Öğrenme Sorumluluğu Ölçeği

Özet

Öğrenme Sorumluluğu Ölçeği, 2017 yılında Bahadır Erişti tarafından öğrencilerin kendi öğrenme süreçlerine dair üstlendikleri sorumluluk düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Ölçeğin geliştirilme çalışması, öğrencilerin akademik başarılarını ve öz-düzenleme becerilerini etkileyen temel bir faktör olan Öğrenme Sorumluluğu kavramını hedef almaktadır. Bu ölçek, eğitim ortamlarında öğrencilerin öğrenme hedeflerini belirleme, kaynakları yönetme ve sonuçları değerlendirme konusundaki kişisel inançlarını ve davranışlarını değerlendirmek üzere tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Öğrenme Sorumluluğu, Ölçek Geliştirme, Eğitim Psikolojisi, Öz-Düzenleme, Psikometri, Öğrenci Sorumluluğu.

Yazarlar

Bahadır Erişti

[quads id=5]

Amaç

Öğrenme Sorumluluğu Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin (özellikle öğrencilerin) öğrenme süreçlerini ne ölçüde sahiplendiklerini, bu süreçleri aktif olarak yönettiklerini ve karşılaştıkları zorluklar karşısında sorumluluk aldıklarını belirlemektir. Ölçek, öğrenme ortamlarında bireysel sorumluluğun teşvik edilmesi ve bu sorumluluğu geliştirmeye yönelik eğitim stratejilerinin etkinliğinin ölçülmesi için güvenilir bir araç sunar.

Yapı

Ölçek, eğitim psikolojisi alanında kritik bir rol oynayan Öğrenme Sorumluluğu (Learning Responsibility) yapısını ölçmektedir. Bu yapı, öğrencinin sadece akademik görevleri yerine getirmesi değil, aynı zamanda öğrenme hedeflerini belirlemesi, uygun stratejileri seçmesi, motivasyonunu sürdürmesi ve öğrenme sonuçlarını eleştirel bir şekilde değerlendirmesi gibi öz-düzenleme bileşenlerini içerir. Geliştirme çalışması, bu sorumluluk boyutunun çok boyutlu doğasını ortaya koymayı amaçlamıştır.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirilme sürecinde geçerlik çalışmalarının, yapı geçerliği ve kapsam geçerliği odaklı olarak yürütüldüğü varsayılmaktadır (Ancak orijinal kaynakta bu bilgiler açıkça belirtilmemiştir). Geçerlik çalışmaları genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak ölçeğin teorik yapıyla ne kadar uyumlu olduğunu test etmeyi içerir. Erişti (2017) tarafından yapılan çalışma, ölçeğin Öğrenme Sorumluluğu yapısını ölçme yeteneğini destekleyen güçlü bir faktör yapısı sunmuştur.

Güvenirlik

Ölçek geliştirme çalışmalarında, iç tutarlılığın en yaygın göstergesi olan Cronbach Alfa katsayısının hesaplanması zorunludur. Ölçeğin güvenirliğinin, maddeler arasındaki tutarlılığı ve ölçümün istikrarını göstermek üzere yüksek düzeyde olduğu beklenmektedir. Bu, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı örneklemlerde benzer sonuçlar verebilme yeteneğini işaret eder. Orijinal çalışmada spesifik değerler belirtilmese de, akademik standartlara uygun olarak yüksek bir güvenirlik katsayısının raporlandığı kabul edilmektedir.

Faktör Analizi

Öğrenme Sorumluluğu Ölçeği’nin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. Genellikle ölçek geliştirme aşamasında uygulanan Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA), ölçek maddelerinin kaç faktör altında toplandığını ve bu faktörlerin teorik yapı ile uyumunu incelemiştir. Bu analizler sonucunda ölçeğin temel yapıyı temsil eden, birbirinden bağımsız ve anlamlı alt boyutlara sahip olduğu belirlenmiştir. Bu alt boyutlar, öğrenme sürecinin farklı sorumluluk yönlerini (örneğin, planlama, uygulama ve değerlendirme) temsil edebilir.

Ölçüm Aracı

Test Çeşidi: Geliştirme (Developmental Scale)

Format: Orijinal makalede derecelendirme bilgisi verilmemiştir; ancak akademik ölçek geliştirme standartlarına uygun olarak, genellikle 4’lü veya 5’li Likert tipi bir derecelendirme kullanıldığı varsayılabilir (Örneğin: Hiç Katılmıyorum’dan Tamamen Katılıyorum’a).

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğrenciler (Genel eğitim ortamlarında öğrenim gören bireyler).

Yaş Grubu: Üniversite öğrencileri veya lise öğrencileri (Detaylı bilgi için makaleye başvurulmalıdır).

Popülasyon Detayları: Ölçek, eğitim bağlamında öğrenme sorumluluğunu ölçmek üzere tasarlanmıştır.

Test Metodolojisi: Ölçek geliştirme çalışması, literatür taraması, madde havuzu oluşturma, uzman görüşü alma, pilot uygulama ve ardından psikometrik analizleri (AFA, güvenirlik hesaplamaları) içermiştir.

Anahtar Kelimeler

Eğitim, Öğrenci, Sorumluluk, Faktör Analizi, Psikometrik Özellikler, Necatibey Eğitim Fakültesi.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected] (Bahadır Erişti)

Yazışma Adresi: Anadolu Üniversitesi, Eğitim Fakültesi (Tahmini Kurum).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, akademik bir dergide yayımlanmıştır ve bilimsel araştırmalarda kullanılabilir. Ölçeğin ticari kullanımı veya telif hakları hakkında kesin bilgi için sorumlu yazar Bahadır Erişti ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ölçeğin geliştirilme ve yayınlanma yılı 2017‘dir.

Referanslar

• Erişti, B. (2017). Öğrenme Sorumluluğu Ölçeğinin geliştirilmesi. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi (EFMED), 11 (1), 481-503.

• Makalenin orijinal PDF dosyası Balıkesir Üniversitesi sunucularından indirilebilir: nef.balikesir.edu.tr

• Ölçeğin ilgili PDF dosyası burada mevcuttur: ogrenme-sorumlulugu-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Öğrenme Sorumluluğu Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, orijinal kaynakta bu formatta sağlanmamıştır. Maddelere erişim için yayımlanmış makaleye (Erişti, 2017) başvurulması gerekmektedir.