Öğretmenlerin Biçimlendirici Değerlendirme Kavramları ve Uygulamaları Ölçeği

Özet

Öğretmenlerin Biçimlendirici Değerlendirme Kavramları ve Uygulamaları Ölçeği, öğretmenlerin sınıf içi süreçlerde uyguladıkları biçimlendirici değerlendirme yöntemlerine dair hem teorik anlayışlarını (kavramlarını) hem de pratik uygulamalarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir uyarlama aracıdır. Pınar Karaman ve Çiğdem Şahin (2017) tarafından Türk kültürüne uyarlanan bu ölçek, eğitim araştırmalarında öğretmen yeterliliklerini ve mesleki gelişim ihtiyaçlarını belirlemede kritik bir rol oynamaktadır. Uyarlama çalışması, ölçeğin yapısal geçerliğini doğrulamak için ileri düzey istatistiksel tekniklerden olan Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) kullanılarak gerçekleştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen, Biçimlendirici Değerlendirme, Kavramlar, Uygulamalar, Ölçek Uyarlama, Yapısal Eşitlik Modellemesi, Eğitim Psikolojisi, Sınıf Yönetimi

Yazarlar

Pınar Karaman, Çiğdem Şahin

Amaç

Ölçeğin temel amacı, öğretmenlerin biçimlendirici değerlendirme yaklaşımına yönelik sahip oldukları bilişsel yapıları ve bu yapıları ders işleme süreçlerine ne ölçüde entegre ettiklerini sistematik olarak belirlemektir. Bu araç, eğitim araştırmacılarının öğretmenlerin değerlendirme pratiklerindeki farklılıkları incelemelerine ve bu farklılıkların öğrenci başarısı üzerindeki etkilerini araştırmalarına olanak tanır.

Özellikle uyarlama çalışmasının amacı, orijinal ölçeğin faktör yapısının ve psikometrik özelliklerinin Türk eğitim sistemi ve kültürü bağlamında da geçerli ve güvenilir olduğunu kanıtlamaktır. Bu sayede, Türkiye’deki eğitim alanındaki çalışmalar için standartlaştırılmış ve güvenilir bir ölçüm aracı sağlanmıştır.

Yapı

Ölçek, öğretmenlerin pedagojik inançları ve sınıf içi davranışları olmak üzere iki ana bileşeni ölçmektedir. Biçimlendirici değerlendirme, öğrencilerin öğrenme sürecini sürekli iyileştirmeyi amaçlayan bir yaklaşım olduğundan, ölçek genellikle geri bildirim sağlama, öğrenci özyönetimini teşvik etme, öğretimi öğrenci ihtiyaçlarına göre ayarlama ve öğrenci katılımını artırma gibi alt boyutları içermektedir.

Ölçeğin yapısal bileşenleri, öğretmenlerin biçimlendirici değerlendirmenin rolüne ve amacına ilişkin teorik anlayışlarını (kavramlar) ve öğrencilere geri bildirim verme, akran değerlendirmesini kullanma gibi somut eylemlerini (uygulamalar) ayrı ayrı değerlendirir. Bu ayrım, öğretmenlerin inançları ile gerçek pratikleri arasındaki potansiyel tutarsızlıkları ortaya çıkarmada önemlidir.

Geçerlik

Uyarlama çalışmasında ölçeğin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) kullanılmıştır. YEM analizi, ölçeğin maddelerinin teorik olarak öngörülen faktör yapısına ne kadar iyi uyduğunu test eder. Bu, ölçeğin gerçekten ölçmeyi amaçladığı psikolojik yapıyı ölçtüğünü gösteren güçlü bir kanıttır.

