Pozitif Öğretmen Ölçeği Öğretmen Formu

Özet

Pozitif Öğretmen Ölçeği Öğretmen Formu, öğretmenlerin pozitif psikoloji prensipleri doğrultusunda sahip oldukları nitelikleri ve davranışları değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir psikolojik ölçme aracıdır. 2018 yılında Ali Eryılmaz ve H. Bek tarafından “Pozitif Öğretmen Ölçeği” öğretmen formunun geliştirilmesi başlıklı çalışma ile literatüre kazandırılmıştır. Bu ölçek, öğretmenlerin pozitifliğini çok boyutlu bir bakış açısıyla ele alarak, eğitim psikolojisi alanındaki eksikliği gidermeyi hedeflemektedir.

Ölçek, öğretmenlerin mesleki yaşamlarındaki olumlu tutumlarını, motivasyonlarını ve sınıf içi etkileşimlerini ölçmeye odaklanmıştır. Geliştirme çalışması, güncel psikometrik yaklaşımlar kullanılarak yapılmış olup, elde edilen sonuçlar ölçeğin öğretmenlerin pozitif özelliklerini değerlendirmede potansiyel bir araç olduğunu düşündürmektedir. Ölçeğin tam geçerlik ve güvenirlik bilgileri için orijinal yayına başvurulması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Pozitif öğretmen, öğretmen ölçeği, psikolojik ölçek, psikometri, eğitim psikolojisi, ölçek geliştirme, Türkiye, pozitif psikoloji.

Yazarlar

Ali Eryılmaz, H. Bek

[quads id=5]

Amaç

Pozitif Öğretmen Ölçeği Öğretmen Formu’nun temel amacı, öğretmenlerin mesleki bağlamda sergiledikleri pozitif özellikleri ve davranışları ölçmek için geçerli ve güvenilir bir araç geliştirmektir. Bu ölçek, öğretmenlerin iyilik hallerini, öğrenci-öğretmen etkileşimlerindeki olumlu yaklaşımlarını, mesleki doyumlarını ve genel olarak pozitif bir sınıf ortamı yaratma yeteneklerini değerlendirmeye yöneliktir.

Ölçek, öğretmenlerin kişisel ve mesleki gelişimlerine katkıda bulunarak, eğitim sistemindeki pozitif yaklaşımların yaygınlaşmasına destek olmayı amaçlamaktadır. Elde edilen veriler, öğretmen eğitim programlarının geliştirilmesinde, mesleki rehberlik süreçlerinde ve öğretmen performans değerlendirmelerinde kullanılabilecek değerli bilgiler sunabilir.

Yapı

Ölçek, “pozitif öğretmen” kavramını temel bir psikolojik yapı olarak ele almaktadır. Pozitif öğretmen, sadece akademik başarıya odaklanmakla kalmayıp, aynı zamanda öğrencilerin sosyal-duygusal gelişimlerini destekleyen, motivasyonel ve ilham verici bir rol model olan kişidir. Bu yapı, öğretmenlerin iyimserlik, dayanıklılık, adanmışlık, pozitif duygu durumu ve olumlu ilişkiler kurma becerisi gibi özelliklerini içerebilir.

Bu bağlamda ölçek, öğretmenlerin zorluklar karşısında gösterdikleri direnci, öğrencilerine karşı besledikleri olumlu beklentileri, mesleklerine olan tutkularını ve sınıf içinde pozitif bir atmosfer yaratma çabalarını yansıtan boyutları ölçmeyi amaçlar. Ölçeğin alt boyutları ve bu boyutların teorik temelleri, orijinal geliştirme çalışmasında detaylı olarak açıklanmıştır.

Geçerlik

Geçerlik, bir ölçme aracının neyi ölçmek üzere tasarlandıysa onu ne derece doğru ölçtüğünü ifade eden önemli bir psikometrik özelliktir. Sağlanan kaynak içeriğinde Pozitif Öğretmen Ölçeği Öğretmen Formu’nun geçerlik bilgileri açıkça belirtilmemiştir (“-“).

Ancak, bir ölçek geliştirme çalışmasında genellikle içerik geçerliği (uzman görüşleri), yapı geçerliği (faktör analizi gibi istatistiksel yöntemlerle), ölçüt geçerliği (benzer veya farklı ölçeklerle ilişkisi) ve ayırt edici geçerlik gibi çeşitli geçerlik türleri incelenir. Ölçeğin geçerlik kanıtları için Eryılmaz ve Bek (2018) tarafından yayımlanan orijinal makaleye başvurulması gerekmektedir.

Güvenirlik

Güvenirlik, bir ölçme aracının ölçtüğü özelliği ne derece tutarlı ve kararlı bir şekilde ölçtüğünü gösteren bir diğer kritik psikometrik özelliktir. Sağlanan kaynak içeriğinde Pozitif Öğretmen Ölçeği Öğretmen Formu’nun güvenirlik bilgileri açıkça belirtilmemiştir (“-“).

