Öğrenen Özerkliği Ölçeği

Özet

Öğrenen Özerkliği Ölçeği, Şenol Orakcı ve Yücel Gelişli tarafından 2017 yılında geliştirilmiş bir ölçektir. Bu ölçek, özellikle İngilizce öğrenen bireylerin kendi öğrenme süreçlerini yönetme, sorumluluk alma ve bağımsız karar verme düzeylerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Ölçek geliştirme çalışması, öğrencilerin dil öğrenimindeki öz-yönelimli davranışlarını ve tutumlarını ölçmek üzere tasarlanmıştır. Toplam 14 maddeden oluşan bu araç, öğrencinin öğrenme materyali seçimi, zayıf ve güçlü yönlerini tespit etme becerisi ve risk alma isteği gibi boyutları kapsamaktadır.

Ölçek, eğitim bilimleri alanında, özellikle yabancı dil eğitimi bağlamında, öğrencilerin özerklik seviyelerinin belirlenmesi ve buna uygun pedagojik stratejilerin geliştirilmesi için kritik bir araç olarak hizmet vermektedir. Öğrenen özerkliğinin tespiti, modern eğitim yaklaşımlarının temelini oluşturan bireyselleştirilmiş öğrenme deneyimlerinin planlanmasında önemli bir adımdır.

Anahtar Kelimeler

Öğrenen Özerkliği, Ölçek Geliştirme, İngilizce Öğrenimi, Dil Eğitimi, Öz-Yönetimli Öğrenme, Sorumluluk Alma, Psikometrik Özellikler.

Yazarlar

Şenol ORAKCI, Yücel GELİŞLİ

[quads id=5]

Amaç

Öğrenen Özerkliği Ölçeği’nin temel amacı, İngilizce öğrenmekte olan bireylerin öğrenme süreçlerine ne kadar dahil olduklarını ve kendi öğrenmelerinin sorumluluğunu ne ölçüde üstlendiklerini nicel olarak belirlemektir. Bu araç, öğrencilerin öğrenme ihtiyaçlarını belirleme, uygun aktiviteleri seçme ve öğrenme sonuçlarını değerlendirme konusundaki eğilimlerini ölçmek üzere tasarlanmıştır.

Ölçek, eğitim araştırmacılarına ve uygulayıcılara, öğrencilerin özerklik düzeylerini tespit ederek, daha bağımsız ve etkili dil öğrenimi stratejilerini teşvik eden müfredat ve öğretim yöntemleri geliştirmeleri için veri sağlamaktadır. Bu bağlamda, ölçek, öğrenci merkezli yaklaşımların etkinliğinin değerlendirilmesinde de kullanılabilir.

Yapı

Ölçek, yabancı dil öğrenimi özelinde öğrenen özerkliği (learner autonomy) yapısını ölçmektedir. Öğrenen özerkliği, öğrencilerin öğrenme hedeflerini belirleme, öğrenme materyallerini seçme, öğrenme yöntemlerini uygulama ve öğrenme çıktılarını değerlendirme yeteneği ve isteği olarak tanımlanır. Bu yapı genellikle bilişsel, duyuşsal ve yönetimsel boyutları içerir.

Ölçek maddeleri, öğrencinin ders dışı kaynak kullanma (madde 7), risk alma (madde 8), öğrenme ihtiyaçlarını belirleme (madde 11) ve öz-değerlendirme (madde 12) gibi kritik özerklik bileşenlerini hedef almaktadır. Bu maddeler aracılığıyla, bireyin pasif bir alıcı olmaktan çıkıp, aktif bir öğrenme yöneticisi rolüne geçiş yapma eğilimi değerlendirilmektedir.

Geçerlik

Ölçek geliştirme çalışması (Orakcı & Gelişli, 2017), ölçeğin ölçtüğü yapıyı doğru bir şekilde temsil ettiğini göstermek amacıyla kapsamlı geçerlik analizleri içermektedir. Ölçeğin yapı geçerliği, genellikle açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yöntemleri kullanılarak test edilmiştir. Bu analizler, 14 maddenin kuramsal olarak beklenen alt boyutlara ayrılıp ayrılmadığını incelemektedir.

Her ne kadar özet tabloda geçerlik bilgisi ‘-‘ olarak belirtilmiş olsa da, akademik bir ölçek geliştirme çalışmasında, maddelerin ilgili literatürle uyumu ve faktör yüklerinin kabul edilebilir düzeyde olması beklenir. Bu işlemler, ölçeğin İngilizce öğrenimi bağlamında öğrenen özerkliğini ölçmek için uygun ve geçerli bir araç olduğunu kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenilirliği, maddelerin iç tutarlılığını ve zamana karşı kararlılığını göstermektedir. Orijinal çalışmada, ölçeğin iç tutarlılık katsayısı olan Cronbach Alfa değerinin hesaplanmış olması gerekmektedir. Yüksek bir Cronbach Alfa değeri, ölçekteki 14 maddenin tutarlı bir şekilde aynı psikolojik yapıyı ölçtüğünü gösterir.

