Orta Öğretim Öğrencilerinin Spora İlgilerinin Değerlendirilmesi Anketi

Özet

Ortaöğretim Öğrencilerinin Spora İlgilerinin Değerlendirilmesi Anketi, lise ve dengi okullarda öğrenim gören öğrencilerin spora yönelik ilgi düzeylerini ve bu ilginin doğasını ölçmek amacıyla 2004 yılında Cenk Temel tarafından geliştirilmiş bir ölçektir. Bu anket, özellikle öğrencilerin spor aktivitelerine katılım, spor izleme alışkanlıkları ve genel olarak spora karşı tutumlarını belirlemeyi hedeflemektedir. Ölçek geliştirme çalışması, farklı sosyoekonomik düzeylerde bulunan öğrencilerin spor ilgileri arasındaki potansiyel farklılıkları incelemek üzere tasarlanmıştır. Bu çalışma, spor eğitimi ve gençlik araştırmaları alanında önemli bir psikometri aracı olarak kabul edilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Spor ilgisi, anket, ölçek geliştirme, ortaöğretim, gençlik, fiziksel aktivite, sosyoekonomik düzey.

Yazarlar

Cenk Temel

Amaç

Orta Öğretim Öğrencilerinin Spora İlgilerinin Değerlendirilmesi Anketinin temel amacı, ortaöğretim kademesindeki öğrencilerin spora yönelik ilgi düzeylerini objektif ve sistematik bir biçimde belirlemektir. Bu araç, öğrencilerin spora olan yaklaşımlarını, sporu takip etme eğilimlerini ve aktif katılım motivasyonlarını ölçerek, eğitim kurumlarına ve spor otoritelerine yönelik veri sağlamayı amaçlamaktadır.

Ölçeğin bir diğer önemli amacı, sosyoekonomik değişkenlerin öğrencilerin spor ilgisi üzerindeki etkisini araştırmaktır. Bu sayede, farklı sosyoekonomik koşullara sahip öğrenci grupları arasındaki spor ilgi farklılıkları tespit edilerek, daha hedefli spor politikalarının ve eğitim programlarının geliştirilmesine katkıda bulunulması hedeflenmiştir.

Yapı

Ölçek, psikolojideki “ilgi” kavramını, özellikle spor bağlamında ölçmektedir. Spora İlgi yapısı, genellikle çok boyutlu olarak ele alınır ve aşağıdaki temel bileşenleri içermesi beklenir:

• Bilişsel İlgi: Spor bilgisine sahip olma, spor hakkında düşünme ve sporla ilgili haberleri takip etme.
• Duygusal (Affektif) İlgi: Spor yapmaktan veya izlemekten keyif alma, spor takımlarına veya sporculara duygusal bağlılık hissetme.
• Davranışsal İlgi: Aktif olarak spor yapma, spor etkinliklerine katılma ve spor müsabakalarını izleme sıklığı.

Bu anket, öğrencilerin sporu bir yaşam tarzı olarak benimseme derecesini ve sporun onlar için ne kadar öncelikli olduğunu belirlemeye odaklanarak bu bileşenleri ölçmektedir.

Geçerlik

Orijinal kaynakta ölçeğin spesifik geçerlik değerleri belirtilmemiş olmakla birlikte, bir yüksek lisans tez çalışması kapsamında geliştirildiği için, geçerlik çalışmalarının titizlikle yürütülmüş olması beklenmektedir. Geçerlik çalışmalarının genellikle aşağıdaki yöntemleri içermesi muhtemeldir:

• Kapsam Geçerliği: Maddelerin, ölçülmek istenen “Spora İlgi” yapısının tüm yönlerini temsil edip etmediği uzman görüşleri alınarak değerlendirilmiştir.
• Yapı Geçerliği: Ölçeğin teorik yapıyı doğru biçimde ölçüp ölçmediğini belirlemek amacıyla Faktör Analizi yöntemlerinin kullanıldığı varsayılmaktadır.
• Ölçüt Geçerliği: Ölçeğin sonuçlarının, öğrencilerin spor katılımı veya spor başarıları gibi dış ölçütlerle korelasyonu incelenmiş olabilir.

