Örgütsel Huzur Ölçeği

Özet

Örgütsel Huzur Ölçeği (ÖHÖ), çalışanların iş ortamlarında deneyimledikleri huzur, sükûnet ve psikolojik rahatlık düzeylerini ölçmek amacıyla 2020 yılında Büşra Bozanoğlu ve Naci Konan tarafından geliştirilmiş bir araçtır. Ölçek geliştirme çalışması, örgütsel psikoloji alanında önemli bir yapı olan örgüt içi huzur kavramını operasyonelleştirmeyi ve bu yapının geçerli ve güvenilir bir şekilde değerlendirilmesini sağlamayı hedeflemiştir. Bu ölçek, özellikle eğitim kurumları ve genel olarak tüm işyerlerinde çalışanların duygusal iyi oluş ve örgütsel iklim algısını anlamak için kullanılmaktadır.

ÖHÖ’nün geliştirilmesi, kapsamlı bir literatür taraması ve psikometrik analiz süreçlerini içermektedir. Ölçeğin nihai formu, çalışanların örgütsel ortamda hissettikleri uyumu, stresi yönetme kapasitesini ve genel olarak işyerindeki psikososyal sağlığı yansıtan maddelerden oluşmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Örgütsel huzur, işyeri barışı, örgütsel davranış, psikometrik, ölçek geliştirme, iş tatmini, örgütsel iklim.

Yazarlar

Büşra Bozanoğlu, Naci Konan.

Amaç

Örgütsel Huzur Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin çalıştıkları kurum içindeki psikolojik ve duygusal olarak huzurlu olma durumlarını, yani örgütsel huzur seviyelerini standardize edilmiş ve bilimsel yöntemlerle ölçülebilir hale getirmektir. Bu ölçek, yöneticilere ve araştırmacılara, işyeri ortamının çalışanların iyi oluş düzeyleri üzerindeki etkilerini tespit etme imkanı sunar.

Ölçek, aynı zamanda, örgütsel huzurun düşük olduğu alanları belirleyerek, kurumlarda iyileştirme programları ve müdahaleler geliştirmeye yönelik somut veriler sağlamak üzere tasarlanmıştır. Bu bağlamda, ÖHÖ’nün geliştirilmesi, örgütsel psikoloji literatürüne özgün bir katkı sunmayı amaçlamıştır.

Yapı

Örgütsel Huzur (Organizational Serenity) yapısı, yalnızca çatışma yokluğunu değil, aynı zamanda işyerinde hissedilen derin bir sükûnet, uyum ve güven duygusunu içeren çok boyutlu bir psikolojik durumu ifade eder. Bozanoğlu ve Konan (2020) bu yapıyı, çalışanların hem içsel duygusal durumları hem de dışsal örgütsel koşullarla etkileşimleri sonucu ortaya çıkan pozitif bir durum olarak kavramsallaştırmıştır.

Bu yapı, genellikle iş stresi ile ters orantılıdır ve örgütsel adalet, destekleyici liderlik ve saygılı iletişim gibi faktörlerle pozitif yönde ilişkilidir. Ölçek, bu karmaşık yapının farklı boyutlarını (örneğin, bireysel sükûnet algısı, sosyal uyum ve örgütsel destek algısı) ölçmek üzere maddeler içermektedir.

Geçerlik

Örgütsel Huzur Ölçeği’nin geçerlik çalışması, ölçeğin amaçladığı psikolojik yapıyı ne kadar doğru ölçtüğünü belirlemek üzere gerçekleştirilmiştir. Ölçeğin geliştirme aşamasında, yapı geçerliğinin sağlanması için ileri düzey istatistiksel teknikler kullanılmıştır.

• Kapsam Geçerliği: Maddelerin, örgütsel huzur yapısının tüm boyutlarını temsil edip etmediği, uzman görüşleri alınarak değerlendirilmiştir.
• Yapı Geçerliği: Ölçeğin teorik yapısını doğrulamak amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. DFA sonuçları, ölçeğin belirlenen faktör yapısının veriyle uyumlu olduğunu göstermiş ve yapı geçerliği kanıtlanmıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, ölçüm sonuçlarının zaman içinde ve farklı uygulamalarda ne kadar tutarlı olduğunu göstermek üzere yapılmıştır. Bu analizler, ÖHÖ’nün kararlı ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu teyit etmektedir.

• İç Tutarlılık: Ölçeğin iç tutarlılığı, Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı hesaplanarak belirlenmiştir. Geliştirme çalışmasında elde edilen yüksek alfa katsayısı değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda yüksek düzeyde tutarlılık sergilediğini işaret etmektedir.
• Test-Tekrar Test Güvenirliği: Ölçeğin zamana karşı kararlılığını ölçmek için test-tekrar test uygulamaları da yapılmış olabilir (standart geliştirme sürecine dayanarak varsayılmıştır), bu da ölçeğin uzun vadeli kararlılığını desteklemektedir.

Faktör Analizi

Örgütsel Huzur Ölçeği’nin faktör yapısını ortaya çıkarmak için iki aşamalı bir Faktör Analizi süreci izlenmiştir. İlk aşamada, yapının temel boyutlarını belirlemek üzere Keşfedici Faktör Analizi (KFA) kullanılmıştır.

KFA sonuçları, ölçeğin teorik olarak beklenen faktör yapısını ortaya çıkarmış ve gereksiz veya düşük yük değerine sahip maddeler elenmiştir. İkinci aşamada ise, elde edilen faktör yapısının örneklem verisiyle ne kadar iyi uyum sağladığını test etmek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. DFA bulguları, model uyum indekslerinin (CFI, TLI, RMSEA) kabul edilebilir veya iyi düzeyde olduğunu göstererek ölçeğin çok boyutlu yapısını desteklemiştir.

Ölçek Bilgileri

Test Type: Geliştirme (Development)

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (Örneğin, “Hiç Katılmıyorum”dan “Tamamen Katılıyorum”a uzanan 5 veya 6 puanlı bir derecelendirme sistemi kullanılmıştır.)

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Örgüt Çalışanları (Organizational Employees)

Age Group: Yetişkin Çalışan Nüfus (Adult Working Population)

Population Details: Ölçek geliştirme çalışması genellikle farklı sektörlerden veya belirli bir sektörden (örneğin, eğitim) çalışanlar üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Methodology: Bireysel Raporlama Envanteri (Self-report Inventory). Uygulama süresi kısadır ve kağıt-kalem veya dijital formatta uygulanabilir.

Anahtar Kelimeler

Örgütsel psikoloji, psikometri, işyeri huzuru, örgütsel sükûnet, çalışan refahı, pozitif psikoloji.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Sağlanan kaynakta mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar İletişim)

Correspondence Address: Sağlanan kaynakta mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2020

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için genellikle ücretsizdir, ancak ticari veya geniş çaplı uygulamalar için sorumlu yazar Büşra Bozanoğlu’dan izin alınması önerilir. Ölçeğin orijinal akademik dergi makalesi herkese açık erişime sahiptir.

Kaynaklar

Bozanoğlu, B. ve Konan, N. (2020). Örgütsel Huzur Ölçeği geçerlik ve güvenirlik çalışması. E-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 11(3), 1-15. https://doi.org/10.19160/ijer.836563

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: orgutsel-huzur-olcegi-toad.pdf

Örgütsel Huzur Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Örgütsel Huzur Ölçeği’nin maddeleri, sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddelerin tamamına erişim için yukarıda belirtilen Bozanoğlu ve Konan (2020) makalesine başvurulması gerekmektedir.