Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Değer Algısı Ölçeği

Özet

Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Değer Algısı Ölçeği, öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleği ile ilgili sahip oldukları değer algılarını belirlemek amacıyla 2018 yılında Engin Demir tarafından geliştirilmiş bir ölçektir. Ölçek, bir doktora tezi kapsamında, öğretmenlik mesleği değerlerinin eğitim fakültelerinde kazandırılmasına ilişkin görüşleri de kapsayan geniş bir çalışmanın ürünüdür. Bu araç, öğretmen adaylarının, mesleğe yükledikleri anlam ve algıladıkları değer boyutlarını nicel olarak incelemeyi hedeflemektedir. Ölçeğin geliştirilmesi, öğretmen eğitim programlarının mesleki değerler açısından ne kadar yeterli olduğunu değerlendirmeye yönelik önemli bir adım sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Öğretmenlik Mesleği, Değer Algısı, Ölçek Geliştirme, Öğretmen Adayları, Mesleki Değerler.

Yazarlar

Engin Demir

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, öğretmenlik mesleğine yönelik olarak öğretmen adaylarının zihninde yer eden değer algısı düzeylerini ve niteliğini ölçmektir. Bu bağlamda, ölçek aracılığıyla adayların mesleki değerlere ne ölçüde önem verdikleri ve bu değerleri nasıl içselleştirdikleri anlaşılmaya çalışılmıştır.

Elde edilen veriler, eğitim fakülteleri müfredatlarının ve pedagojik formasyon süreçlerinin, mesleki değerler eğitimi açısından etkinliğini değerlendirmede kritik bir rol oynamaktadır. Ölçek, özellikle öğretmenlik mesleğine atfedilen etik, sosyal ve bireysel değer boyutlarının karşılaştırmalı analizini yapmayı mümkün kılmaktadır.

Yapı

Ölçek, öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine atfettikleri değerleri ölçen çok boyutlu bir yapıyı hedeflemektedir. Bu yapı, genellikle mesleğin toplumsal önemi, kişisel tatmin sağlama potansiyeli ve etik sorumluluklar gibi farklı alt boyutlardan oluşmaktadır. Ölçeğin teorik çatısı, eğitim bilimleri ve mesleki değer kuramlarına dayanmaktadır.

Geliştirme çalışması, mesleki değerlerin algılanma biçimlerinin öğretmen adaylarının gelecekteki mesleki tutumlarını nasıl etkilediği hipotezi üzerine kurulmuştur. Bu nedenle, ölçek maddeleri, öğretmenlik mesleği değerlerinin farklı yönlerini (örneğin, topluma hizmet, bireysel gelişim ve mesleki fedakârlık) temsil edecek şekilde tasarlanmıştır.

Geçerlik

Ölçek geliştirme sürecinde geçerlik çalışmaları, kapsam geçerliği ve yapı geçerliği analizlerini içermektedir. Kapsam geçerliği için uzman görüşlerine başvurulmuş ve maddelerin ölçülmek istenen yapıyı temsil etme derecesi incelenmiştir. Yapı geçerliği ise, ölçeğin boyutlarını ortaya koymak amacıyla faktör analizi yöntemleri kullanılarak test edilmiştir. Detaylı geçerlik katsayıları ve yöntemleri, kaynağın tam metninde (doktora tezinde) yer almaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri kapsamında, iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alpha) hesaplaması yaygın olarak kullanılmıştır. Yüksek iç tutarlılık değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir. Bir doktora tezi çalışması olduğu göz önüne alındığında, kabul edilebilir düzeyde yüksek Cronbach Alpha değerleri bildirilmiş olması beklenmektedir. Güvenirlik çalışmalarına dair spesifik istatistiksel sonuçlar için ana kaynağa başvurulması gerekmektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal geçerliğini desteklemek amacıyla faktör analizi gerçekleştirilmiştir. Bu analizler, Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Değer Algısı Ölçeği’nin temel bileşenlerini ve alt boyutlarını belirlemeye yöneliktir. Tipik olarak, açımlayıcı (Exploratory) faktör analizi ile boyut yapısı belirlenmiş ve ardından doğrulayıcı (Confirmatory) faktör analizi ile bu yapının uyumu test edilmiştir. Bu analizler sonucunda ölçeğin çok faktörlü bir yapıya sahip olduğu ve her bir faktörün, öğretmenlik mesleği değerlerinin farklı yönlerini temsil ettiği ortaya konmuştur.

Araç

Test Type: Geliştirme Ölçeği

Format: Derecelendirme formatı (Genellikle 5’li veya 7’li Likert tipi ölçek)

Language Available: Türkçe

Population Group: Öğretmen Adayları

Age Group: Üniversite öğrencisi yaş grubu (Genellikle 18-25 yaş)

Population Details: Eğitim fakültelerinde öğrenim gören öğretmen adayları.

Test Methodology: Kendi bildirimli (Self-Report) psikometrik ölçek.

Anahtar Kelimeler

Psikometrik Araç, Mesleki Gelişim, Eğitim Bilimleri, Öğretmen Eğitimi, Gazi Üniversitesi.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Sağlanmadı

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara, Türkiye

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2018

İzinler ve Kullanım Ücreti: Ölçek, bir doktora tezi kapsamında geliştirilmiştir. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için yazar Engin Demir’den izin alınması veya tez metnine atıf yapılması önerilmektedir. Ticari kullanımı hakkında bilgi sağlanmamıştır.

Kaynaklar

Demir, E. (2018). Öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleği ile ilgili değer algıları ve bu değerlerin eğitim fakültelerinde kazandırılmasına ilişkin görüşleri (Doktora tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Tez, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişime açıktır: tez.yok.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: ogretmenlik-meslegine-yonelik-deger-algisi-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Değer Algısı Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri, ölçeğin kaynak metninde (Demir, 2018, Doktora Tezi) yer almaktadır. Bu akademik ölçek özetinde maddeler sağlanmamıştır.