Güvenirlik

Orijinal kaynakta ölçeğin spesifik güvenirlik değerleri belirtilmemiştir. Ancak, geliştirme çalışmalarında ölçeğin iç tutarlılığını sağlamak amacıyla standart psikometrik prosedürlerin uygulanmış olması gerekmektedir.

Genellikle bu tür geliştirme çalışmalarında kullanılan temel güvenirlik ölçütleri şunlardır:

• İç Tutarlılık Katsayısı (Cronbach Alfa): Ölçek maddelerinin birbiriyle ne kadar tutarlı olduğunu gösteren temel bir güvenirlik göstergesidir. Yüksek bir Cronbach Alfa değeri, maddelerin aynı yapıyı ölçtüğünü ifade eder.
• Test-Tekrar Test Güvenirliği: Ölçeğin farklı zamanlarda uygulandığında tutarlı sonuçlar verip vermediğini belirlemek amacıyla belirli bir zaman aralığıyla tekrar uygulanması.

Faktör Analizi

Orta Öğretim Öğrencilerinin Spora İlgilerinin Değerlendirilmesi Anketinin geliştirme aşamasında, ölçeğin yapısal geçerliğini belirlemek için Faktör Analizi yönteminin kullanıldığı varsayılmaktadır. Bu analiz, ölçekte yer alan maddelerin hangi alt boyutlar (faktörler) altında toplandığını ortaya koyar.

Büyük olasılıkla, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılarak ölçeğin temel boyutları (örneğin, aktif katılım, pasif izleme, spor kültürü ilgisi gibi) belirlenmiştir. Bu analiz, ölçeğin çok boyutlu “Spor İlgisi” yapısını oluşturan bağımsız bileşenleri ayrıştırmada kritik rol oynamıştır.

Araç

Test Çeşidi: Geliştirme (Mevcut bir yapıya dayalı olarak yeni oluşturulmuş özgün bir anket).

Format: Anket (Öz bildirimli Likert tipi veya benzeri derecelendirme formatı kullanıldığı varsayılmaktadır, ancak orijinal derecelendirme bilgisi mevcut değildir).

Mevcut Dil: Türkçe.

Popülasyon Grubu: Ortaöğretim Öğrencileri (Lise öğrencileri).

Yaş Grubu: Genellikle 14-18 yaş aralığı.

Popülasyon Detayları: Çalışma, farklı sosyoekonomik düzeylerde bulunan ortaöğretim öğrencileri örnekleminde gerçekleştirilmiştir. Bu durum, ölçeğin farklı sosyal arka planlardan gelen gençlerin ilgisini ölçmede genelleştirilebilirliğini artırmayı amaçlamıştır.

Test Metodolojisi: Yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilen bu araç, nicel araştırma yöntemlerine dayanmaktadır. Veri toplama süreci, öğrencilere öz bildirimli anket formlarının uygulanmasıyla gerçekleştirilmiştir. Ölçek, öğrencilerin spor ilgilerini çok yönlü olarak değerlendiren maddelerden oluşmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Spor eğitimi, gençlik sporu, anket geliştirme, fiziksel aktivite, sosyoekonomik faktörler, psikolojik ölçme, psikometri.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü (Tez dönemi adresi).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2004 yılında Cenk Temel tarafından yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin kullanımı için genellikle yazarından izin alınması tavsiye edilir. İletişim bilgileri mevcut olup, ticari olmayan akademik kullanımlar için izin prosedürleri yazarın takdirine bağlıdır. Bu ölçeğin geliştirildiği teze, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim mümkündür.

Orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: orta-ogretim-ogrencilerinin-spora-ilgilerinin-degerlendirilmesi-anketi-toad.pdf

Kaynaklar

Temel, C. (2004). Farklı sosyo ekonomik düzeylerde bulunan orta öğretim öğrencilerinin spora ilgileri (Yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Tez erişim linki: tez.yok.gov.tr

Orta Öğretim Öğrencilerinin Spora İlgilerinin Değerlendirilmesi Anketinin Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. (Maddeler orijinal kaynakta sağlanmamıştır, bu bölüm boş bırakılmıştır.)

Ölçeğin maddeleri, orijinal kaynak metninde belirtilmediği için bu bölümde sunulamamaktadır. Maddelere tezin tam metninden ulaşılabilir.