Türkçe I Yazılı Anlatım Dersine Yönelik Tutum Ölçeği

Özet

Türkçe I Yazılı Anlatım Dersine Yönelik Tutum Ölçeği (TÜYATÖ), yükseköğretim düzeyindeki öğrencilerin zorunlu Türkçe I Yazılı Anlatım dersine karşı geliştirdikleri tutumları ölçmek amacıyla 2010 yılında Hüseyin Hüsnü Bahar ve arkadaşları tarafından geliştirilmiş özgün bir ölçme aracıdır. Ölçek, öğrencilerin derse olan ilgilerini, dersin kişisel gelişimlerine katkısına dair inançlarını ve anlama-anlatım becerilerine yönelik tutumlarını değerlendiren üç temel alt boyuttan oluşmaktadır.

Toplam 21 maddeden oluşan ve 5’li Likert tipinde derecelendirilen bu ölçek, yüksek düzeyde iç tutarlılık (Cronbach’s Alpha: 0.94) ve kararlılık katsayıları göstermiştir. Yapılan faktör analizi çalışmaları, ölçeğin yapı geçerliğini güçlü bir şekilde desteklemektedir.

Anahtar Kelimeler

Tutum, Türkçe I Yazılı Anlatım, Tutum Ölçeği, Gelişim, Anlama-Anlatım, Öğrenci Tutumları, Likert.

Yazarlar

Hüseyin Hüsnü Bahar, E. Uludağ, O. Yılmaz.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, yükseköğretim kurumlarında okutulan Türkçe I Yazılı Anlatım dersine yönelik üniversite öğrencilerinin tutumlarını güvenilir ve geçerli bir yöntemle belirlemektir. Bu dersin zorunlu olması nedeniyle, öğrencilerin derse karşı sahip oldukları olumlu veya olumsuz tutumların tespit edilmesi, eğitim programlarının geliştirilmesi ve öğretim yöntemlerinin öğrenci motivasyonuna uygun hale getirilmesi açısından kritik öneme sahiptir.

TÜYATÖ, dersin öğrencilerin algısındaki önemini, derse yönelik kişisel ilgilerini ve dersin sunduğu yazılı ve sözlü ifade becerilerine yönelik motivasyon düzeylerini nicel olarak ölçme ihtiyacına yanıt vermek üzere tasarlanmıştır. Bu sayede, tutumlar ile akademik başarı arasındaki potansiyel ilişkiler incelenebilmektedir.

Yapı

Türkçe I Yazılı Anlatım Dersine Yönelik Tutum Ölçeği, öğrencilerin derse yönelik tutumlarını ölçen, 21 maddelik ve üç alt boyuttan oluşan çok boyutlu bir yapıyı temsil etmektedir. Bu alt boyutlar, öğrencilerin tutumlarının farklı yönlerini kapsamaktadır:

• Gelişim: Bu boyut, öğrencilerin dersin genel dil bilinci, ifade yeteneği ve kişisel gelişimleri üzerindeki faydasına dair inançlarını ölçer (10 madde).
• Anlama-Anlatım: Bu boyut, öğrencilerin ders içeriğinde yer alan metin türleri, anlatım biçimleri (nesnel, öznel) gibi akademik ve teknik konuları öğrenme süreçlerine yönelik ilgilerini ve tutumlarını kapsar (6 madde).
• İlgi: Bu boyut, öğrencilerin derse karşı duydukları genel motivasyon, dersten hoşlanma düzeyi ve ders saatini sabırsızlıkla bekleme gibi duyuşsal tepkilerini ölçer (5 madde).

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği, Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılarak incelenmiştir. Analiz sonuçları, ölçeğin teorik olarak varsayılan üç faktörlü yapısını desteklemiştir. Üç alt boyutun toplam varyansı açıklama oranı %65.237 gibi yüksek bir değer olarak hesaplanmıştır. Bu oran, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı tutum yapısını yeterli düzeyde temsil ettiğini göstermektedir.

Açıklanan varyansın alt boyutlara dağılımı aşağıdaki gibidir:

• Gelişim Boyutu: %30.203
• Anlama-Anlatım Boyutu: %19.522
• İlgi Boyutu: %15.512

Bu bulgular, ölçeğin maddelerinin ilgili faktörlere yüksek yükler verdiğini ve faktör yapısının güçlü olduğunu kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Türkçe I Yazılı Anlatım Dersine Yönelik Tutum Ölçeği’nin güvenirliği, iç tutarlılık ve kararlılık (test-yeniden test) yöntemleriyle değerlendirilmiştir. Ölçeğin tamamının ve alt boyutlarının iç tutarlılık katsayıları (Cronbach’s Alpha), ölçeğin mükemmel düzeyde tutarlı olduğunu göstermektedir.

