Table of Contents
Özet
Ortaokul Çevre Motivasyon Ölçeği, ortaokul öğrencilerinin çevreye yönelik ilgi ve motivasyon düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, Özge Çiçek Şentürk tarafından 2020 yılında tamamlanan bir doktora tezi kapsamında, öğrencilerin çevreye yönelik tutumlarını derinlemesine incelemek üzere tasarlanmıştır. Ölçeğin temel amacı, öğrencilerin çevre konularına ne ölçüde motive olduklarını ve bu motivasyonun yapısını (içsel, dışsal vb.) belirlemektir.
Ölçek geliştirme çalışması, özellikle argümantasyon destekli eğitici çizgi romanların öğrencilerin çevreye yönelik motivasyon ve akademik başarılarına etkisini araştıran geniş bir araştırmanın parçası olarak yürütülmüştür. Ölçek, çevre eğitimi ve sürdürülebilirlik alanındaki araştırmacılar için değerli bir ölçüm aracı sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Çevre Motivasyonu, Ortaokul Öğrencileri, Ölçek Geliştirme, Çevre Eğitimi, Argümantasyon, Psikometri.
Yazarlar
Özge Çiçek Şentürk
[quads id=5]
Amaç
Ölçeğin temel amacı, ortaokul düzeyindeki öğrencilerin çevre motivasyonu düzeylerini güvenilir ve geçerli bir şekilde tespit etmektir. Bu motivasyonun ölçülmesi, çevre eğitimi programlarının etkinliğini değerlendirmek ve öğrencilerin çevresel davranışları benimseme süreçlerini anlamak için kritik öneme sahiptir.
Ölçek, aynı zamanda, öğrencilerin çevre konularına olan ilgilerinin ve bu alandaki akademik başarılarının altında yatan motivasyonel faktörleri ortaya çıkarmak için bir araç olarak kullanılmıştır. Bu sayede eğitimciler, öğrencilerin çevreye olan yaklaşımlarını destekleyecek pedagojik stratejiler geliştirebilirler.
Yapı
Ortaokul Çevre Motivasyon Ölçeği, öğrencilerin çevre konularına yönelik motivasyon yapısını ölçmeyi hedefleyen psikolojik bir yapıyı temsil eder. Geliştirme çalışması, motivasyonun farklı boyutlarını (örneğin, içsel motivasyon, dışsal düzenleme, özdeşleşmiş düzenleme ve amotivasyon) çevre bağlamında ele almaktadır.
Ölçeğin yapısal geçerliği, öğrencilerin çevreye karşı gösterdikleri tutum, ilgi ve gönüllülük düzeylerini yansıtan maddeler aracılığıyla ölçülmektedir. Ölçeğin tam teorik çerçevesi ve alt boyutları, dayandığı doktora tezinde detaylı olarak açıklanmıştır, bu da ölçeğin psikometrik sağlamlığını göstermektedir.
Geçerlik
Ölçeğin geçerlik çalışmaları hakkında özet bilgi bu kaynakta mevcut olmamakla birlikte, ölçek bir doktora tezi kapsamında geliştirildiğinden, kapsamlı geçerlik analizlerinin (içerik geçerliği, yapı geçerliği ve muhtemelen ölçüt bağımlı geçerlik) tezin ilgili bölümlerinde yer aldığı varsayılmaktadır. Bu analizler, ölçeğin gerçekten çevre motivasyonu yapısını ölçtüğünü bilimsel olarak kanıtlamak için zorunludur.
Güvenirlik
Güvenirlik bilgileri bu özet kaynakta açıkça belirtilmemiştir. Ancak, psikometrik açıdan sağlam bir araç olarak, ölçeğin iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı gibi) ve muhtemelen test-tekrar test güvenilirliği analizlerinin, ölçeğin tutarlı sonuçlar verdiğini doğrulamak amacıyla tezin metodoloji bölümünde sunulduğu kabul edilmektedir.
