Öğretmenlerin Yapısal Güçlendirilmesi Ölçeği

Özet

Öğretmenlerin Yapısal Güçlendirilmesi Ölçeği (ÖYGÖ), Puskulluoglu ve Altinkurt (2017) tarafından geliştirilmiş bir ölçektir. Bu ölçek, öğretmenlerin örgütsel bağlamda deneyimledikleri yapısal güçlendirme düzeylerini ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek geliştirme çalışması, Kanter’in yapısal güçlendirme teorisine dayanmakta olup, öğretmenlerin işlerini etkili bir şekilde yapabilmeleri için ihtiyaç duydukları kaynaklara, bilgilere, desteğe ve fırsatlara erişimlerini değerlendirmektedir. Çalışmada, ölçeğin psikometrik özellikleri kapsamlı bir şekilde incelenmiş, geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılmıştır.

ÖYGÖ, eğitim yönetimi ve örgütsel psikoloji alanlarında, öğretmenlerin iş tatmini, örgütsel bağlılığı ve mesleki yeterliliği gibi sonuç değişkenleriyle yapısal güçlendirme arasındaki ilişkileri incelemek için güçlü bir araç sunmaktadır. Ölçeğin geliştirilmesi, Türk eğitim sistemi bağlamında öğretmenlerin güçlendirilme algılarını derinlemesine anlamaya olanak tanımıştır.

Anahtar Kelimeler

Öğretmenlerin Yapısal Güçlendirilmesi Ölçeği, Yapısal Güçlendirme, Öğretmen, Okul Yönetimi, Örgütsel Davranış, Psikometrik, Ölçek Geliştirme.

Yazarlar

Elif Iliman Puskulluoglu, Yılmaz Altinkurt

Amaç

Öğretmenlerin Yapısal Güçlendirilmesi Ölçeği’nin temel amacı, öğretmenlerin çalıştıkları kurumlarda Kanter’in yapısal güçlendirme modeline göre ne ölçüde güçlendirildiklerini tespit etmektir. Bu yapı, öğretmenlerin mesleki rollerini yerine getirirken sahip oldukları yetki, bilgi, kaynak ve destek mekanizmalarına erişimlerini kapsar.

Ölçek, öğretmenlerin örgütsel yapı içerisinde kendilerini ne kadar etkili ve yetkili hissettiklerini nicel olarak belirleyerek, okul yöneticilerine ve eğitim politikası yapıcılara iyileştirme alanları hakkında somut veriler sunmayı amaçlamaktadır. Aynı zamanda, yapısal güçlendirmenin öğretmenlerin motivasyonu ve okul performansı üzerindeki etkilerini araştırmaya olanak sağlamaktadır.

Yapı

Ölçek, Judith Kanter’in (1993) kurumsal güçlendirme teorisi temelinde geliştirilmiştir. Kanter’e göre, bir çalışanın güçlendirilmiş hissetmesi, pozisyonunun sağladığı dört temel yapısal fırsata erişimine bağlıdır: bilgiye erişim, kaynaklara erişim, desteğe erişim ve fırsatlara erişim. Öğretmenlerin Yapısal Güçlendirilmesi Ölçeği (ÖYGÖ), bu dört temel boyutu eğitim bağlamına uyarlayarak ölçmektedir.

Bu dört boyutun her biri, öğretmenlerin örgütsel süreçlere katılımını, karar verme mekanizmalarındaki etkisini, mesleki gelişim olanaklarını ve amirlerinden ve meslektaşlarından aldıkları yardımı kapsamaktadır. Ölçek, bu yapıların öğretmenlerin iş ortamındaki özerklik ve etki düzeyini nasıl belirlediğini araştırmaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) teknikleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Geliştirme çalışmasında, hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. AFA sonuçları, ölçeğin Kanter’in teorisiyle uyumlu, çok boyutlu bir yapıyı ortaya koyduğunu göstermiştir.

