Öğretmen Kılavuz Kitabı Kullanımına Yönelik Tutum Ölçeği

Özet

Öğretmen Kılavuz Kitabı Kullanımına Yönelik Tutum Ölçeği, Fatih Toraman tarafından 2010 yılında Yüksek Lisans Tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçektir. Ölçeğin temel amacı, ilköğretim birinci kademede görev yapan sınıf öğretmenlerinin eğitim süreçlerinde kılavuz kitapları kullanmaya ilişkin sahip oldukları tutumları bilimsel olarak belirlemek ve değerlendirmektir. Ölçek, Benimseme, Kaçınma ve Değer Verme olmak üzere üç alt boyuttan oluşmakta olup, toplam 27 madde içermektedir. Ölçeğin derecelendirilmesi 5’li Likert ölçeği formatında yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen tutumları, kılavuz kitap kullanımı, sınıf öğretmenleri, ölçek geliştirme, ilköğretim, eğitim psikolojisi, Kırıkkale.

Yazarlar

Fatih Toraman

[quads id=5]

Amaç

Öğretmen Kılavuz Kitabı Kullanımına Yönelik Tutum Ölçeği, öğretmenlerin mesleki pratikleri sırasında rehber materyallere ne ölçüde değer verdiklerini, bunları benimsediklerini veya bunlardan kaçındıklarını ölçmek amacıyla geliştirilmiştir. Ölçek, özellikle ilköğretimin ilk kademesinde görev yapan öğretmenlerin rehber kitaplara karşı geliştirdikleri duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimleri nicel verilerle ortaya koymayı hedeflemektedir.

Bu ölçek, eğitim yöneticilerine ve politika yapıcılara, kılavuz kitapların etkinliğini artırmak ve öğretmenlerin mesleki gelişim ihtiyaçlarını belirlemek konusunda önemli veriler sunmaktadır. Çalışma, Kırıkkale ilindeki öğretmenler örnekleminde gerçekleştirilmiştir.

Yapı

Ölçek, öğretmenlerin pedagojik kaynaklara yönelik karmaşık tutumlarını ölçen psikolojik bir yapıyı temsil eder. Bu yapı, kılavuz kitapların ders işleme sürecindeki gerekliliğine, faydasına ve bunlara ayrılan zaman/kaynağın israf olup olmadığına dair inançları kapsamaktadır. Ölçek, tutumu ölçerken üç temel bileşeni ayırt etmektedir: Benimseme, Kaçınma ve Değer Verme. Bu alt boyutlar, öğretmenlerin kılavuz kitap kullanımına dair farklı motivasyon ve direnç seviyelerini yansıtmaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği analizleri kapsamında faktör analizine uygunluğu incelenmiştir. Örneklem yeterliliğini değerlendirmek için kullanılan K-M-O (Kaiser-Meyer-Olkin) Örneklem Yeterliliği Ölçüsü değeri 0.929 olarak tespit edilmiştir. Bu değer, örneklem büyüklüğünün ve verilerin faktör analizi için mükemmel düzeyde uygun olduğunu göstermektedir. Bu yüksek K-M-O değeri, maddeler arasındaki korelasyonların anlamlı olduğunu ve ölçeğin yapısal olarak sağlam olduğunu desteklemektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlık güvenilirliği yüksek bulunmuştur. Güvenirlik katsayısı olarak hesaplanan Cronbach Alpha değeri 0.94’tür. Bu değer, psikometrik açıdan oldukça yüksek kabul edilmekte olup, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü ve ölçeğin güvenilirliğinin yüksek düzeyde olduğunu kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçek, faktör analizi sonucunda toplam 27 madde ve 3 alt boyuttan oluşacak şekilde yapılandırılmıştır. Bu faktörler ve madde dağılımları şunlardır:

• Benimseme (12 Madde): Öğretmenlerin kılavuz kitapları dersin ayrılmaz bir parçası olarak görme ve kullanma isteğini ifade eden boyut. Örnek madde: “Kılavuz kitapsız ders işlenmez.”
• Kaçınma (9 Madde): Öğretmenlerin kılavuz kitapları kullanmaktan kaçınma eğilimlerini veya kitaplara yönelik olumsuz inançlarını yansıtan boyut. Örnek madde: “Kılavuz kitaplar zaman ve para israfıdır.”
• Değer Verme (6 Madde): Öğretmenlerin kılavuz kitapların içeriğine ve eğitimdeki rolüne verdikleri genel değeri ifade eden boyut. Örnek madde: “Derslerimde kılavuz kitap kullanmaya çalışırım.”

Araç

Test Türü: Geliştirme (Tutum Ölçeği)

Format: Likert ölçeği (5’li derecelendirme)

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmenler

Yaş Grubu: Yetişkin (Çalışan öğretmenler)

Popülasyon Detayları: İlköğretim birinci kademede görev yapan sınıf öğretmenleri (Kırıkkale il örneği).

Test Metodolojisi: 5’li Likert ölçeği kullanılmıştır. Derecelendirme şu şekildedir: 1=Tamamen Katılıyorum – 5=Hiç Katılmıyorum. Bu puanlama sistemi, yüksek puanın düşük tutumu (kaçınmayı) veya düşük puanın yüksek tutumu (benimsemeyi) gösterdiği şeklinde tersine çevrilebilir bir yapıya işaret edebilir (ancak orijinal tezde belirtilen yönlendirme dikkate alınmalıdır).

Anahtar Kelimeler

Eğitim materyalleri, tutum ölçümü, faktör yapısı, iç tutarlılık katsayısı, K-M-O, kılavuz kitap.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

Yazışma Adresi: Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü (Tez dönemi itibarıyla).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Fatih Toraman’ın 2010 yılında tamamladığı Yüksek Lisans Tezi kapsamında bir geliştirme çalışmasıdır. Kullanım ve izinler için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Genel olarak akademik çalışmalarda kullanılan bu tür ölçekler, ticari amaç gütmeyen araştırmalarda referans gösterilerek kullanılabilir.

Test Geliştirme Yılı: 2010.

Kaynaklar

Toraman, F. (2010). İlköğretim 1. kademede görev yapan sınıf öğretmenlerinin kılavuz kitabı kullanmaya ilişkin tutumları (Kırıkkale il örneği) (Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Tezin orijinal kaydına YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişilebilir: tez.yok.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: ogretmen-kilavuz-kitabi-kullanimina-yonelik-tutum-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Öğretmen Kılavuz Kitabı Kullanımına Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek, 27 madde ve 3 alt boyuttan oluşmaktadır.

• Benimseme (12 m): Kılavuz kitapsız ders işlenmez.
• Kaçınma (9 m): Kılavuz kitaplar zaman ve para israfıdır.
• Değer Verme (6 m): Derslerimde kılavuz kitap kullanmaya çalışırım.