Ortak Değerlendirme Çerçevesi Kurumsal Kalite Ölçeği (ODÇ-KKÖ)

Özet

Ortak Değerlendirme Çerçevesi Kurumsal Kalite Ölçeği (ODÇ-KKÖ), kamu kurumlarında Kalite Yönetimi süreçlerinin özdeğerlendirilmesi amacıyla geliştirilmiş bir araçtır. Ölçek, Avrupa Birliği tarafından kamu sektörüne yönelik tasarlanan Ortak Değerlendirme Çerçevesi (CAF) modelini temel almaktadır. Bu çerçeve, kurumların güçlü yönlerini ve iyileştirilmesi gereken alanları sistematik bir şekilde belirlemelerine olanak tanır.

Ölçeğin geliştirilmesi, Murat Kalfa’nın 2013 yılında tamamladığı doktora tezi kapsamında gerçekleştirilmiştir. ODÇ-KKÖ, kamu hizmetlerinin kalitesini artırmayı hedefleyen organizasyonel performansı ölçme ve değerlendirme ihtiyacına yanıt vermektedir. Bu sayede kurumlar, stratejik hedeflerine ulaşma yolunda ne kadar başarılı olduklarını objektif olarak analiz edebilirler.

Anahtar Kelimeler

Ortak Değerlendirme Çerçevesi, Kurumsal Kalite, Kamu Kurumları, Özdeğerlendirme, Kalite Yönetimi, Performans Yönetimi, CAF.

Yazarlar

Murat Kalfa

Amaç

Ortak Değerlendirme Çerçevesi Kurumsal Kalite Ölçeği’nin temel amacı, Kamu Kurumları içerisinde uygulanan kalite yönetim sistemlerinin etkinliğini, Ortak Değerlendirme Çerçevesi (CAF) kriterlerine uygun olarak ölçmektir. Ölçek, kurum çalışanlarının bakış açısıyla kurumsal performansı ve yönetim süreçlerini değerlendirerek, kurumlara geri bildirim sağlamayı hedefler.

Bu araç, özellikle kamu sektöründeki yöneticilerin ve kalite uzmanlarının, kurumsal süreçlerdeki aksaklıkları tespit etmelerine ve iyileştirme projelerini önceliklendirmelerine yardımcı olmak üzere tasarlanmıştır. Ölçek, kurumsal kültürün kaliteye ne ölçüde odaklandığını ve CAF modelinin dokuz temel alanının ne kadar başarılı uygulandığını belirlemekte kritik bir rol oynar.

Yapı

ODÇ-KKÖ, Avrupa kamu yönetiminde yaygın olarak kullanılan bir özdeğerlendirme aracı olan Common Assessment Framework (CAF) modelinin yapısal bileşenlerini ölçmektedir. CAF modeli, iki ana boyutta dokuz temel kriter üzerine kurulmuştur: Girdiler (Liderlik, Strateji, İnsan Kaynakları, Ortaklıklar ve Kaynaklar, Süreçler) ve Sonuçlar (Vatandaş/Müşteri Sonuçları, Çalışan Sonuçları, Toplum Sonuçları, Temel Performans Sonuçları).

Ölçek, bu dokuz kriterin her birini temsil eden maddeler aracılığıyla, kurumsal süreçlerin olgunluk düzeyini ve bu süreçlerin nihai sonuçlar üzerindeki etkisini değerlendiren çok boyutlu bir yapıya sahiptir. Bu yapı, kurumların bütünsel bir kalite bakış açısı geliştirmesini destekler.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirildiği doktora tezinde detaylı psychometric Geçerlik analizlerine dair spesifik bulgular kaynak içerikte sunulmamıştır. Ancak, bir geliştirme ölçeği olarak, kuramsal dayanağı Avrupa Birliği’nin resmi kalite çerçevesi olan CAF modeline dayanmaktadır. Bu durum, ölçeğin güçlü bir kapsam geçerliğine (Content Validity) sahip olduğunu düşündürmektedir, zira maddeler doğrudan CAF kriterlerinden türetilmiştir.

Yapısal geçerliğin (Construct Validity) ise, tezin metodolojik bölümünde açıklanan faktör analizi veya benzeri istatistiksel yöntemlerle test edilmiş olması beklenmektedir. Bu testler, ölçek maddelerinin CAF modelinin öngördüğü dokuz alt boyutu doğru bir şekilde ölçüp ölçmediğini doğrular nitelikte olmalıdır.

Güvenirlik

Ölçeğin Güvenirlik katsayılarına (örneğin, Cronbach’s Alpha) ilişkin spesifik değerler kaynak içeriğinde belirtilmemiştir. Geliştirme çalışmalarında genellikle iç tutarlılık analizleri (Internal Consistency) gerçekleştirilir. Bu tür bir ölçekten beklenen güvenilirlik düzeyinin, kabul edilebilir standartların (genellikle .70 ve üzeri) üzerinde olması gerekir.

ODÇ-KKÖ’nün alt boyutlarının ve genel ölçeğin iç tutarlılığının, kamu kurumlarındaki farklı örneklem gruplarında tutarlı sonuçlar vermesi, ölçeğin güvenilirliğini kanıtlayacaktır. Tekrar test güvenilirliği (Test-Retest Reliability) gibi diğer güvenilirlik yöntemlerinin kullanılıp kullanılmadığına dair bilgi bulunmamaktadır.

Faktör Analizi

Ortak Değerlendirme Çerçevesi Kurumsal Kalite Ölçeği’nin geliştirme sürecinde, ölçeğin teorik yapısını desteklemek amacıyla faktör analizinin kullanıldığı varsayılmaktadır. Bu analiz, CAF modelinin öngördüğü dokuz kriterin (Girdiler ve Sonuçlar) birbirinden ayrılabilir ve anlamlı faktörler olarak ortaya çıkıp çıkmadığını belirlemek için kritik öneme sahiptir.

Büyük olasılıkla, Keşfedici Faktör Analizi (EFA) ile madde havuzu optimize edilmiş ve ardından Doğrulayıcı Faktör Analizi (CFA) ile modelin veri ile uyumu test edilmiştir. Bu analizler, ölçeğin kurumsal kalite kavramını çok boyutlu olarak ölçme yeteneğini istatistiksel olarak destekler.

Araç

Test Type: Geliştirme (CAF Modeline dayalı özgün bir geliştirme ölçeğidir)

Format: Büyük olasılıkla Likert Tipi Derecelendirme (Örneğin, 5’li veya 7’li Likert, “Kesinlikle Katılıyorum”dan “Kesinlikle Katılmıyorum”a uzanan bir yapı)

Language Available: Türkçe

Population Group: Kamu Kurumları Çalışanları ve Yöneticileri

Age Group: Yetişkin (18 yaş ve üzeri)

Population Details: Türkiye’deki çeşitli kamu kurumlarında görev yapan, kurumlarının kalite yönetimi ve özdeğerlendirme süreçlerine hakim olan personel.

Test Methodology: Öz Bildirim Envanteri (Self-report Inventory)

Anahtar Kelimeler

Kurumsal Performans, Kamu Yönetimi, CAF, Özdeğerlendirme Aracı, Kalite Ölçümü, Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi Yok

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar: Murat Kalfa, Gazi Üniversitesi)

Correspondence Address: Bilgi Yok

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2013 yılında tamamlanan bir doktora tezi kapsamında geliştirilmiştir. Tez kaynaklı araçlar genellikle akademik ve araştırma amaçlı kullanım için ücretsizdir, ancak ticari veya geniş çaplı kurumsal uygulamalar için sorumlu yazar (Murat Kalfa) ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Test Yılı: 2013

İzinler ve Ücret: Akademik kullanım için genellikle ücretsizdir. Yazar onayı gereklidir.

Kaynaklar

• Kalfa, M. (2013). Avrupa Birliği ortak değerlendirme çerçevesiyle kamu kurumlarında kalite yönetiminin özdeğerlendirmesi. (Yayınlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
• Avrupa Kamu Yönetimi Enstitüsü (EIPA). Ortak Değerlendirme Çerçevesi (CAF) Resmi Dokümantasyonu.

Ortak Değerlendirme Çerçevesi Kurumsal Kalite Ölçeği (ODÇ-KKÖ) Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Ancak, ölçeğin tam metnine, geliştirme sürecine ve psikometrik özelliklerine dair detaylı bilgilere aşağıdaki PDF dosyaları aracılığıyla erişilebilir. Bu dosyalar, ölçeğin geliştirildiği doktora tezinin eklerini veya ölçek formunu içermektedir:

• Orijinal PDF dokümanı burada indirilebilir: ortak-degerlendirme-cercevesi-kurumsal-kalite-olcegi-odc-kko-toad.pdf
• İkinci PDF dokümanı bağlantısı: ortak-degerlendirme-cercevesi-kurumsal-kalite-olcegi-odc-kko-toad.pdf