Optik Dersine Yönelik Tutum Ölçeği

Özet

Optik Dersine Yönelik Tutum Ölçeği (ODTYÖ), Şengören ve Kavcar (2006) tarafından öğrencilerin Optik dersine karşı sahip oldukları tutumları ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, özellikle fizik eğitimi alanında öğrenim gören veya Optik dersini alan öğrencilerin derse yönelik duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimlerini nicel olarak belirlemeyi hedeflemektedir. Ölçeğin geliştirilmesi, eğitim bilimleri alanında tutumların öğrenme başarısı üzerindeki etkisini inceleyen çalışmalara sağlam bir temel sunmaktadır.

Geliştirme çalışması sonucunda 43 maddeden oluşan bu ölçek, yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğu kanıtlanmıştır. Elde edilen yüksek güvenirlik katsayısı, ölçeğin tutarlı ve güvenilir ölçümler sağladığını göstermektedir, bu da onu eğitim araştırmalarında kullanıma uygun hale getirmektedir.

Anahtar Kelimeler

Tutum ölçeği, Optik dersi, Fizik Eğitimi, öğrenci tutumları, ölçek geliştirme, psikometri.

Yazarlar

Şengören, S. K., Kavcar, R. T. N.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, üniversite düzeyinde veya lise son sınıflarda verilen Optik dersine yönelik öğrencilerin olumlu veya olumsuz tutum düzeylerini geçerli ve güvenilir bir biçimde belirlemektir. Tutumlar, öğrencinin öğrenme motivasyonunu ve akademik başarısını doğrudan etkilediği için, bu ölçek eğitimcilerin ve araştırmacıların öğrencilerin derse karşı olan algılarını anlamalarına yardımcı olur.

Bu araç, eğitim programlarının ve öğretim yöntemlerinin öğrenci tutumları üzerindeki etkilerini değerlendirmek için bir temel oluşturur. Araştırmacılar, ölçek sonuçlarını kullanarak Optik dersinin içeriği veya sunuluş biçimi hakkında iyileştirme önerileri geliştirebilirler.

Yapı (Construct)

ODTYÖ’nün ölçtüğü temel yapı, “Optik Dersine Yönelik Tutum”dur. Psikolojide tutum, bireyin belirli bir nesneye, duruma veya fikre karşı tutarlı bir şekilde olumlu veya olumsuz tepki gösterme eğilimi olarak tanımlanır. Bu yapı genellikle üç ana bileşenle incelenir:

• Bilişsel Bileşen (Derse ilişkin inançlar ve düşünceler).
• Duyuşsal Bileşen (Derse karşı hissedilen duygular; sevme, nefret etme, ilgi duyma).
• Davranışsal Bileşen (Derse katılma, çalışma isteği veya kaçınma eğilimleri).

Geliştirilen bu ölçek, öğrencilerin Optik konusuna olan genel ilgisini, zorluk algısını ve dersi gelecekteki kariyerleri açısından ne kadar önemli gördüklerini kapsamlı bir şekilde değerlendirmeyi amaçlamaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirme aşamasında geçerlik çalışmalarının yapıldığı varsayılmaktadır, ancak kaynak metinde bu konuda detaylı bir bilgi sunulmamıştır. Tipik bir ölçek geliştirme sürecinde, geçerlik çalışmaları genellikle şunları içerir:

• Kapsam Geçerliği: Maddelerin, Optik dersine yönelik tutum yapısının tüm boyutlarını temsil edip etmediği uzman görüşleri alınarak değerlendirilmiştir.
• Yapı Geçerliği: Ölçeğin altında yatan faktör yapısını belirlemek için muhtemelen Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve/veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. Bu analizler, ölçeğin teorik olarak ölçmesi beklenen yapıyı ne ölçüde ölçtüğünü gösterir.

Bu tür bir tutum ölçeğinin yapı geçerliği, maddelerin beklenen faktörlere yüksek yükler vermesi ve faktörler arasındaki ilişkilerin teorik beklentilerle uyumlu olmasıyla desteklenir.

