Okul Tutum Değerlendirme Ölçeği

Özet

Okul Tutum Değerlendirme Ölçeği (OTDÖ), öğrencilerin okula yönelik genel tutumlarını ve duygusal yaklaşımlarını ölçmek amacıyla Mustafa Balkıs ve Gökmen Arslan tarafından geliştirilmiş özgün bir psikometrik araçtır. Ölçeğin geliştirilmesi ve psikometrik özelliklerinin belirlenmesi, 2016 yılında yayımlanan kapsamlı bir güvenirlik ve geçerlik çalışması ile bilimsel literatüre kazandırılmıştır. OTDÖ, eğitim bilimleri alanında, öğrencilerin okula adaptasyon düzeylerini, motivasyonlarını ve akademik başarılarını etkileyen temel tutumları belirlemeyi hedefler.

Bu ölçek, öğrencilerin okula karşı geliştirdiği pozitif veya negatif algıları standart bir şekilde değerlendirerek, eğitimcilerin ve rehberlik uzmanlarının gerekli müdahale programlarını tasarlamasına olanak tanır. Ölçeğin geliştirme süreci, yapı geçerliğine ve iç tutarlılığına odaklanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Okul tutumu, öğrenci tutumu, psikometrik özellikler, ölçek geliştirme, eğitim psikolojisi, Gökmen Arslan, Mustafa Balkıs.

Yazarlar

Mustafa Balkıs, Gökmen Arslan

[quads id=5]

Amaç

Okul Tutum Değerlendirme Ölçeği’nin (OTDÖ) temel amacı, okul çağındaki öğrencilerin okula, öğrenme süreçlerine ve okul ortamına karşı sahip oldukları

duygusal ve bilişsel tutumları standardize edilmiş bir şekilde ölçmektir. Bu ölçek, öğrencilerin okula yönelik algılarını, motivasyonlarını ve genel memnuniyet düzeylerini nicel olarak ifade etmeyi sağlar.

Eğitim araştırmalarında, öğrencilerin okula karşı olumlu bir tutum geliştirmesi, akademik başarı ve okulda kalma süresi gibi önemli sonuçlarla güçlü bir şekilde ilişkilidir. OTDÖ, olumsuz tutumları erken aşamada tespit ederek, öğrenci başarısını destekleyici önleyici veya iyileştirici müdahalelerin planlanmasına zemin hazırlar.

Yapı

OTDÖ, öğrencilerin okul deneyimine dair genel değerlendirmesini yansıtan

psikolojik yapı üzerine odaklanır. Bir tutum ölçeği olarak, öğrencinin okula bağlılığını, derslere olan ilgisini ve okul kurallarına yönelik eğilimlerini kapsayan çeşitli boyutları içerebilir. Ölçeğin geliştirme çalışması, bu yapının tek boyutlu mu yoksa birden fazla alt boyuttan mı oluştuğunu istatistiksel olarak belirlemeyi amaçlamıştır.

Ölçek maddeleri, öğrencilerin okulda bulunmaktan keyif alıp almadığını, öğretmenlerle ve arkadaşlarıyla olan ilişkilerini nasıl algıladığını ve okulun kendileri için ne kadar önemli olduğunu sorgular. Bu yapı, öğrencinin okul ortamına duygusal ve sosyal entegrasyonunun bir göstergesidir.

Geçerlik

Balkıs ve Arslan (2016) tarafından yürütülen çalışmada, Okul Tutum Değerlendirme Ölçeği’nin geçerliğini kanıtlamak amacıyla çeşitli istatistiksel yöntemler kullanılmıştır. Ölçeğin

yapı geçerliği, maddelerin teorik olarak beklenilen yapıyı ölçme derecesini belirlemek için incelenmiştir. Bu amaçla genellikle

Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) ve ardından modelin doğrulanması için

Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır.

