Öğretmen Öz-Yeterlik Ölçeği

Özet

Öğretmen Öz-Yeterlik Ölçeği, öğretmen adaylarının ve mevcut öğretmenlerin mesleki yeterlik inançlarını ölçmek amacıyla uyarlanmış 15 maddelik bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, Yusuf Cerit tarafından Türkçe’ye adapte edilmiş ve geçerlik (geçerlik) ve güvenirlik çalışmaları ile desteklenmiştir. Ölçek, öğretmenlerin kendilerini farklı öğretim durumlarında ne kadar etkili gördüklerini değerlendiren 3 alt boyuttan oluşmaktadır. Bu çalışma özellikle sınıf öğretmenliği programındaki öğrencilerin öz-yeterlik düzeylerini incelemeye odaklanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen Öz-Yeterlik, Öz-Yeterlik, Ölçek Uyarlaması, Sınıf Öğretmeni Adayları, Psikometrik Özellikler, Eğitim Psikolojisi.

Yazarlar

Yusuf Cerit

Amaç

Ölçeğin temel amacı, öğretmenlerin ve öğretmen adaylarının öğretme görevlerini başarıyla yerine getirme yeteneklerine dair sahip oldukları inanç düzeylerini, yani mesleki öz-yeterlik inançlarını belirlemektir. Bu inançlar, öğretmenlerin sınıf içindeki davranışlarını, çabalarını ve öğrenci başarısı üzerindeki etkilerini anlamak için kritik öneme sahiptir.

Yapı

Ölçek, sosyal bilişsel kuramın temel taşı olan öz-yeterlik (Self-Efficacy) yapısını ölçmektedir. Öz-yeterlik, bireyin belirli görevleri başarıyla tamamlama kapasitesine olan kişisel yargısıdır. Bu ölçek özelinde yapı, 15 madde ve 3 alt boyut aracılığıyla öğretmenlik mesleğine özgü yeterlik alanlarını kapsamaktadır. Kaynakta belirtilen güvenirlik analizleri, bu yapının Kişisel Öğretme Yeterliliği ve Genel Öğretme Yeterliliği boyutları etrafında organize olduğunu göstermektedir.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği, sınıf öğretmenliği programında okuyan öğrencilerle yapılan Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) (DFA) ile test edilmiştir.

Birinci sınıf öğretmenlik öğrencileri için elde edilen DFA sonuçları, modelin iyi bir uyum sağladığını göstermiştir: X2: 149.11, p: .00, RMSEA: .04; CFI: .92; GFI: .95; AGFI: .94.

Dördüncü sınıf öğretmenlik öğrencileri için yapılan analizler de benzer şekilde güçlü bir yapısal geçerliği desteklemiştir: X2 : 106.75, p: .02, RMSEA: .03; CFI: .96; GFI: .95; AGFI: .93. Bu bulgular, ölçeğin teorik olarak varsayılan 3 faktörlü yapıyı hem başlangıç düzeyindeki hem de son sınıftaki öğrencilerde başarıyla temsil ettiğini kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenilirliği, Cronbach Alfa güvenilirlik katsayısı kullanılarak incelenmiştir.

Elde edilen güvenilirlik katsayıları, ölçeğin alt boyutlar bazında kabul edilebilir ile iyi arasında değişen bir iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir:

• Kişisel Öğretme Yeterliliği boyutu için güvenilirlik katsayısı .68 ile .79 aralığındadır.
• Genel Öğretme Yeterliliği boyutu için güvenilirlik katsayısı .60 ile .79 aralığındadır.

Bu değerler, ölçeğin farklı örneklemlerde tutarlı ölçümler yapma yeteneğini işaret etmektedir.

Faktör Analizi

Ölçek, başlangıçta 3 alt boyuta sahip olarak yapılandırılmıştır. Yapılan Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) çalışmaları, bu üç faktörlü yapının hem birinci sınıf hem de dördüncü sınıf öğretmen adaylarından oluşan örneklemlerde istatistiksel olarak anlamlı ve kabul edilebilir uyum indekslerine sahip olduğunu doğrulamıştır. Bu analizler, ölçeğin yapısal bütünlüğünü kanıtlamakta ve çok boyutlu yapısının geçerliğini desteklemektedir.

Ölçek Bilgileri

Test Tipi: Uyarlama Ölçeği (Adaptation)

Format: Likert Tipi Derecelendirme (Kesin derecelendirme aralığı kaynakta belirtilmemiştir.)

Maddeler ve Boyutlar: 15 madde ve 3 alt boyut

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmen Adayları ve Öğretmenler

Yaş Grubu: Üniversite öğrencisi yetişkinler (Öğretmen Adayları)

Popülasyon Detayları: Çalışma, birinci ve dördüncü sınıf sınıf öğretmenliği öğrencileri üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Anahtar Kelimeler

Eğitimde Kuram ve Uygulama, Sınıf Öğretmenliği, Öğretmen Yeterliliği, Yapısal Eşitlik Modellemesi, Cronbach Alfa.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Yusuf Cerit

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2010 (Uyarlama çalışmasının yayın yılı).

İzinler ve Ücret: Akademik kullanım için genellikle izin gerekse de, ticari kullanım ve ücret bilgisi için yazarla doğrudan iletişime geçilmesi önerilir.

PDF Kaynağı: Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: ogretmen-oz-yeterlik-olcegi-toad.pdf

Referanslar

1. Cerit, Y. (2010). Öğretmen Öz-Yeterlik Ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması ve sınıf öğretmen adaylarının öz yeterlik inançları. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 6(1), 68-85.
2. Makale Bağlantısı: eku.comu.edu.tr

Öğretmen Öz-Yeterlik Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin 15 maddelik içeriği, kaynak içerikte sağlanmamıştır. Kullanım ve maddelerin elde edilmesi için sorumlu yazar (Yusuf Cerit) ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.