Öğretmen İş Performansı Ölçeği

Özet

Öğretmen İş Performansı Ölçeği, 2020 yılında İbrahim Limon ve Şerife Sezgin-Nartgün tarafından geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, öğretmenlerin mesleki görevlerini yerine getirme süreçlerindeki etkinlik ve verimlilik düzeylerini sistematik olarak ölçmeyi amaçlamaktadır. Ölçek, eğitim bilimleri alanındaki araştırmacılara ve eğitim yöneticilerine, öğretmen performansının değerlendirilmesi ve geliştirilmesi konusunda somut veriler sunmak üzere tasarlanmıştır. Bu çalışma, ölçek geliştirme sürecinin bilimsel standartlarına uygun olarak gerçekleştirilmiş ve sonuçları hakemli bir dergide yayımlanmıştır.

Ölçeğin geliştirilmesi, öğretmenlerin görev tanımlarını ve beklentilerini kapsayan geniş bir literatür taramasına dayanmaktadır. Temel hedef, eğitim kurumlarında kaliteyi artırmak amacıyla öğretmenlerin iş başarısını multidisipliner bir yaklaşımla değerlendirmektir.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen performansı, iş performansı, eğitim yönetimi, ölçek geliştirme, psikometri, eğitim bilimleri, mesleki gelişim, öğretmen yeterlilikleri.

Yazarlar

İbrahim Limon, Şerife Sezgin-Nartgün.

Amaç

Öğretmen İş Performansı Ölçeği’nin temel amacı, öğretmenlerin mesleki sorumluluklarını yerine getirmede gösterdikleri performansı geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçmek ve bu performans düzeylerini belirlemektir. Bu ölçüm, eğitim sistemindeki reform ihtiyaçlarını ve bireysel öğretmenlerin gelişim alanlarını tespit etmeye yardımcı olmayı hedefler.

Ölçek, öğretmenlerin sınıf içi uygulamalar, meslektaşlarla işbirliği, veli iletişimi, yönetimsel görevler ve kişisel gelişim gibi kritik performans alanlarındaki yeterliliklerini nicel olarak ifade etme ihtiyacından doğmuştur. Böylece, eğitim yöneticileri ve politika yapıcılar için Öğretmen İş Performansı hakkında objektif verilere dayalı kararlar alma zemini sağlanmıştır.

Yapı

Ölçek, Öğretmen İş Performansı kavramını ölçmek üzere tasarlanmıştır. Bu yapı, genellikle öğretmenlik mesleğinin gerektirdiği bilgi, beceri ve tutumların birleşimi olarak tanımlanır. Limon ve Sezgin-Nartgün (2020) tarafından geliştirilen bu ölçek, öğretmen performansını muhtemelen çok boyutlu bir yapı olarak ele almaktadır.

Çalışmanın orijinal makalesinde (Limon & Sezgin-Nartgün, 2020) detaylandırıldığı üzere, bu yapı genellikle şu temel boyutları içermektedir (ancak bu boyutlar orijinal makalenin tam metninde doğrulanmalıdır): Öğretimsel Performans, Okul Yönetimine Katılım ve Mesleki Gelişim. Bu boyutlar, öğretmenlik mesleğinin karmaşık doğasını yansıtacak şekilde kapsamlı bir değerlendirme sunmayı amaçlamaktadır.

Geçerlik

Öğretmen İş Performansı Ölçeği’nin geçerlik çalışmaları, ölçeğin amaçlanan yapıyı ne kadar doğru ölçtüğünü göstermek için kritik öneme sahiptir. Geliştirme çalışmalarında, genellikle içerik geçerliği ve yapı geçerliği yöntemleri kullanılmıştır.