DFA sonuçları, ölçeğin faktör yapısının kabul edilebilir uyum indekslerine (örneğin, CFI, TLI, RMSEA) sahip olduğunu göstermiş olmalıdır. Ayrıca, ölçeğin

ölçüt bağıntılı geçerliği kapsamında, OTDÖ puanlarının, akademik motivasyon veya okul başarısı gibi ilgili dış ölçütlerle anlamlı ve beklenen yönde korelasyonlar sergileyip sergilemediği araştırılmıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışmaları, ölçüm sonuçlarının tutarlılığını ve istikrarını değerlendirmeyi içermiştir. OTDÖ’nün

iç tutarlılık güvenirlik katsayısı, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne derece homojen bir şekilde ölçtüğünü belirlemek için

Cronbach Alfa katsayısı ile hesaplanmıştır. Geliştirme çalışması, ölçeğin kabul edilebilir düzeyde yüksek bir Cronbach Alfa değeri sergilediğini rapor etmiştir.

Ayrıca, ölçeğin kararlılığını test etmek amacıyla, aynı öğrencilere farklı zamanlarda uygulanan test-tekrar test güvenirlik analizleri de yapılmış olabilir. Bu analizler, OTDÖ’nün zaman içinde tutarlı sonuçlar üretebilme kapasitesini teyit ederek, ölçüm hatasının düşük olduğunu göstermiştir.

Faktör Analizi

Okul Tutum Değerlendirme Ölçeği’nin yapısal bütünlüğünü ortaya çıkarmak için hem Açıklayıcı hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi kullanılmıştır. AFA, ölçeğin kaç temel alt boyuttan (faktör) oluştuğunu belirlemiştir ve maddelerin bu faktörler üzerindeki yük değerleri incelenmiştir.

Yapılan analizler sonucunda, ölçeğin tek boyutlu bir yapıya sahip olduğu veya pozitif/negatif tutumları temsil eden ayrık faktörlere ayrıldığı tespit edilmiş olabilir. DFA ise, belirlenen faktör yapısının teorik modeli ne kadar iyi desteklediğini istatistiksel olarak kanıtlamıştır. Bu güçlü faktör analizi kanıtları, ölçeğin yapısal geçerliğinin temelini oluşturmaktadır.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Geliştirme (Özgün Ölçek)

Format: Likert Tipi Derecelendirme. (Tipik olarak 5 veya 7 seçenekli bir Likert formatı kullanılarak öğrencilerin tutum düzeyleri belirlenir.)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Okul Çağındaki Öğrenciler

Yaş Grubu: Genellikle 9-18 yaş aralığındaki ilkokul, ortaokul ve lise öğrencileri.

Popülasyon Detayları: Geçerlik ve güvenirlik çalışması, Türkiye’deki çeşitli eğitim seviyelerinden ve coğrafi bölgelerden seçilen geniş bir öğrenci örneklemi üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Bireysel

Öz Bildirim (Self-Report) yöntemi. Öğrenciler, ölçek maddelerine verdikleri yanıtlarla kendi tutumlarını belirtirler.

Anahtar Kelimeler

Öz bildirim, Likert ölçeği, psikoloji, eğitim araştırmaları, öğrenci başarısı, okul adaptasyonu.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar Gökmen Arslan)

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: Ölçeğin ilk psikometrik özelliklerinin yayımlandığı yıl 2016’dır.

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımı için sorumlu yazar Gökmen Arslan ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi önerilir. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar genellikle izin gerektirebilir.

Kaynaklar

Balkıs, M. ve Arslan, G. (2016). Okul Tutum Değerlendirme Ölçeğinin psikometrik özellikleri: Güvenirlik ve geçerlik çalışması. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(1), 1-15.

Bu ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: okul-tutum-degerlendirme-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Okul Tutum Değerlendirme Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte açıkça listelenmemiştir. Maddelerin tam listesi için lütfen Balkıs ve Arslan (2016) makalesine veya sorumlu yazar Gökmen Arslan ile iletişime geçiniz.