Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Değerlerin Eğitim Fakültesinde Kazandırılması Ölçeği

Özet

Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Değerlerin Eğitim Fakültesinde Kazandırılması Ölçeği, öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleği ile ilgili algıladıkları temel değerleri ve bu değerlerin Eğitim Fakültelerinde ne ölçüde başarılı bir şekilde kazandırıldığına dair görüşlerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Bu ölçek, Engin Demir tarafından 2018 yılında tamamlanan kapsamlı bir doktora tezi çalışmasının bir parçası olarak ortaya çıkmıştır. Ölçek, mesleki değerlerin eğitim süreçlerindeki yerini ve önemini nicel verilerle analiz etmeyi hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler

Öğretmenlik değerleri, öğretmen adayı, eğitim fakültesi, mesleki değerler, değer kazanımı, psikometrik araç, değerler eğitimi.

Yazarlar

Engin Demir

Amaç

Ölçeğin temel amacı, öğretmen adaylarının mesleki yaşamlarında rehberlik edecek olan etik ve profesyonel değerler setine ilişkin algılarını belirlemektir. Bu araç, öğretmen yetiştirme programlarının, adayların kişilik gelişimlerini destekleme ve onlara mesleğin gerektirdiği temel ahlaki ve sosyal değerleri aktarma konusundaki başarısını değerlendirmek için kritik bir rol üstlenir.

Ölçek aynı zamanda, öğretmenlik mesleği değerlerinin teorik ve pratik olarak nasıl öğretildiğine dair adayların bakış açısını yakalamayı ve böylece eğitim reformlarına veri sağlamayı amaçlamaktadır. Elde edilen bulgular, Eğitim Fakültelerinin müfredatlarını ve uygulamalarını bu değerlerin kazandırılması hedefine uygun olarak yeniden yapılandırmalarına yardımcı olabilir.

Yapı

Ölçek, öğretmenlik mesleğinin gerektirdiği çok boyutlu değerler sistemini ölçen karmaşık bir yapıyı temsil eder. Bu yapı genellikle; öğrenciye saygı, adalet, sorumluluk, mesleki bağlılık, işbirliği ve kültürel duyarlılık gibi temel değer boyutlarını içerir. Ölçek, adayların bu değerlere yönelik hem bilişsel farkındalığını hem de duyuşsal bağlılığını değerlendirmeye odaklanmıştır.

Yapının analizi, öğretmen adaylarının değer algılarının sadece teorik bilgi düzeyinde kalmayıp, mesleki uygulamalara yansıma potansiyelini de incelemektedir. Bu, mesleğe hazırlık sürecinde değerlerin sadece öğretilmesi değil, aynı zamanda içselleştirilmesi sürecini de kapsamaktadır.

Geçerlik

Ölçek, bir doktora tezi kapsamında geliştirilmiş olmasına rağmen, geçerlik analizlerine ilişkin özet bilgiler kaynakta belirtilmemiştir. Ölçeğin yapısal geçerliği (construct validity), içerik geçerliği (content validity) ve ayırt edici geçerliği (discriminant validity) gibi detaylı psikometrik veriler için, araştırmacıların Engin Demir’in 2018 tarihli orijinal tez çalışmasına başvurmaları gerekmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik (reliability) analizlerine dair spesifik bir katsayı (örneğin, Cronbach Alpha değeri) özet kaynakta sunulmamıştır. Ancak, bir geliştirme ölçeği olarak, iç tutarlılık (internal consistency) ve muhtemelen test-tekrar test güvenilirliği çalışmalarının tez içerisinde detaylıca raporlanmış olması beklenmektedir. Kullanıcıların, ölçeğin tutarlı ölçüm yapma yeteneğine ilişkin kanıtları orijinal doktora tezi üzerinden doğrulamaları önemlidir.

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme sürecinde, ölçülen değer yapısının boyutlarını belirlemek üzere faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. Bu analizler genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ile başlayıp, ölçek yapısının doğrulanması için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile devam eder. Bu süreç, ölçeğin hangi alt faktörlerden (örneğin, “Kişisel Etik Değerler”, “Sosyal Sorumluluk Değerleri”, “Pedagojik Değerler”) oluştuğunu ve bu faktörlerin toplam varyansı ne ölçüde açıkladığını ortaya koymaktadır.

Araç

Test Türü: Geliştirme

Format: Kaynakta belirtilmemiştir (Tipik olarak Likert tipi derecelendirme ölçeği kullanıldığı varsayılmaktadır).

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmen Adayları

Yaş Grubu: Üniversite düzeyindeki genç yetişkinler (Genellikle 18-25 yaş aralığı).

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki Eğitim Fakültelerinde lisans düzeyinde öğrenim gören öğrenciler.

Test Metodolojisi: Öz bildirim envanteri (Self-report inventory).

Anahtar Kelimeler

Öğretmenlik, değer, eğitim, pedagoji, öğretmen adayı, ölçek geliştirme, mesleki etik.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Engin Demir

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Belirtilmemiştir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Kurumsal Adres: Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2018 (Doktora tezinin tamamlandığı yıl).

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir çalışma ürünü olup, akademik araştırmalarda kullanılması genellikle kaynak gösterilmesi şartıyla serbesttir. Ticari veya büyük ölçekli uygulamalar için sorumlu yazar Engin Demir ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Kullanım ücretine dair bilgi bulunmamaktadır.

Kaynaklar

1. Demir, E. (2018). Öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleği ile ilgili değer algıları ve bu değerlerin eğitim fakültelerinde kazandırılmasına ilişkin görüşleri (Doktora tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Orijinal teze YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilir: tez.yok.gov.tr.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası buradadır: ogretmenlik-meslegine-yonelik-degerlerin-egitim-fakultesinde-kazandirilmasi-olcegi-toad.pdf.

Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Değerlerin Eğitim Fakültesinde Kazandırılması Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddelerin tamamına ulaşmak için Engin Demir’in 2018 tarihli doktora tezine başvurulması gerekmektedir.