Öğretmenlerin Dijital Öğretim Materyali Geliştirme ÖzYeterlik Ölçeği

Özet

Öğretmenlerin Dijital Öğretim Materyali Geliştirme Öz yeterlik Ölçeği, öğretmenlerin dijital eğitim kaynakları ve materyalleri tasarlama, geliştirme ve uygulamaya yönelik inanç düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş kapsamlı bir araçtır. Bu ölçek, özellikle Web 2.0 araçları kullanılarak hazırlanan öğretim materyallerine odaklanmakta ve öğretmenlerin bu alandaki yeterlilik algılarını değerlendirmektedir. Ölçek geliştirme çalışması, psikometrik açıdan güçlü ve güvenilir bir ölçüm aracı sağlamayı hedeflemiştir. Elde edilen yüksek geçerlik ve güvenirlik değerleri, ölçeğin eğitim teknolojileri alanında öğretmen yeterliklerinin belirlenmesinde kullanılabileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen yeterlikleri, Dijital Materyal Geliştirme, Öz yeterlik, Web 2.0, Ölçek geliştirme, Eğitim teknolojileri, Psikometrik özellikler.

Yazarlar

Özgen KORKMAZ, Cansu ARIKAYA, Yasemin ALTINTAŞ

Amaç

Ölçeğin temel amacı, görev yapan öğretmenlerin dijital ortamda öğretim materyali geliştirme konusundaki öz yeterlik algılarını güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Bu öz yeterlik düzeyi, öğretmenlerin eğitim süreçlerinde teknolojiyi ne kadar etkin kullanabildiklerini ve yeni pedagojik yaklaşımlara ne kadar adapte olabildiklerini anlamak için kritik öneme sahiptir.

Geliştirme çalışması, öğretmenlerin dijital materyal geliştirme süreçlerinde kendilerini ne kadar yetkin hissettiklerini belirleyerek, hizmet içi eğitim ihtiyaçlarının tespit edilmesine ve bu alandaki eksikliklerin giderilmesine yönelik stratejilerin oluşturulmasına katkı sağlamayı hedeflemiştir.

Yapı

Ölçek, Sosyal Bilişsel Kuram çerçevesinde tanımlanan öz yeterlik yapısını ölçmektedir, ancak bu yapıyı spesifik olarak dijital içerik üretimi bağlamına yerleştirmektedir. Ölçek, öğretmenlerin dijital materyal hazırlama, hedef kitleye uygun içerik seçimi ve teknolojik araçları (özellikle Web 2.0 araçları) pedagojik amaçlarla kullanma becerilerine yönelik inançlarını değerlendiren maddelerden oluşur. Ölçek toplamda 3 faktör ve 38 madde içermektedir.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliğini incelemek amacıyla yapılan Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) sonuçları, ölçeğin psikometrik olarak güçlü olduğunu göstermektedir. Örneklem yeterliliğini gösteren Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) değeri 0,939 olarak belirlenmiştir, bu da mükemmel bir örneklem yeterliliğine işaret eder.

Verilerin faktör analizi için uygunluğunu test eden Barlett testi değeri ise χ²= 10152,898 (sd=703, p=0,000) bulunmuştur. Bu anlamlı sonuç, verilerin çok değişkenli normal dağılıma sahip olduğunu ve faktör analizine uygun olduğunu doğrulamaktadır. Ölçekte belirlenen faktörler, toplam varyansın %62’sini açıklamaktadır, bu oran sosyal bilimler ölçekleri için kabul edilebilir düzeyin oldukça üzerindedir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığını ve güvenirliğini değerlendirmek için çeşitli yöntemler kullanılmıştır. Ölçek faktörlerinin toplamını gösteren iki eş yarı korelasyonu 0,620 olarak hesaplanmıştır. Diğer güvenirlik katsayıları ise yüksek düzeyde tutarlılık göstermektedir: Sperman Brown değeri 0,766 ve Guttmann Split-Half değeri 0,732’dir.

