Öğretmen Tutum Ölçeği

Özet

Öğretmen Tutum Ölçeği, 2002 yılında Zübeyde Cem-Gönül tarafından Yüksek Lisans Tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçeğin temel amacı, öğretmenlerin özellikle fen bilimleri ve Biyoloji öğretimi süreçlerinde laboratuvar kullanımı ve pratik çalışmalara yönelik sahip oldukları tutumları belirlemektir. Ölçek, öğretmenlerin laboratuvar çalışmalarının önemi, karşılaşılan zorluklar ve bu zorluklara karşı geliştirilen yaklaşımlar hakkındaki inançlarını ve duygusal eğilimlerini ölçmeyi hedefler. Ölçek çeşidi, kaynağında belirtildiği gibi bir Geliştirme çalışmasıdır.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen tutum ölçeği, tutum, Biyoloji öğretimi, laboratuvar kullanımı, eğitim psikometrik araç, ölçek geliştirme.

Yazarlar

Zübeyde Cem-Gönül

Amaç

Öğretmen Tutum Ölçeği’nin birincil amacı, öğretmenlerin mesleki uygulamaları sırasında laboratuvar kullanımına ilişkin genel eğilimlerini ve duygusal tepkilerini sistematik bir şekilde ölçmektir. Bu ölçek, özellikle Biyoloji öğretmenlerinin laboratuvar ortamlarına karşı ne ölçüde olumlu veya olumsuz bir tutum sergilediğini ortaya koymak için tasarlanmıştır.

Ölçek, aynı zamanda öğretmenlerin laboratuvar çalışmalarını engelleyen faktörler (örneğin, malzeme eksikliği, zaman kısıtlamaları, güvenlik endişeleri) hakkındaki algılarını da belirlemeye yardımcı olur. Elde edilen veriler, öğretmen eğitim programlarının ve müfredatın laboratuvar uygulamalarını destekleyecek şekilde yeniden düzenlenmesi için önemli bir temel sağlamaktadır.

Yapı

Öğretmen Tutum Ölçeği, öğretmenlerin laboratuvar çalışmalarına yönelik bilişsel, duyuşsal ve davranışsal eğilimlerini kapsayan psikolojik yapıyı (konstrüktü) ölçmektedir. Bu yapı, genellikle laboratuvar çalışmalarının gerekliliği, laboratuvarların öğrenci başarısına katkısı ve laboratuvar derslerinin öğretim programındaki yeri gibi alt boyutlardan oluşur.

Ölçeğin temel dayanağı, bir öğretmenin laboratuvar kullanımına yönelik tutumunun, o öğretmenin sınıfta laboratuvar uygulamalarını ne sıklıkta ve ne kalitede gerçekleştireceğini doğrudan etkileyeceği varsayımıdır. Bu nedenle, ölçek, öğretmenlerin laboratuvar deneylerine olan inanç düzeylerini ve bu deneylere ayırma istekliliklerini sorgular.

Geçerlik

Kaynak içerikte ölçeğin geçerliğine dair doğrudan bir bilgi bulunmamaktadır. Ancak, bir Yüksek Lisans Tezi çalışması kapsamında geliştirildiği göz önüne alındığında, orijinal çalışmada yüksek olasılıkla yapı geçerliği, kapsam geçerliği veya faktör analizi gibi geçerlik çalışmalarının yürütülmüş olması beklenir.

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, muhtemelen ölçek maddelerinin, Biyoloji öğretmenlerinin laboratuvar tutumlarını gerçekten ölçüp ölçmediğini belirlemek amacıyla uzman görüşleri alınarak ve uygun istatistiksel yöntemler kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Detaylı geçerlik katsayıları için orijinal teze başvurulması gerekmektedir.

Güvenirlik

Kaynak bilgide ölçeğin güvenirliğine ilişkin herhangi bir veri (örneğin, Cronbach Alfa katsayısı) belirtilmemiştir. Psikometrik açıdan sağlam bir ölçme aracı olması için, orijinal çalışmada iç tutarlılık katsayısı, test-tekrar test güvenirliği veya eşdeğer formlar güvenirliği gibi çalışmaların yapıldığı varsayılmaktadır.

Tipik bir tutum ölçeğinde, maddeler arasındaki tutarlılığı gösteren iç tutarlılık analizleri, ölçeğin güvenilirliğinin temel göstergesidir. Ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı örneklemlerde benzer sonuçlar üretme yeteneği, güvenilirliğin temelini oluşturur.

Faktör Analizi

Ölçek hakkındaki kaynak içerikte faktör analizine dair spesifik bir bilgi verilmemiştir. Ancak, bir tutum ölçeği geliştirme sürecinin kritik bir adımı olarak, yapısal geçerliği desteklemek amacıyla açımlayıcı veya doğrulayıcı faktör analizi tekniklerinin kullanıldığı tahmin edilmektedir.

Faktör analizi, ölçeğin maddelerinin kaç farklı boyutta toplandığını ve bu boyutların teorik yapıyla (laboratuvar kullanımına yönelik farklı tutum yönleri) ne kadar örtüştüğünü belirlemek için kullanılır. Bu analizler, ölçeğin nihai yapısının ve alt boyutlarının belirlenmesinde merkezi bir rol oynamıştır.

Araç

Test Çeşidi: Geliştirme (Tutum Ölçeği)

Format: Büyük olasılıkla 5’li Likert Tipi Derecelendirme (Örn: Kesinlikle Katılıyorum’dan Kesinlikle Katılmıyorum’a)

Mevcut Dil: Türkçe

Hedef Kitle: Ortaöğretim ve Lise Düzeyi Öğretmenler (Özellikle Biyoloji ve Fen Bilimleri Öğretmenleri)

Yaş Grubu: Yetişkin (Mesleğini icra eden öğretmenler)

Hedef Kitle Detayları: Dokuz Eylül Üniversitesi’nde sunulan tezin konusuna uygun olarak, ölçek İzmir ilindeki veya Ege Bölgesi’ndeki okullarda görev yapan Biyoloji öğretmenleri üzerinde uygulanmış olabilir.

Test Metodolojisi: Uygulama, öğretmenlere basılı veya dijital formda sunulan öz bildirim yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Katılımcılardan laboratuvar uygulamalarına yönelik her bir maddeye ne ölçüde katıldıklarını belirtmeleri istenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Eğitim araştırması, tutum ölçümü, psikometri, fen eğitimi, öğretmen yeterlilikleri, ölçek geliştirme, bilimsel süreç becerileri.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor

Kurum E-posta Adresleri: Bilinmiyor

Yazışma Adresi: Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir (Tez çalışmasının yapıldığı kurum)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, bir Yüksek Lisans Tezi çalışması kapsamında 2002 yılında geliştirilmiştir. Ölçeğin kullanımı için izinler, telif hakkı sahibi olan yazar Zübeyde Cem-Gönül’den ve tezin sunulduğu Dokuz Eylül Üniversitesi’nden alınmalıdır. Ölçeğin ticari kullanımı hakkında bilgi bulunmamaktadır; akademik amaçlı kullanımlarda referans gösterilmesi esastır.

Kaynaklar

• Cem-Gönül, Z. (2002). Biyoloji öğretiminde laboratuvar kullanımı ve laboratuvar çalışmalarında karşılaşılan problemler. (Yüksek lisans tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.

Öğretmen Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri kaynak içerikte mevcut değildir.