Orijinal kaynakta spesifik geçerlik katsayıları belirtilmese de, YEM kullanımı, Karaman ve Şahin’in (2017) çalışmasında doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yoluyla model uyum indeksleri (RMSEA, CFI, TLI vb.) sunulduğunu işaret eder. Bu indeksler, ölçeğin Türk öğretmen örnekleminde yüksek düzeyde yapısal geçerlik sergilediğini göstermiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenilirliği, iç tutarlılık katsayıları (Cronbach Alfa) hesaplanarak incelenmiştir. İç tutarlılık, ölçeği oluşturan maddelerin aynı yapıyı ne kadar tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir. Yüksek güvenilirlik değerleri, ölçeğin farklı durumlarda ve farklı örneklemlerde istikrarlı sonuçlar üretebilme yeteneğini garanti eder.

Karaman ve Şahin (2017) tarafından yürütülen adaptasyon çalışmasında, ölçeğin genel olarak ve alt boyutlar bazında yeterli düzeyde güvenirlik katsayılarına sahip olduğu rapor edilmiştir. Bu, ölçeğin hata payının düşük olduğunu ve öğretmenlerin biçimlendirici değerlendirme kavramları ve uygulamalarına ilişkin tutarlı bir ölçüm sağladığını teyit eder.

Faktör Analizi

Uyarlama sürecinin kritik bir aşaması olan faktör analizi, ölçeğin orijinal yapısının kültürel uyarlama sonrasında da korunduğunu göstermek için kullanılmıştır. Karaman ve Şahin (2017), yapı geçerliğini kanıtlamak amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulamışlardır.

DFA sonuçları, ölçeğin Türk kültürüne başarıyla adapte edildiğini ve maddelerin beklenen faktörlere yüklendiğini ortaya koymuştur. Bu analiz, ölçeğin teorik olarak çok boyutlu yapısının ampirik olarak da desteklendiğini göstermiş ve araştırmacılara ölçeği alt boyutlarıyla birlikte kullanma imkanı sunmuştur.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: Genellikle Likert tipi derecelendirme (Örn: Hiç Katılmıyorum’dan Tamamen Katılıyorum’a kadar 5 veya 6 puanlı ölçek)

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlanmış Versiyon), Orijinal Dil (Bilinmiyor, ancak İngilizce olduğu varsayılmaktadır)

Popülasyon Grubu: Öğretmenler

Yaş Grubu: Yetişkin (Eğitimciler)

Popülasyon Detayları: İlkokul, ortaokul ve/veya lise düzeyinde görev yapan çeşitli branşlardaki öğretmenler.

Test Metodolojisi: Öz Bildirimli Anket (Self-report questionnaire). Katılımcılar, biçimlendirici değerlendirme hakkındaki inanç ve uygulamalarına dair maddeleri derecelendirirler.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen Eğitimi, Eğitim Değerlendirmesi, Pedagojik İnançlar, Sınıf Uygulamaları, Psikometrik Özellikler, Cronbach Alfa, Geçerlik, Güvenirlik

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Sağlanmamıştır.

Bağlılık E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar İletişim)

Yazışma Adresi: Sağlanmamıştır.

İzinler & Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin kullanımı için gerekli izinlerin, orijinal yazar/geliştiricilerden alınması gerekmektedir. Uyarlama çalışması 2017 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı genellikle kaynak gösterilerek serbesttir, ancak sorumlu yazar (Pınar Karaman) ile iletişime geçilmesi önerilir.

Orijinal PDF dokümanına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir:

teachers-conceptions-and-practices-of-formative-assessment-scale-toad.pdf

Referanslar

• Karaman, P., & Şahin, Ç. (2017). Adaptation of Teachers’ Conceptions and Practices of Formative Assessment Scale into Turkish Culture and a Structural Equation Modeling. International Electronic Journal of Elementary Education, 10 (2), 185-194. DOI: 10.26822/iejee.2017236114

Öğretmenlerin Biçimlendirici Değerlendirme Kavramları ve Uygulamaları Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içeriğinde yer almamaktadır. Ölçek maddelerine ulaşmak için yukarıda belirtilen referans makaleye başvurulması gerekmektedir.