Okul Öncesi Görsel Motor Bütünlemeyi Değerlendirme Ölçeği

Özet

Okul Öncesi Görsel Motor Bütünlemeyi Değerlendirme Ölçeği, okul öncesi dönemdeki çocukların görsel motor bütünleme becerilerini ölçmek amacıyla Türkçeye uyarlanmış bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, çocukların görsel algı ile motor hareketleri koordine etme yeteneğini değerlendirerek, erken gelişim ve akademik hazırlık düzeyleri hakkında önemli bilgiler sunmayı amaçlamaktadır. Ölçeğin uyarlama çalışması, güçlü psikometrik özellikler sergilemiş olup, hem yüksek geçerlik hem de yüksek güvenirlik katsayılarına sahip olduğu belirlenmiştir. Orijinal olarak 33 maddeden oluşan bu araç, okul öncesi eğitim alanında görsel motor beceri eksikliklerinin erken tespiti için kritik bir rol oynamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Görsel Motor Bütünleme, Okul Öncesi, Psikometrik Özellikler, Uyarlama, Geçerlik, Güvenirlik, Doğrulayıcı Faktör Analizi, Çocuk Gelişimi.

Yazarlar

Saliha Çetin Sultanoğlu, Nilgün Aral.

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, okul öncesi çağdaki çocukların görsel motor bütünleme becerilerini sistematik ve standart bir şekilde değerlendirmektir. Bu beceriler, çocukların yazı yazma, çizim yapma ve diğer ince motor görevleri yerine getirme yeteneklerinin temelini oluşturur.

Uyarlama çalışması, mevcut bir görsel motor değerlendirme aracının Türk kültürüne ve diline uygunluğunu test etmek, böylece Türk pedagoglar ve psikologlar tarafından güvenle kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı sağlamak için yapılmıştır.

Yapı

Okul Öncesi Görsel Motor Bütünlemeyi Değerlendirme Ölçeği, bireyin görsel bilgiyi algılama ve bu bilgiyi motor bir tepkiye dönüştürme yeteneği olan görsel motor bütünleme yapısını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle okul başarısı ve bilişsel gelişimle yakından ilişkilidir ve çeşitli alt boyutları içerebilir, ancak uyarlama çalışmasında tek faktörlü bir yapıya işaret eden güçlü sonuçlar elde edilmiştir.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları kapsam geçerliği ve yapı geçerliği analizlerini içermiştir. Kapsam geçerliğini sağlamak amacıyla uzman görüşlerine başvurulmuş ve bu görüşler titizlikle değerlendirilmiştir.

Uzman görüşlerinin değerlendirilmesi sonucunda, her bir madde için ‘kapsam geçerliği oranı (KGO)’ hesaplanmıştır. Tüm maddelerin 1,00 KGO oranına sahip olduğu tespit edilmiş, bu da tüm maddelerin uzmanlar tarafından tam kabul gördüğünü göstermiştir. Bu KGO değerlerinin ortalaması alınarak hesaplanan ‘kapsam geçerliği indeksi (KGİ)’ değeri de mükemmel bir uyumu işaret ederek 1,00 olarak belirlenmiştir. Bu yüksek değerler, ölçeğin ölçmek istediği yapıyı yeterli düzeyde temsil ettiğini kanıtlamaktadır.

Yapı geçerliği ise Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile incelenmiştir. DFA sonuçları, ölçeğin yapısal modelinin veriyle yüksek düzeyde uyumlu olduğunu göstermiştir: χ²=53.07, Serbestlik Derecesi (DF)=19, P-Value<0.05. Uyum indeksleri de oldukça güçlüdür: CFI (Karşılaştırmalı Uyum İndeksi) 0.99, NFI (Normlu Uyum İndeksi) 0.99, FI (Uyum İndeksi) 0.95 ve IFI (Artımlı Uyum İndeksi) 0.99 olarak bulunmuştur. RMSEA (Yaklaşık Hata Karekök Ortalaması) değeri 0.080 (90% Güven Aralığı: 0.055-0.11) olarak tespit edilmiştir, bu da kabul edilebilir bir model uyumunu işaret etmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirliği, test-tekrar test güvenirliği ve iç tutarlılık analizleri ile incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda ölçeğin yüksek düzeyde güvenilir olduğu saptanmıştır.