• İç Tutarlılık (Cronbach’s Alpha) Katsayıları:
• Gelişim: 0.94
• Anlama-Anlatım: 0.89
• İlgi: 0.84
• Ölçeğin Tamamı: 0.94

Ayrıca, ölçeğin kararlılığını ölçmek için kullanılan test-yeniden test katsayıları da sonuçların zaman içinde istikrarlı olduğunu teyit etmektedir:

• Kararlılık Katsayıları (Test – Yeniden Test):
• Gelişim: 0.81
• Anlama-Anlatım: 0.77
• İlgi: 0.87
• Ölçeğin Tamamı: 0.87

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirilmesi sürecinde, yapı geçerliğini belirlemek ve maddelerin hangi alt boyutlar altında toplandığını görmek amacıyla Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulanmıştır. Analiz sonucunda, 21 maddenin üç belirgin faktör altında toplandığı tespit edilmiştir. Bu faktörler, ölçeğin üç alt boyutunu (Gelişim, Anlama-Anlatım ve İlgi) oluşturmaktadır.

Faktör yükleri, maddelerin ait oldukları alt boyutları yüksek derecede temsil ettiğini göstermiştir. Üç faktörlü yapının toplam varyansın %65’inden fazlasını açıklaması, ölçeğin psikometrik açıdan güçlü ve teorik yapıya uygun olduğunu doğrulamaktadır.

Ölçme Aracı

Test Türü: Geliştirme tipi tutum ölçeği.

Format: 21 madde, 3 alt boyutlu, öz bildirim ölçeği.

Mevcut Dil: Türkçe.

Popülasyon Grubu: Üniversite öğrencileri (Yükseköğretim seviyesi).

Yaş Grubu: Genellikle 18-25 yaş aralığındaki yükseköğretim öğrencileri.

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki üniversitelerde zorunlu Türkçe I Yazılı Anlatım dersini alan tüm öğrenciler.

Test Metodolojisi: 5’li Likert tipi derecelendirme (1=Hiç katılmıyorum, 5=Tamamen katılıyorum).

Anahtar Kelimeler

Eğitim Psikolojisi, Yükseköğretim, Dil Eğitimi, Yazılı Anlatım Dersi, Tutum Ölçeği, Psikometri, Cronbach Alfa.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

Yazışma Adresi (Sorumlu Yazar): Hüseyin Hüsnü Bahar ([email protected]).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2010.

Kullanım İzinleri ve Ücret: Ölçek, akademik ve eğitim araştırmalarında kaynak gösterilmek suretiyle kullanılabilir. Ticari veya geniş ölçekli kullanım için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi önerilir.

Orijinal Makale ve PDF Bağlantıları: Ölçeğin geliştirilme sürecini anlatan orijinal makaleye e-dergi.atauni.edu.tr adresinden ulaşılabilir. Ölçeğin orijinal PDF belgesi ise buradan indirilebilir: turkce-i-yazili-anlatim-dersine-yonelik-tutum-olcegi-tuyato-toad.pdf

Kaynaklar

Bahar, H. H., Uludağ, E. ve Yılmaz, O. (2010). Türkçe I Yazılı Anlatım Dersine Yönelik Tutum Ölçeğinin (TÜYATÖ) geliştirilmesi. Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 21, 108-126.

Türkçe I Yazılı Anlatım Dersine Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri

Ölçek Toplam Madde Sayısı: 21

• Gelişim (10 madde):
• Türkçe-I Yazılı Anlatım dersinin gerekli olduğunu düşünüyorum.
• Türkçe-I Yazılı Anlatım dersi dil bilincimin gelişmesine katkı sağlar.
• Anlama-Anlatım (6 madde):
• Türkçe-I Yazılı Anlatım dersinde metin türlerini öğrenmek hoşuma gider.
• Türkçe-I Yazılı Anlatım dersinde nesnel anlatım biçimlerini öğrenmek eğlencelidir.
• İlgi (5 madde):
• Türkçe-I Yazılı Anlatım dersi en çok sevdiğim derslerden birisidir.
• Türkçe-I Yazılı Anlatım dersini sabırsızlıkla beklerim.