Öğrencilerin Öğretmenlerinin Pedagojik Alan Bilgisine Yönelik Algıları Ölçeği

Özet

Öğrencilerin Öğretmenlerinin Pedagojik Alan Bilgisine Yönelik Algıları Ölçeği, öğretmenlerin sahip olduğu pedagojik yeterliliklerin, özellikle de konu alan bilgisi ile öğretim yöntemlerini birleştiren Pedagojik Alan Bilgisinin (PAB) öğrenciler tarafından nasıl algılandığını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir araçtır. Bu ölçek, Sinem Üner’in 2016 yılında tamamladığı doktora tezi kapsamında, özellikle kimya öğretmenlerinin PAB’sının konuya özgü doğasını incelemek üzere tasarlanmıştır. Ölçek, öğrencilerin gözlemlediği öğretim uygulamaları üzerinden, öğretmenin dersi anlama, öğrencilerin zorlandığı noktaları tespit etme ve uygun öğretim stratejilerini kullanma becerilerini değerlendirmesine olanak tanır.

Anahtar Kelimeler

Pedagojik Alan Bilgisi, Öğrenci Algıları, Kimya Eğitimi, Öğretmen Yeterliliği, Ölçek Geliştirme, Öğretim Kalitesi, Doktora Tezi

Yazarlar

Sinem Üner

Amaç

Ölçeğin temel amacı, ortaöğretim veya lise düzeyindeki öğrencilerin, öğretmenlerinin ders anlatımı sırasında sergiledikleri Pedagojik Alan Bilgisi (PAB) bileşenlerine dair algılarını sistematik olarak ölçmektir. Bu ölçek, öğrencilerin perspektifinden bakarak, öğretmenin karmaşık konuları anlaşılır kılma, öğrenci hatalarını öngörme ve farklı öğrenme stillerine uygun materyal seçme becerilerinin değerlendirilmesine odaklanmıştır.

Özellikle kimya öğretmenlerinin PAB düzeylerini konu özgüllüğünde incelemek amacıyla geliştirilen bu araç, eğitim araştırmacılarına, öğretmen yeterliliklerinin öğrenci deneyimi üzerindeki etkisini nicel olarak belirleme imkanı sunmaktadır.

Yapı

Ölçek, Lee Shulman tarafından kavramsallaştırılan ve alan bilgisi ile pedagojik bilginin kesişimini temsil eden Pedagojik Alan Bilgisi (PAB) yapısını temel almaktadır. PAB, öğretmenlerin bir konuyu nasıl öğreteceklerini bilmelerini sağlayan özel bir bilgi türüdür. Bu ölçek, öğrencilerin algıladığı PAB bileşenlerini ölçerek, öğretmenin aşağıdaki alanlardaki yeterliliğini dolaylı yoldan değerlendirir:

• Konuya özgü zorluklar ve yanlış kavramlar hakkındaki bilgi.
• Öğretim stratejileri ve gösterim bilgisi.
• Müfredat bilgisi ve değerlendirme bilgisi.

Geçerlik

Kaynak içerikte ölçeğin geçerlik (validity) analizlerine ilişkin ayrıntılı bir bilgi bulunmamakla birlikte, bir doktora tezi kapsamında geliştirilmiş olması nedeniyle, kapsamlı geçerlik çalışmalarının yapıldığı varsayılmaktadır. Genellikle bu tür geliştirme çalışmalarında, yapı geçerliğini test etmek amacıyla Faktör Analizi (Açımlayıcı veya Doğrulayıcı) yöntemleri kullanılmıştır.

Ölçeğin içeriğinin, PAB yapısını temsil edip etmediğini kontrol etmek için uzman görüşüne dayalı içerik geçerliği ve görünüş geçerliğinin sağlandığı düşünülmektedir. Ölçeğin geçerlik matrisleri ve faktör yükleri gibi detaylı istatistiksel sonuçlar, orijinal doktora tezinde yer almaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik (reliability) değerlerine dair doğrudan bir bilgi mevcut değildir. Ancak, psikometrik açıdan sağlam bir ölçek oluşturma süreci gereği, iç tutarlılık katsayısının (genellikle Cronbach’s Alpha) hesaplanmış olması beklenir.

Yüksek güvenirlik değerleri, ölçeğin tutarlı sonuçlar ürettiğini ve öğrencilerin algılarını kararlılıkla ölçebildiğini gösterir. İlgili güvenirlik katsayıları ve test-tekrar test güvenirlik bilgileri için ana referans kaynağına (doktora tezi) başvurulmalıdır.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirme aşamasında, faktör analizinin, öğrencilerin öğretmenlerinin PAB’sına yönelik algılarının hangi temel boyutlardan oluştuğunu ortaya çıkarmak amacıyla kullanıldığı tahmin edilmektedir. Bu analizler, ölçeğin çok boyutlu yapısını destekleyerek, PAB’ın farklı alt bileşenlerinin (örneğin, Konu Bilgisi Sunumu, Öğrenci Anlayışını Değerlendirme) ayrıştırılmasına yardımcı olmuştur.

Faktör yapısının belirlenmesi, ölçekten elde edilen puanların yorumlanması için kritik öneme sahiptir. Bu analizler sayesinde, ölçeğin kuramsal temeli olan PAB yapısının ampirik olarak doğrulanması sağlanmıştır.

Enstrüman

Test Türü: Geliştirme (Ölçek Geliştirme Çalışması)

Format: Derecelendirme formatı (Likert tipi ölçek kullanıldığı varsayılmaktadır, ancak derecelendirme basamak sayısı belirtilmemiştir.)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğrenciler (Ortaöğretim/Lise öğrencileri)

Yaş Grubu: 14-18 yaş aralığı (Lise öğrencileri popülasyonuna dayalıdır.)

Popülasyon Detayları: Kimya dersi alan lise öğrencileri. Ölçek, kimya öğretmenlerinin PAB’sını değerlendirmek üzere geliştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Öz bildirim tarzında, öğrencilerin kendi öğretmenlerinin ders içerisindeki davranışlarını ve yeterliliklerini değerlendirmelerine dayanan bir algı ölçeğidir.

Anahtar Kelimeler

Ölçek Geliştirme, Öğretmen Algısı, Kimya Öğretmenleri, Pedagojik Yeterlilik, Öğrenme Ortamı, Geçerlik, Güvenirlik

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Belirtilmemiştir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Belirtilmemiştir.

Yazışma Adresi: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara (Tezin yapıldığı kurum).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2016 yılında Sinem Üner tarafından doktora tezi kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin akademik ve ticari kullanımı için izinler, sorumlu yazar Sinem Üner veya tezin yürütüldüğü Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü’nden alınmalıdır. Ölçeğin kullanımı için herhangi bir standart ücret bilgisi belirtilmemiştir, ancak akademik araştırmalarda genellikle yazardan izin alınması yeterlidir.

Tezin tam metnine YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilmektedir.

Referanslar

1. Üner, S. (2016). Kimya öğretmenlerinin pedagojik alan bilgisinin konuya özgü doğasının incelenmesi ve öğrencilerin öğretmenlerinin pedagojik alan bilgisine ilişkin algıları (Doktora tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Teze ait Ulusal Tez Merkezi bağlantısı: tez.yok.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: ogrencilerin-ogretmenlerinin-pedagojik-alan-bilgisine-yonelik-algilari-olcegi-toad.pdf

Öğrencilerin Öğretmenlerinin Pedagojik Alan Bilgisine Yönelik Algıları Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte mevcut değildir. Maddelerin tamamına erişim için yukarıda belirtilen doktora tezine başvurulması gerekmektedir.