DFA sonuçları ise önerilen dört faktörlü modelin veri ile iyi bir uyum sergilediğini kanıtlamıştır. Uyum indeksleri (örneğin, CFI, TLI, RMSEA) kabul edilebilir sınırlar içinde bulunmuş, bu da ölçeğin ölçmeyi amaçladığı teorik yapıyı başarıyla temsil ettiğini göstermiştir. Bu bulgular, ÖYGÖ’nün yapı geçerliğinin yüksek olduğunu desteklemektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, Cronbach’s Alpha (α) katsayısı hesaplanmıştır. Elde edilen sonuçlar, ölçeğin genelinde ve alt boyutlarında yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermiştir.

Genellikle, Cronbach’s Alpha değerleri .80’in üzerinde çıkmıştır. Bu yüksek katsayılar, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü ve dolayısıyla ölçeğin güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu kanıtlamaktadır. Güvenirlik sonuçları, ÖYGÖ’nün tekrarlı ölçümlerde tutarlı sonuçlar vereceğini işaret etmektedir.

Faktör Analizi

Öğretmenlerin Yapısal Güçlendirilmesi Ölçeği’nin Faktör Analizi, ölçeğin yapısal olarak dört alt boyuttan oluştuğunu göstermiştir. Bu dört faktör, Kanter’in teorik çerçevesini yansıtmaktadır:

• Faktör 1: Kaynaklara Erişim
• Faktör 2: Bilgiye Erişim
• Faktör 3: Desteğe Erişim
• Faktör 4: Fırsatlara Erişim

Yapılan analizler, ölçek maddelerinin ilgili oldukları faktörlere yüksek yükler verdiğini ve faktörler arası korelasyonların kabul edilebilir düzeyde olduğunu ortaya koymuştur. Bu çok boyutlu yapı, öğretmenlerin güçlendirilme deneyimlerinin sadece tek bir değişkenden ibaret olmadığını, aksine örgütsel bağlamdaki çeşitli erişim mekanizmalarının etkileşimi sonucu oluştuğunu göstermektedir.

Araç

Test Type: Geliştirme (Development)

Format: Kendini Değerlendirme Ölçeği (Self-Report Scale)

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Öğretmenler (Teachers)

Age Group: Yetişkin (Çalışan) Popülasyon

Population Details: Türkiye’deki çeşitli okullarda görev yapan ilkokul, ortaokul ve lise öğretmenleri.

Test Methodology: 5’li Likert tipi derecelendirme ölçeği kullanılmıştır. Katılımcılar maddelere “Kesinlikle Katılmıyorum” (1) ile “Kesinlikle Katılıyorum” (5) arasında puan vermektedirler. Ölçek toplam 24 maddeden oluşmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Eğitim Psikolojisi, Örgütsel Güçlendirme, Öğretmen Özerkliği, Geçerlik, Güvenirlik, Faktör Analizi.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Elif Iliman Puskulluoglu (Sorumlu Yazar)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2017 yılında yayımlanmıştır. Kullanım izinleri ve ücret bilgisi için sorumlu yazar Elif Iliman Puskulluoglu ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar genellikle yazarların izniyle gerçekleştirilir.

Ölçeğin orijinal makalesi ve detaylı psikometrik bilgileri içeren PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: development-of-teachers-structural-empowerment-scale-tses-a-validity-and-reliability-study-toad.pdf

Kaynaklar

Puskulluoglu, E. I., & Altinkurt, Y. (2017). Development of Teachers’ Structural Empowerment Scale (TSES): A Validity and Reliability Study. Üniversitepark Bülten| Universitepark Bulletin, 6(1), 118-132.

Makalenin dijital nesne tanımlayıcısı (DOI) bağlantısı: dx.doi.org/10.22521/unibulletin.2017.61.10

Öğretmenlerin Yapısal Güçlendirilmesi Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçeğin maddeleri, kaynak içerikte sağlanmamıştır. Orijinal maddeler için lütfen referans verilen makaleye başvurunuz (Puskulluoglu & Altinkurt, 2017).