Test-tekrar test güvenirliği analizi, ölçeğin zaman içinde tutarlı sonuçlar verdiğini göstermiştir. Boyutlar arasındaki korelasyon katsayıları 0,965 ile 1,000 arasında değişmektedir. Bu korelasyon katsayılarının tamamı 0,01 düzeyinde anlamlı, pozitif ve mükemmel bir ilişkiyi temsil etmektedir. Bu sonuçlar, ölçeğin kararlılığının son derece yüksek olduğunu göstermektedir.

İç tutarlılık güvenirliği için hesaplanan Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı ise 0,85 olarak belirlenmiştir. Bu değer, sosyal bilimler araştırmaları için genel kabul gören eşiğin (0.70) oldukça üzerinde olup, ölçek maddelerinin iç tutarlılığının yüksek olduğunu kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal geçerliği, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak test edilmiştir. DFA, ölçeğin teorik yapısının ampirik verilerle ne ölçüde örtüştüğünü incelemektedir. Analiz sonuçları, modelin veriye mükemmel düzeyde uyum sağladığını gösteren çeşitli uyum indeksleri ile desteklenmiştir. Özellikle CFI, NFI ve IFI değerlerinin 0.99 gibi çok yüksek seviyelerde olması, tek faktörlü yapının güçlü bir şekilde desteklendiğini ortaya koymaktadır. RMSEA değeri (0.080) ise modelin kabul edilebilir bir uyuma sahip olduğunu teyit etmektedir.

Araç

Test Çeşidi: Uyarlama

Format: 33 maddeden oluşmaktadır. Derecelendirme formatı kaynakta belirtilmemiştir, ancak görsel motor beceri testleri genellikle performans veya gözlemsel puanlama gerektirir.

Mevcut Dil: Türkçe

Hedef Kitle: Okul Öncesi Çağdaki Çocuklar

Yaş Grubu: Okul öncesi dönem (Tam yaş aralığı uyarlama makalesinde yer almaktadır, ancak genel olarak 3-6 yaş aralığına yöneliktir).

Popülasyon Detayları: Uyarlama çalışması, okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden çocuklar üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Psikometrik bir uyarlama çalışmasıdır. Görsel motor bütünleme yeteneğini ölçen maddeler içerir ve sonuçlar nicel analizlerle değerlendirilir.

Anahtar Kelimeler

KGO, KGİ, Görsel motor bütünleme, Cronbach Alfa, Test-Tekrar Test Güvenirliği, Okul Öncesi Dönem, Psikometrik Ölçek.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanıtıcısı: Belirtilmemiştir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar)

Yazışma Adresi: Ankara Üniversitesi (Uyarlama çalışmasının yapıldığı kurumlar veya sorumlu yazarın kurumu temel alınmıştır).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin orijinal halinin kullanım izinleri ve ücret bilgileri uyarlama makalesinde açıkça belirtilmemiştir. Uyarlama çalışmasının yayınlandığı yıl 2016‘dır.

Ölçeğin orijinal PDF belgesine buradan ulaşılabilir: okul-oncesi-gorsel-motor-butunlemeyi-degerlendirme-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Sultanoğlu, S. ve Aral, N. (2016). Okul Öncesi Görsel Motor Bütünlemeyi Değerlendirme aracının geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 24(5), 2167-2180.

[quads id=5]

Okul Öncesi Görsel Motor Bütünlemeyi Değerlendirme Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek toplam 33 maddeden oluşmaktadır. Kaynak içerikte maddelerin listesi yer almamaktadır.