Ölçeğin bütünü için hesaplanan Cronbach Alpha iç tutarlılık katsayısı değeri 0,961’dir. Bu son derece yüksek değer, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda üstün bir iç tutarlılığa sahip olduğunu ve ölçeğin yüksek düzeyde güvenilir olduğunu kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçek, yapılan faktör analizi sonucunda üç temel faktörden oluşmaktadır. Bu üç faktör, öğretmenlerin dijital materyal geliştirme öz yeterlik algısının farklı boyutlarını temsil etmektedir. Toplam varyansın %62’sinin bu üç faktör tarafından açıklanması, ölçeğin yapısal olarak güçlü olduğunu ve ölçmek istediği yapıyı büyük ölçüde kapsadığını göstermektedir. Ölçek, toplam 38 maddeden meydana gelmektedir.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Developmental)

Format: 5’li Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (1= kesinlikle katılmıyorum – 5= kesinlikle katılıyorum). Ölçekte ters maddeler (örnek M35) bulunmaktadır.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmenler

Yaş Grubu: Yetişkin Eğitimciler

Popülasyon Detayları: Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı çeşitli kademelerde görev yapan öğretmenler.

Test Metodolojisi: Öğretmenlerin dijital yeterliklerine yönelik öz bildirimlerini toplamak için tasarlanmış psikometrik bir ölçektir.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen eğitimi, Dijital pedagoji, Öğretim materyalleri, Psikometri, Eğitimde teknoloji, Cronbach Alpha.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Sağlanmamıştır.

İletişim E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Makalenin yayımlandığı üniversite veya kurum bilgileri için orijinal kaynağa bakılmalıdır.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2019

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir makale kapsamında geliştirilmiştir. Ticari olmayan akademik kullanımlar için yazarlarla iletişime geçilmesi önerilir.

Sorumlu Yazar: Özgen KORKMAZ

Kaynaklar

Ölçek, aşağıdaki bilimsel yayında detaylı olarak sunulmuştur:

  • KORKMAZ, Ö., ARIKAYA, C., ALTINTAŞ, Y. (2019). Öğretmenlerin Dijital Öğretim Materyali Geliştirme Öz-Yeterlik Ölçeği’nin geliştirilmesi çalışması. Turkish Journal of Primary Education, 4(2), 40-56.

Makalenin orijinal bağlantısı dergipark.org.tr adresinde mevcuttur.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: ogretmenlerin-dijital-ogretim-materyali-gelistirme-ozyeterlik-olcegi-toad.pdf

Öğretmenlerin Dijital Öğretim Materyali Geliştirme ÖzYeterlik Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuştur ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

  • M3: Web 2.0 yazılımlarını kullanarak hedef ve kazanımlara uygun sunu oluşturabilirim
  • M19: İçeriği ve materyali hedef kitlenin(grubun) özelliklerini gözeterek oluşturabilirim
  • M35: Bir işi Web 2.0 araçlarını kullanarak yapmak çok zaman alır. (-)

Cite this article

memjavad (2026). Öğretmenlerin Dijital Öğretim Materyali Geliştirme ÖzYeterlik Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/ogretmenlerin-dijital-ogretim-materyali-gelistirme-ozyeterlik-olcegi/

memjavad. "Öğretmenlerin Dijital Öğretim Materyali Geliştirme ÖzYeterlik Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 21 Jan. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/ogretmenlerin-dijital-ogretim-materyali-gelistirme-ozyeterlik-olcegi/.

memjavad. "Öğretmenlerin Dijital Öğretim Materyali Geliştirme ÖzYeterlik Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/ogretmenlerin-dijital-ogretim-materyali-gelistirme-ozyeterlik-olcegi/.

memjavad (2026) 'Öğretmenlerin Dijital Öğretim Materyali Geliştirme ÖzYeterlik Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/ogretmenlerin-dijital-ogretim-materyali-gelistirme-ozyeterlik-olcegi/.

[1] memjavad, "Öğretmenlerin Dijital Öğretim Materyali Geliştirme ÖzYeterlik Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, January, 2026.

memjavad. Öğretmenlerin Dijital Öğretim Materyali Geliştirme ÖzYeterlik Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF