Öğrenme, Öğretme, Değerlendirme ve Müfredat Yönelimleri Ölçeği

Özet

Öğrenme, Öğretme, Değerlendirme ve Müfredat Yönelimleri Ölçeği (ÖDMY), öğretmen adaylarının pedagojik inançlarını ve öğretim yaklaşımlarını belirlemek amacıyla geliştirilmiş kapsamlı bir ölçektir. Bu araç, özellikle öğrenme ve öğretme kavramlarının klasik (davranışçı) ve yapılandırmacı yaklaşımlar bağlamındaki yansımalarını incelemeyi hedefler. Toplam 38 maddeden oluşan ölçek, Fen Bilgisi Öğretmenliği öğrencilerinin dört temel alandaki yönelimlerini ölçmek için standardize edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Öğrenme yönelimleri, Öğretme yönelimleri, Yapılandırmacılık, Klasik yaklaşım, Fen öğretimi, Öğretmen adayları.

Yazarlar

Erhan Ekici

Amaç

Ölçeğin temel amacı, öğretmen adaylarının fen öğretimine dair sahip oldukları felsefi ve pedagojik inanç sistemlerini tespit etmektir. Araştırma, öğretmen adaylarının öğrenme, öğretme, değerlendirme ve müfredatla ilgili konularda hangi öğretim modeline (klasik mi yoksa yapılandırmacı mı) daha yakın olduklarını ortaya koymak üzere tasarlanmıştır.

Bu amaç doğrultusunda geliştirilen ölçek, öğretmen adaylarının uygulamaya yönelik potansiyel davranışlarını ve mesleki gelişim ihtiyaçlarını anlamada eğitim bilimleri alanına önemli veriler sunmaktadır.

Yapı

ÖDMY Ölçeği, öğretmen adaylarının pedagojik yönelimlerini ölçmek üzere tasarlanmış 38 maddeden ve dört ana alt boyuttan oluşmaktadır. Bu alt boyutlar, bir öğretmenin sınıf içindeki temel sorumluluk alanlarını ve felsefi duruşunu yansıtmaktadır:

• Öğretim Programı: (8 madde) Müfredatın nasıl algılandığı ve uygulanması gerektiğine dair inançları ölçer.
• Öğrenci Kavramaları: (8 madde) Öğrencilerin sahip olduğu ön bilgilerin ve yanlış kavramaların rolüne dair inançları ölçer.
• Öğretme Yöntemi: (14 madde) Sınıf içi öğretim faaliyetlerinde tercih edilen yöntem ve tekniklere dair yönelimleri ölçer.
• Öğrenci Değerlendirme: (7 madde) Öğrenci başarısının nasıl ve ne amaçla ölçülmesi gerektiğine dair inançları ölçer.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmalarında, verilerin faktör analizine uygunluğu detaylıca incelenmiştir. Uygulama sonucunda elde edilen verilerin örneklem grubuna uygunluğu 0.001 düzeyinde anlamlı bulunmuştur. Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) değeri “.932” olarak tespit edilmiş, bu değer verilerin faktör analizi için mükemmel derecede uygun olduğunu göstermiştir. Barlett Testi anlamlılık değeri ise “0.000” olarak saptanmıştır.

Ölçeğin iç geçerliliği, “bağımsız gruplar için t testi” kullanılarak sağlanmıştır. Test puanları büyükten küçüğe sıralandıktan sonra üst %27’lik grup ile alt %27’lik grup kıyaslanmıştır. Tüm maddeler için üst grup lehine anlamlı fark olduğu görülmüştür. Bu bulgu, ölçeğin, ölçmeye çalıştığı yönelime sahip olan öğretmen adayları ile olmayanları başarılı bir şekilde ayırt edebildiğini göstermekte ve iç geçerliğe sahip olduğunu kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

ÖDMY Ölçeği’nin geliştirilmesi sürecinde, nicel araştırma kapsamında güvenirlik çalışmaları yürütülmüştür. Ölçek, Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi İlköğretim Fen Bilgisi Öğretmenliği Bölümü’nde öğrenim gören öğretmen adaylarından oluşan bir örneklem üzerinde uygulanmıştır. Bu örneklem, her sınıftan rasgele seçilen toplam 159 öğrenciden oluşmaktadır (38 1. sınıf, 44 2. sınıf, 42 3. sınıf ve 35 son sınıf öğrencisi).

Bu geniş ve heterojen örneklem üzerinde yapılan uygulamalar, 38 maddelik ölçeğin öğrenme-öğretme kavramlarını klasik ve yapılandırıcı yaklaşımlar bağlamında tutarlı bir şekilde inceleyebildiğini ve yüksek bir güvenirlik düzeyine sahip olduğunu desteklemektedir.

Faktör Analizi

ÖDMY Ölçeği’nin yapısal geçerliğini incelemek amacıyla yapılan faktör analizi ön koşulları sağlanmıştır. KMO değerinin .932 ve Barlett Testi’nin p=0.000 (anlamlı) çıkması, verilerin çok faktörlü yapıyı desteklediğini doğrulamıştır. Analiz sonucunda ölçek, kuramsal beklentilere uygun olarak dört temel alt boyutta toplanan 38 maddeden oluşmuştur.

Ölçüm Aracı

Test Türü: Geliştirme (Development)

Format: 5’li Likert Tipi Derecelendirme. Yanıt seçenekleri 1= Kesinlikle katılmıyorum (Strongly Disagree) ile 5= Tamamen katılıyorum (Strongly Agree) arasında değişmektedir.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmen Adayları (Prospective Teachers)

Yaş Grubu: Üniversite öğrencileri (Undergraduate students)

Popülasyon Detayları: Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi İlköğretim Fen Bilgisi Öğretmenliği Bölümü öğrencileri (N=159).

Test Metodolojisi: Nicel araştırma yöntemleri kullanılarak anket yoluyla uygulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Öğretim yönelimleri, Öğrenci değerlendirme, Müfredat, Pedagojik inançlar, Eğitim bilimleri.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değil.

Kurumsal E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değil.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Erhan Ekici’nin 2009 yılında tamamladığı doktora tezi kapsamında geliştirilmiştir. Kullanım izinleri ve ücret bilgileri için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:

The original PDF can be downloaded here: ogrenme-ogretme-degerlendirme-ve-mufredat-yonelimleri-olcegi-toad.pdf

Tezin YÖK Ulusal Tez Merkezi’ndeki bağlantısı: tez.yok.gov.tr

Kaynaklar

• Ekici, E. (2009). Fen ve teknoloji dersi öğretmen adaylarının fen öğretimi yönelimleri (Doktora tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Öğrenme, Öğretme, Değerlendirme ve Müfredat Yönelimleri Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmuştur ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

• Öğretim Programı (8 madde)
• Öğrenci Kavramaları (8 madde)
• Öğretme Yöntemi (14 madde)
• Öğrenci Değerlendirme (7 madde)
• Öğrencilerin yanlış ön bilgileri etkili bir anlatımla düzeltilmelidir (30. madde).
• Değerlendirme, öğrencinin başarı durumunu öğrenmek için yapılır (36. madde).