İçerik geçerliği, ölçek maddelerinin ölçülmek istenen yapı (öğretmen iş performansı) alanını yeterince temsil edip etmediğini belirlemek amacıyla uzman görüşlerine başvurularak sağlanmıştır. Yapı geçerliği ise, genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılarak test edilmiştir. Bu analizler, ölçeğin teorik olarak öngörülen boyut yapısını doğrulayarak güçlü bir psikometrik temele sahip olduğunu göstermiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizi, ölçüm sonuçlarının tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Bu bağlamda, ölçeğin iç tutarlılık katsayısı olan Cronbach Alfa değeri hesaplanmıştır.

Akademik standartlara göre, ölçeğin genel Cronbach Alfa katsayısının kabul edilebilir düzeyde (genellikle 0.70 ve üzeri) olması beklenir, bu da maddelerin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir. Ek olarak, alt boyutlar için de ayrı ayrı güvenirlik katsayıları rapor edilmiştir. Yüksek güvenirlik değerleri, Öğretmen İş Performansı Ölçeği’nin eğitim araştırmalarında ve uygulamalarında tekrarlanabilir sonuçlar ürettiğini işaret etmektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal geçerliğini kanıtlamak amacıyla hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. AFA, ölçek maddelerinin altında yatan boyutları keşfetmek için kullanılmıştır. Bu analiz, ölçeğin çok faktörlü bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymuştur.

DFA ise, AFA sonucunda elde edilen faktör yapısının (boyut sayısının ve maddelerin dağılımının) yeni bir örneklem üzerinde teorik modele uygunluğunu test etmek için kullanılmıştır. Uyum iyiliği indekslerinin (RMSEA, CFI, TLI vb.) kabul edilebilir sınırlar içinde olması, ölçeğin yapısal modelinin doğrulanmış olduğunu ve Öğretmen İş Performansı kavramını başarılı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.

Ölçüm Aracı

Test Türü: Geliştirme tipi ölçek (Self-Report veya Gözlem Temelli Değerlendirme).

Format: Orijinal makalede belirtilmemiş olmakla birlikte, geliştirme ölçekleri genellikle Likert tipi derecelendirme formatını kullanır (Örn: 5’li veya 7’li Likert).

Mevcut Dil: Türkçe.

Popülasyon Grubu: Eğitim alanında çalışan profesyoneller.

Yaş Grubu: Yetişkinler (Çalışan öğretmenler).

Popülasyon Detayları: Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı çeşitli kademelerde (ilkokul, ortaokul, lise) görev yapan öğretmenler.

Test Metodolojisi: Nicel ölçek geliştirme metodolojisi kullanılmıştır; pilot uygulama, madde analizi, geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Eğitim psikolojisi, okul yönetimi, öğretmen performansı, değerlendirme, psikometrik özellikler, mesleki yeterlilik.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

Kurumsal E-posta Adresleri: Sorumlu yazar İbrahim Limon için sağlanan iletişim adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Orijinal kaynakta tam yazışma adresi belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Limon ve Sezgin-Nartgün tarafından 2020 yılında geliştirilmiştir. Kullanım izinleri için sorumlu yazar İbrahim Limon ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlarda genellikle yazara atıf yapılması yeterlidir.

Orijinal makale, *Journal of Theoretical Educational Science* dergisinde açık erişimli olarak yayımlanmıştır. Bu ölçeğin orijinal PDF belgesi şuradan indirilebilir: ogretmen-is-performansi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

• Limon, İ., & Sezgin-Nartgün, Ş. (2020). Development of Teacher Job Performance Scale and determining teachers’ job performance level. Journal of Theoretical Educational Science, 13(3), 564-590. http://dx.doi.org/10.30831/akukeg.642340

• Makalenin Dergipark üzerindeki bağlantısı: dergipark.org.tr

Öğretmen İş Performansı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçeğin maddeleri, sağlanan kaynak içerikte doğrudan yer almamaktadır. Maddelerin tam listesi için Limon ve Sezgin-Nartgün (2020) tarafından yayımlanan “Development of Teacher Job Performance Scale and determining teachers’ job performance level” başlıklı orijinal makalenin incelenmesi gerekmektedir.