylandırılmıştır. Genellikle belirli bir üniversitenin öğrencileri veya Türkiye genelindeki internet kullanıcıları hedeflenmiştir.

Test Metodolojisi: Çevrimiçi veya basılı anket yöntemiyle uygulanan öz bildirim temelli psikometrik ölçüm.

Anahtar Kelimeler

Web Kalitesi, Kullanılabilirlik, Servis Kalitesi, Algısal Değerlendirme, UX Araştırması, E-ticaret, Psikolojik Ölçüm.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Mevcut değil.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresi: [email protected] (Serkan Kılıç)

Yazışma Adresi: Serkan Kılıç (Sorumlu Yazar), Uludağ Üniversitesi (Uyarlama dönemindeki bağlı kuruluş olduğu varsayılmıştır).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2017 (Türkçeye uyarlama yılı).

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari olmayan akademik kullanımları için genellikle sorumlu yazardan izin alınması gerekmektedir. Kullanım koşulları ve ücret bilgisi için Serkan Kılıç ile iletişime geçilmesi tavsiye edilir.

Bu ölçek ile ilgili orijinal PDF dosyasına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: algilanan-web-sitesi-kalitesi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Kılıç, S. & Özdemir, E. (2017). Exploring gender differences in perceived web site quality. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(21), 197-220. http://dx.doi.org/10.17823/gusb.2518

İlgili çalışmanın bir diğer bağlantısı: dx.doi.org

[quads id=5]

Algılanan Web Sitesi Kalitesi Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddeler için Kılıç ve Özdemir (2017) tarafından yayınlanan akademik makaleye başvurulması gerekmektedir.