Faktör Analizi
Ölçek geliştirme sürecinin standart bir adımı olarak, Ortaokul Çevre Motivasyon Ölçeği için faktör analizinin (Açımlayıcı Faktör Analizi ve/veya Doğrulayıcı Faktör Analizi) gerçekleştirilmiş olması beklenmektedir. Bu analizler, ölçeğin maddelerinin hangi motivasyon alt boyutlarını temsil ettiğini ve bu alt boyutların teorik yapı ile ne kadar uyumlu olduğunu belirlemek için kritik öneme sahiptir. Ölçeğin nihai yapısı ve faktör yükleri, tezin bulgular kısmında yer almaktadır.
Araç
Test Türü: Geliştirme (Orijinal bir ölçek geliştirme çalışmasıdır.)
Format: Derecelendirme bilgisi mevcut değildir, ancak motivasyon ölçeklerinde yaygın olarak kullanılan Likert tipi formatta olduğu varsayılmaktadır.
Mevcut Dil: Türkçe
Popülasyon Grubu: Ortaokul Öğrencileri
Yaş Grubu: Genellikle 10-14 yaş aralığı
Popülasyon Detayları: Özge Çiçek Şentürk’ün doktora tez çalışmasına katılan ortaokul öğrencileri.
Test Metodolojisi: Öz bildirim envanteri.
Ölçek maddelerinin yer aldığı orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: ortaokul-cevre-motivasyon-olcegi-toad.pdf
Anahtar Kelimeler
Gazi Üniversitesi, Çizgi Roman, Argümantasyon, Motivasyon Ölçümü, Eğitim Psikolojisi, Doktora Tezi.
[quads id=5]
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.
Kurumsal E-posta Adresi: [email protected] (Özge Çiçek Şentürk)
Yazışma Adresi: Bilgi, yazarın tez savunması veya güncel kurumsal adresinden elde edilebilir (Muhtemelen Kilis Üniversitesi).
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçek, bir doktora tezi çalışmasının ürünü olduğu için, akademik ve eğitim amaçlı kullanımlar genellikle yazarın izni alınarak ücretsiz olabilir. Ticari veya geniş çaplı kullanımlar için sorumlu yazar Özge Çiçek Şentürk ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ölçeğin geliştirildiği ve ilk kez kullanıldığı yıl 2020‘dir.
Kaynaklar
Ölçeğin geliştirilmesine dayanak teşkil eden temel referans aşağıda sunulmuştur. Bu referans, ölçeğin kapsamlı metodolojik ve analitik detaylarını içermektedir:
- Çiçek-Şentürk, Ö. (2020). Argümantasyon destekli eğitici çizgi romanların öğrencilerin çevreye yönelik ilgi, motivasyon ve akademik başarılarına etkisi ile öğrenci deneyimleri [Yayınlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi, Ankara.
Teze ait bilgilere Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilir: tez.yok.gov.tr
[quads id=5]
Ortaokul Çevre Motivasyon Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri, bu özet kaynakta sağlanmamıştır. Ölçek maddelerine erişim, sorumlu yazar Özge Çiçek Şentürk’ün izniyle veya ilgili doktora tezinin tam metninden sağlanabilir. Maddeler, ölçeğin PDF versiyonunda yer almaktadır.
Cite this article
memjavad (2025). Ortaokul Çevre Motivasyon Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/ortaokul-cevre-motivasyon-olcegi/
memjavad. "Ortaokul Çevre Motivasyon Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 31 Dec. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/ortaokul-cevre-motivasyon-olcegi/.
memjavad. "Ortaokul Çevre Motivasyon Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/ortaokul-cevre-motivasyon-olcegi/.
memjavad (2025) 'Ortaokul Çevre Motivasyon Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/ortaokul-cevre-motivasyon-olcegi/.
[1] memjavad, "Ortaokul Çevre Motivasyon Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, December, 2025.
memjavad. Ortaokul Çevre Motivasyon Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.