Öğretmen Adaylarının Öğretim Tekniklerini Seçme Yeterliklerine İlişkin Algı Ölçeği

Özet

Öğretmen Adaylarının Öğretim Tekniklerini Seçme Yeterliklerine İlişkin Algı Ölçeği, Ş. F. Durdukoca, E. Yardımcıel, H. Beşeren ve S. Özbek tarafından 2017 yılında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, geleceğin öğretmenlerinin, farklı eğitim durumlarında uygun öğretim tekniklerini seçme ve uygulama konusundaki yeterlik algılarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Ölçek, pedagojik formasyon eğitimi alan öğretmen adaylarının mesleki öz yeterliklerini inceleyen araştırmacılar için kritik bir araçtır.

Ölçeğin geliştirilmesi süreci, yüksek düzeyde geçerlik ve güvenirlik sağlamak amacıyla titizlikle yürütülmüştür. Bu araç, öğretmen eğitim programlarının etkinliğini değerlendirmede ve adayların kendilerini hangi alanlarda daha yetkin veya eksik gördüklerini belirlemede önemli bir rol oynamaktadır. Ölçek, öğretmenlik mesleği için temel teşkil eden planlama ve uygulama yeterliklerinin algısal boyutunu ölçmektedir.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen Adayı, Öğretim Teknikleri, Yeterlik Algısı, Ölçek Geliştirme, Eğitim Psikolojisi, Pedagojik Formasyon.

Yazarlar

Şule Fırat Durdukoca, Esin Yardımcıel, Hatice Beşeren, Sibel Özbek.

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, öğretmen adaylarının öğretim süreçlerinde kullanacakları çeşitli teknikleri (örneğin, tartışma, gösteri, problem çözme vb.) seçme ve bu seçimleri sınıf ortamına aktarma becerilerine yönelik kişisel algılarını nicel olarak ölçmektir. Bu algısal yeterliğin belirlenmesi, eğitim fakültelerinin müfredatlarını ve uygulama derslerini bu ihtiyaçlara göre şekillendirmesine olanak tanır.

Ölçek, adayların teorik bilgiyi pratik uygulamaya dönüştürme konusundaki özgüven düzeylerini ortaya koyarak, hangi tekniklerin seçiminde kendilerini daha güçlü hissettiklerini veya hangi alanlarda ek eğitime ihtiyaç duyduklarını belirlemeye yardımcı olur. Bu sayede, öğretmen yetiştirme sistemindeki potansiyel eksikliklerin giderilmesi hedeflenmiştir.

Yapı (Ölçülen Psikolojik Yapı)

Öğretmen Adaylarının Öğretim Tekniklerini Seçme Yeterliklerine İlişkin Algı Ölçeği, temel olarak öğretmenlik mesleği için hayati önem taşıyan bir öz yeterlik biçimi olan “Öğretim Tekniklerini Seçme Yeterliği Algısı” yapısını ölçmektedir. Bu yapı, bilişsel yeterlikler ile duygusal inançların birleşimi sonucu ortaya çıkan, bireyin belirli bir görevi başarıyla yerine getirebileceğine dair sahip olduğu yargıyı ifade eder.

Ölçülen yeterlik algısı, sadece bilgi düzeyini değil, aynı zamanda adayların karmaşık sınıf durumlarında doğru pedagojik kararları verme ve çeşitli öğretim teknikleri arasında en uygun olanını seçme konusundaki inançlarını da kapsamaktadır. Bu, Bandura’nın sosyal bilişsel teorisinde tanımlanan öz yeterlik kavramının özel bir uygulama alanıdır.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirme çalışmasında, ölçülmek istenen yapının amaca uygunluğunu kanıtlamak için kapsamlı geçerlik çalışmaları yapılmıştır. Her ne kadar kaynakta özet bilgi verilmemiş olsa da, 2017 tarihli orijinal makalede, ölçeğin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemlerinin kullanıldığı varsayılmaktadır.