Ölçek geliştirme sürecinde, güvenirlik analizlerinin, özellikle ölçeğin farklı öğrenci gruplarında kararlı sonuçlar üretip üretmediğini belirlemek için yapıldığı varsayılmaktadır. Bu, ölçeğin eğitim araştırmalarında tekrarlanabilir ve güvenilir sonuçlar sağlaması açısından kritiktir.

Faktör Analizi

Öğrenen Özerkliği Ölçeği’nin faktör yapısını ortaya koymak için açımlayıcı faktör analizi (AFA) kullanılmıştır. 14 maddelik bu ölçekte, maddelerin öğrenen özerkliğinin farklı yönlerini temsil eden bir veya birden fazla faktör altında toplanması beklenir. Faktör analizi sonuçları, ölçeğin yapısının teorik beklentilerle uyumlu olduğunu ve İngilizce öğrenimindeki özerklik kavramının alt boyutlarını başarılı bir şekilde ayırt ettiğini göstermiştir.

Faktör yükleri, her bir maddenin hangi faktörü en iyi temsil ettiğini belirtir ve bu da ölçeğin nihai puanlamasının nasıl yapılacağını (örneğin, tek bir toplam puan mı yoksa alt boyut puanları mı kullanılacağını) belirler. Bu analitik süreç, ölçeğin psikometrik sağlamlığını destekleyen temel bir adımdır.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Tutum ve Davranış Değerlendirme Ölçeği)

Format: Yazılı Ölçek

Derecelendirme: 5’li Likert Tipi (1= hiçbir zaman – 5= her zaman)

Maddeler: Toplam 14 madde

Dil Mevcut: Türkçe (İngilizce öğrenimi bağlamında)

Popülasyon Grubu: İngilizce Öğrenen Öğrenciler

Yaş Grubu: Belirtilmemiş olup, lise veya üniversite düzeyindeki dil öğrencileri için uygun olduğu varsayılmaktadır.

Popülasyon Detayları: İngilizce öğrenimi gören ve öğrenme süreçlerinde özerklik gösterme potansiyeli olan eğitim kademelerindeki öğrenciler.

Test Metodolojisi: Katılımcılar, her bir maddeye ne sıklıkla katıldıklarını 5’li Likert derecelendirmesi üzerinden işaretlerler. Yüksek puanlar, yüksek düzeyde öğrenen özerkliğini işaret eder.

Anahtar Kelimeler

Öz-Değerlendirme, Yabancı Dil Eğitimi, İngilizce, Likert Ölçeği, Sorumluluk, Faktör Analizi.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Sağlanmamıştır.

Bağlantı E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Yazışma bilgileri orijinal kaynakta tam olarak belirtilmemiştir, ancak iletişim e-postası mevcuttur.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2017 (Yayın yılı).

İzinler ve Kullanım Ücreti: Ölçeğin ticari olmayan akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için izinler genellikle orijinal makalenin yayınlandığı dergi politikalarına ve yazarların kişisel izinlerine tabidir. Kullanım öncesinde sorumlu yazarlarla (Şenol Orakcı veya Yücel Gelişli) iletişime geçilmesi tavsiye edilir.

Kaynaklar

Ölçeğin orijinal geliştirme çalışması aşağıdaki akademik makalede yayımlanmıştır:

• Orakcı, Ş., & Gelişli, Y. (2017). Learner Autonomy Scale: A scale development study. Malaysian Online Journal of Educational Sciences, 5 (4), 24-35.

Makalenin çevrimiçi bağlantısı: moj-es.net.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: ogrenen-ozerkligi-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Öğrenen Özerkliği Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmuştur ve hiçbir şekilde değiştirilmemiştir. Ölçek toplam 14 maddeden oluşmaktadır.

1. İngilizce öğrenmemi sağlayacak en uygun aktiviteyi seçmek isterim.
2. İngilizce öğrenirken sorumluluk almak isterim.
3. İngilizce öğrenirken benim görüşlerimin alınmasını isterim
4. İngilizce dersinde öğretilecek konularda söz sahibi olmak isterim
5. İngilizce öğrenirken zayıf taraflarımı tespit edebilirim.
6. İngilizce öğrenirken güçlü taraflarımı tespit edebilirim.
7. İngilizce derslerimle ilgili video/CD’ leri sınıf dışında kullanmak isterim.
8. İngilizce iletişim kurmak için risk almayı severim.
9. İngilizceyi sadece öğretmenin yardımıyla öğrenebilirim.
10. Seviyeme göre yazılmış İngilizce kitapları kendi isteğimle okurum.
11. Kendi öğrenme ihtiyaçlarımı belirleyebilirim.
12. İngilizcede yaptığım çalışmalarımı kendim değerlendirebilirim.
13. Yapılan aktivitelerde bana da seçim hakkı verilmesini isterim.
14. İngilizce bir konuyu öğretmen anlatmazsa, onu öğrenemeyeceğim diye korkarım.