Genellikle, bir ölçeğin güvenirliği iç tutarlılık katsayıları (örneğin, Cronbach Alfa), test-tekrar test güvenirliği veya puanlayıcılar arası güvenirlik gibi yöntemlerle incelenir. Ölçeğin güvenirlik kanıtları ve ilgili istatistiksel değerler için Eryılmaz ve Bek (2018) tarafından yayımlanan orijinal makaleye başvurulması gerekmektedir.

Faktör Analizi

Faktör analizi, bir ölçek geliştirme sürecinde, ölçülen değişkenler arasındaki ilişkileri inceleyerek, bu değişkenlerin altında yatan ortak boyutları veya faktörleri belirlemek amacıyla kullanılan çok değişkenli bir istatistiksel yöntemdir. Pozitif Öğretmen Ölçeği Öğretmen Formu’nun geliştirme sürecinde de bu analizin kullanıldığı varsayılmaktadır.

Faktör analizi sonuçları, ölçeğin yapı geçerliğini destekler ve ölçtüğü yapının kaç boyuttan oluştuğunu gösterir. Sağlanan kaynak içeriğinde faktör analizi detaylarına yer verilmemiştir. Bu nedenle, ölçeğin faktör yapısı, faktör yükleri, açıklanan varyans oranları ve diğer ilgili istatistiksel bilgiler için Eryılmaz ve Bek (2018) tarafından yayımlanan orijinal makaleye başvurulması önemlidir.

Enstrüman

Test Türü: Geliştirme (Yeni geliştirilmiş bir öz bildirim ölçeği).

Format: Genellikle psikolojik ölçeklerde kullanılan Likert tipi bir derecelendirme formatına sahip olduğu varsayılmaktadır. Derecelendirme seçenekleri, katılımcıların maddelere ne ölçüde katıldıklarını veya maddelerin kendilerini ne ölçüde yansıttığını belirtmelerine olanak tanır.

Mevcut Dil: Türkçe.

Popülasyon Grubu: Öğretmenler.

Yaş Grubu: Yetişkin öğretmenler (genellikle ilkokul, ortaokul, lise düzeyinde görev yapan öğretmenler).

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki çeşitli eğitim kademelerinde görev yapan öğretmenler üzerinde uygulanmak üzere tasarlanmıştır. Geliştirme çalışmasının örneklemi, farklı demografik özelliklere sahip öğretmenleri içerebilir.

Test Metodolojisi: Katılımcıların kendilerine sunulan maddelere belirli bir derecelendirme ölçeği üzerinden yanıt verdiği bir öz bildirim anketidir.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen pozitifliği, psikolojik ölçme, eğitimde psikometri, öğretmen değerlendirme, Türkçe ölçek, öz bildirim.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Sağlanan kaynakta belirtilmemiştir.

İletişim E-posta Adresleri: [email protected] (Ali Eryılmaz için).

Yazışma Adresi: Sağlanan kaynakta belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler: Ölçeğin kullanımı için genellikle yazar(lar)dan izin alınması gerekmektedir, özellikle ticari veya büyük ölçekli uygulamalar için. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için genellikle izin süreçleri daha esnek olabilir, ancak yine de yazarın referans gösterilmesi ve uygun şekilde atıfta bulunulması esastır. Detaylı izin prosedürleri için sorumlu yazar Ali Eryılmaz ile iletişime geçilmesi önerilir.

Ücret: Sağlanan kaynakta ölçeğin kullanımına ilişkin bir ücret bilgisi bulunmamaktadır. Genellikle akademik araştırmalarda kullanılan bu tür ölçekler ücretsiz olsa da, ticari veya özel danışmanlık amaçlı kullanımlarda ücret talep edilebilir. Kesin bilgi için yazarla iletişime geçilmelidir.

Test Yılı: Ölçek, 2018 yılında yayımlanan ““Pozitif Öğretmen Ölçeği” öğretmen formunun geliştirilmesi” başlıklı makale ile geliştirilmiştir.

Referanslar

Eryılmaz, A. ve Bek, H. (2018). “Pozitif Öğretmen Ölçeği” öğretmen formunun geliştirilmesi. Kastamonu Education Journal, 26, 1297-1306. doi:10.24106/kefdergi.369825

[quads id=5]

Pozitif Öğretmen Ölçeği Öğretmen Formunun Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içeriğinde yer almamaktadır. Ölçeğin maddelerine ulaşmak için yukarıda belirtilen referans makalenin tam metnine veya ilgili PDF dosyasına (pozitif-ogretmen-olcegi-ogretmen-formu-toad.pdf) başvurulması gerekmektedir.