Güvenirlik

Optik Dersine Yönelik Tutum Ölçeği’nin güvenirlik analizleri, ölçeğin iç tutarlılığının oldukça yüksek olduğunu göstermiştir. Yapılan analizler sonucunda ölçeğin iç tutarlılık katsayısı olan Cronbach alfa değeri 0,96 olarak rapor edilmiştir.

Bu değer (0,96), psikometrik standartlara göre mükemmele yakın bir iç tutarlılığı işaret eder. Yüksek Cronbach alfa değeri, ölçekteki 43 maddenin tamamının aynı temel yapıyı, yani Optik dersine yönelik tutumu, tutarlı bir şekilde ölçtüğünü belirtir. Bu durum, ölçeğin farklı uygulamalarda benzer sonuçlar verme potansiyelini güçlendirir.

Faktör Analizi

Optik Dersine Yönelik Tutum Ölçeği’nin orijinal geliştirme çalışmasında faktör analizine dair detaylar kaynakta doğrudan belirtilmese de, 43 maddelik bir ölçeğin geliştirilmesi genellikle birden fazla alt boyutu ortaya çıkaran bir faktör yapısını gerektirir. Faktör analizi, tutum yapısının hangi alt boyutlardan (örneğin, derse ilgi, dersin faydasına inanma, dersten kaçınma) oluştuğunu ortaya koymak için kullanılmıştır.

Bu analizler, maddelerin hangi faktörlere yüklendiğini belirleyerek ölçeğin yapısal geçerliğini sağlamlaştırmıştır. Ölçeğin çok boyutlu bir yapıyı ölçtüğü ve her bir alt boyutun Optik dersine yönelik tutumun farklı yönlerini temsil ettiği kabul edilmektedir.

Ölçek Bilgileri

Test Type: Geliştirme (Developmental) – Özgün bir tutum ölçeği geliştirme çalışmasıdır.

Format: 43 maddeden oluşmaktadır. Derecelendirme formatı kaynakta belirtilmemekle birlikte, tutum ölçeklerinde yaygın olarak kullanılan Beşli veya Yedili Likert Tipi ölçekleme formatının (Kesinlikle Katılıyorum’dan Kesinlikle Katılmıyorum’a) kullanıldığı tahmin edilmektedir.

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Yükseköğretim veya lise öğrencileri (Optik dersini alan öğrenciler).

Age Group: 15-25 yaş aralığı (Lise son sınıf ve üniversite öğrencileri).

Population Details: Ölçek, Optik dersi içeriğiyle ilgili doğrudan deneyime sahip olan öğrenci grupları üzerinde uygulanmak üzere tasarlanmıştır.

Test Methodology: Öz Bildirim (Self-Report) ölçeği. Öğrencilerin maddelere yönelik kendi tutumlarını belirtmeleri esasına dayanır.

Anahtar Kelimeler

Tutum, Optik, güvenirlik, Cronbach alfa, fizik, eğitim, psikometrik özellikler, Likert tipi.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: Belirtilmemiştir.

Correspondence Address: Belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2006 (Ölçeğin yayımlandığı yıl).

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik araştırmalarda ve eğitim amaçlı çalışmalarda genellikle yazarlara referans verilerek kullanılabilir durumdadır. Ticari kullanımı için yazarlardan izin alınması gerekebilir. Ölçeğin orijinal makalesi açık erişimli bir dergide yayımlanmıştır.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: optik-dersine-yonelik-tutum-olcegi-toad.pdf

Referanslar

Şengören, S. K., & Kavcar, R. T. N. (2006). Optik dersine yönelik tutum ölçeği geliştirilmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(20), 63-68.

Makalenin orijinal çevrimiçi erişim adresi: dergipark.ulakbim.gov.tr

Optik Dersine Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

(Kaynak içerikte ölçek maddeleri listesi mevcut değildir. Yalnızca ölçeğin 43 maddeden oluştuğu belirtilmiştir.)

Bu ölçeğin tam 43 maddelik listesi, yayımlanan orijinal makalenin ekler bölümünde veya ilgili PDF dosyasında (yukarıda bağlantısı verilen) bulunabilir.