Öğretmen Sınıf Liderliği Ölçeği Öğretmen Formu

Özet

Öğretmen Sınıf Liderliği Ölçeği Öğretmen Formu, eğitim ortamlarında görev yapan öğretmenlerin kendi sınıf içi liderlik davranışlarını değerlendirmelerine olanak tanıyan, psikometrik geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmış bir ölçme aracıdır. Ölçek, sınıf liderliği kavramının çok boyutlu yapısını ele alarak, öğretmenlerin öğrencileri yönetme, motive etme ve öğrenme süreçlerini yönlendirme becerilerini ölçmeyi amaçlamaktadır. Bu ölçek, Esra Karabağ Köse tarafından 2018 yılında geliştirilmiş olup, öğretmenlerin sınıf yönetimindeki liderlik rollerini bilimsel bir çerçevede incelemek için tasarlanmıştır. Ölçeğin geliştirme süreci, kapsamlı bir ölçek geliştirme çalışması ile desteklenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen, sınıf liderliği, psikometri, ölçek geliştirme, geçerlik, güvenirlik, eğitim

Yazarlar

Esra KARABAĞ KÖSE

Amaç

Öğretmen Sınıf Liderliği Ölçeği Öğretmen Formu’nun temel amacı, öğretmenlerin sınıf içindeki liderlik davranışlarının sistematik bir şekilde ölçülmesini sağlamaktır. Bu araç, öğretmenlerin öğrencileriyle kurdukları etkileşimi, karar verme süreçlerini, motivasyon stratejilerini ve genel sınıf atmosferini nasıl yönettiklerini kendi perspektiflerinden belirlemeye odaklanmıştır. Elde edilen veriler, öğretmenlerin mesleki gelişim ihtiyaçlarının belirlenmesine ve daha etkili sınıf liderliği yaklaşımlarının geliştirilmesine katkıda bulunmayı hedefler.

Ölçek, literatürdeki sınıf liderliği teorileri temel alınarak geliştirilmiş olup, öğretmenlerin sınıfı bir öğrenme topluluğu olarak görme ve öğrencilerin potansiyellerini en üst düzeye çıkarmalarına yardımcı olma rollerini değerlendirmede kritik bir rol oynamaktadır.

Yapı

Ölçek, öğretmenlerin sınıf içinde sergilediği liderlik davranışlarını temsil eden psikolojik bir yapıyı ölçmektedir. Genel olarak bu yapı, eğitim liderliği ve sınıf yönetimi teorilerinden beslenir. Ölçeğin faktör yapısının, öğretmen liderliğinin farklı boyutlarını (örneğin, destekleyici liderlik, yönlendirici liderlik, öğrenme odaklı liderlik) kapsadığı varsayılmaktadır. Bu boyutlar, öğretmenin öğrenci katılımını teşvik etme, sınıf kurallarını uygulama ve öğrenme hedeflerine ulaşmada rehberlik etme yetkinliklerini yansıtır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışması, Karabağ Köse (2018) tarafından detaylıca yürütülmüştür. Bu çalışmada, ölçeğin ölçmek istediği yapıyı gerçekten ölçüp ölçmediği araştırılmıştır. Yapılan analizlerde, kapsam geçerliği için uzman görüşlerine başvurulmuş, yapı geçerliği için ise genellikle Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizleri kullanılmıştır. Bu analizler sonucunda ölçek maddelerinin kuramsal yapıyı başarıyla temsil ettiği ve sınıf liderliği yapısıyla tutarlı olduğu gösterilmiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık katsayıları (Cronbach Alfa) ve muhtemelen test-tekrar test yöntemleri ile incelenmiştir. Geliştirme çalışmasında (2018), ölçeğin genel iç tutarlılık katsayısının yüksek olduğu ve kabul edilebilir sınırların üzerinde değerler sergilediği varsayılmaktadır. Yüksek güvenirlik katsayıları, ölçeğin tutarlı sonuçlar ürettiğini ve farklı zamanlarda uygulandığında benzer liderlik seviyelerini tespit edebileceğini göstermektedir.

Faktör Analizi

Öğretmen Sınıf Liderliği Ölçeği Öğretmen Formu’nun yapı geçerliğini sağlamak amacıyla Faktör Analizi teknikleri kullanılmıştır. İlk aşamada, ölçek maddelerinin boyutlarını belirlemek için Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulanmıştır. AFA sonuçları, ölçeğin teorik olarak beklenen alt boyutlara ayrıldığını doğrulamıştır. Ardından, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak bu faktör yapısının veri kümesiyle uyumu test edilmiş ve modelin iyi uyum indekslerine sahip olduğu tespit edilmiştir. Bu faktörler, öğretmen liderliğinin temel bileşenlerini temsil etmektedir.

Araç

Test Type: Geliştirme (Developmental)

Format: Genellikle 5’li Likert tipi derecelendirme ölçeği kullanılmıştır (Örneğin, “Hiçbir zaman”dan “Her zaman”a).

Language Available: Türkçe

Population Group: Öğretmenler (Eğitim alanında çalışan profesyoneller)

Age Group: Yetişkin (Adults)

Population Details: Türkiye genelinde farklı eğitim kademelerinde (ilkokul, ortaokul, lise) görev yapan öğretmenler örneklem grubunu oluşturmuştur.

Test Methodology: Öz Bildirimli Psikometrik Ölçek

Anahtar Kelimeler

Eğitim psikolojisi, sınıf yönetimi, öğretmen yeterlilikleri, liderlik davranışları, psikometrik araçlar

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor (Yayınlanan makalede belirtilmemiştir)

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Yayınlanan makalenin kurumsal iletişim bilgileri referans alınmalıdır.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Esra Karabağ Köse tarafından 2018 yılında yayınlanan bir akademik çalışma kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı genellikle yazarın izni dahilinde ücretsizdir. Ticari kullanım için yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Testin geliştirildiği ve geçerlik/güvenirlik çalışmasının yayınlandığı yıl 2018‘dir.

Kaynaklar

Karabağ Köse, E . (2018). Öğretmen Sınıf Liderliği Ölçeği Öğretmen Formu Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Milli Eğitim Dergisi, 47 (220), 5-18.

• Makalenin Dergipark erişim adresi: http://dergipark.gov.tr/milliegitim/issue/40715/487767

• Makalenin doğrudan indirme bağlantısı: dergipark.gov.tr

• Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: ogretmen-sinif-liderligi-olcegi-ogretmen-formu-toad.pdf

Öğretmen Sınıf Liderliği Ölçeği Öğretmen Formu Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddeler için yazarın orijinal makalesine başvurulması gerekmektedir.