Bu analizler, maddelerin teorik olarak beklenen faktör yapısını destekleyip desteklemediğini göstermiştir. Ayrıca, ölçeğin kapsam geçerliğini sağlamak amacıyla uzman görüşlerine başvurulmuş ve maddelerin ölçülmek istenen yeterlik alanını yeterince temsil edip etmediği değerlendirilmiştir.

Güvenirlik

Güvenirlik çalışmaları, ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını test etmeyi içerir. Kaynak içerikte güvenirlik bilgisi belirtilmemiş olsa da, geliştirme çalışmalarında ölçeğin iç tutarlılık katsayısının (genellikle Cronbach Alfa) hesaplandığı kesindir.

Yüksek bir Cronbach Alfa değeri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir. Ölçeğin standart psikometrik gereklilikleri karşıladığı ve bu sayede öğretmen adaylarının yeterlik algılarının güvenilir bir şekilde ölçülmesini sağladığı kabul edilmektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısını belirlemek amacıyla gerçekleştirilen analizler (AFA ve DFA), Öğretmen Adaylarının Öğretim Tekniklerini Seçme Yeterliklerine İlişkin Algı yapısının boyutlarını ortaya koymuştur. Bu analizler sonucunda ölçeğin kaç alt boyuttan oluştuğu ve her bir alt boyutun hangi yeterlik alanlarını temsil ettiği belirlenmiştir.

Faktör yapısının netleştirilmesi, araştırmacıların ölçekten elde edilen puanları yorumlamasına ve adayların yeterlik algısındaki farklılaşmaları detaylıca incelemesine olanak tanır. Bu süreç, ölçeğin teorik temellerini güçlendirmiş ve ölçülen yapının psikometrik özelliklerini doğrulamıştır.

Ölçek Bilgileri

Test Type: Geliştirme (Development)

Format: Likert Tipi Derecelendirme (Kaynakta belirtilmemiştir, ancak geliştirme ölçeklerinin standart formatıdır.)

Language Available: Türkçe

Population Group: Öğretmen Adayları

Age Group: Genellikle 18-25 yaş aralığındaki üniversite öğrencileri (Lisans düzeyinde Pedagojik Formasyon veya eğitim fakültesi öğrencileri).

Population Details: Türkiye’deki üniversitelerin eğitim fakültelerinde veya pedagojik formasyon programlarında öğrenim gören öğrenciler.

Test Methodology: Öz Bildirimli Anket (Self-report questionnaire).

Anahtar Kelimeler

Eğitim Bilimleri, Öğretmen Eğitimi, Öz Yeterlik, Pedagojik Formasyon, Algı Ölçeği.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar İletişim)

Correspondence Address: Sorumlu yazar: Şule Fırat Durdukoca.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Bu ölçek 2017 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin akademik çalışmalarda kullanımı genellikle yazarlara referans verilerek serbesttir. Ticari veya büyük ölçekli uygulamalar için sorumlu yazar (Şule Fırat Durdukoca) ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ölçeğin orijinal makalesi Dergipark üzerinden ulaşılabilir durumdadır. Ayrıca, orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: ogretmen-adaylarinin-ogretim-tekniklerini-secme-yeterliklerine-iliskin-algi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Durdukoca, Ş. F., Yardımcıel, E., Beşeren, H. ve Özbek, S. (2017). Öğretmen Adaylarının Öğretim Tekniklerini Seçme Yeterliklerine İlişkin Algı Ölçeği. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi. 16(61), 397-411.

Makale Linki: dergipark.ulakbim.gov.tr

[quads id=5]

Öğretmen Adaylarının Öğretim Tekniklerini Seçme Yeterliklerine İlişkin Algı Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri, kaynak içerikte açıkça belirtilmemiştir. Maddeler için orijinal makaleye (Durdukoca vd., 2017) başvurulması gerekmektedir.