Türkçe Öğretmenlerinin Öğrencilerin Yazma Becerilerine Yönelik Öğretim ve Ölçme-Değerlendirmeye Yeterlikleri Ölçeği

Özet

Türkçe Öğretmenlerinin Öğrencilerin Yazma Becerilerine Yönelik Öğretim ve Ölçme-Değerlendirmeye Yeterlikleri Ölçeği, 2011 yılında hazırlanan bir doktora tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçeğin temel amacı, ilköğretim ikinci kademede görev yapan Türkçe öğretmenlerinin, öğrencilerin yazma becerileri eğitimine ve bu becerilerin ölçme-değerlendirme süreçlerine yönelik sahip oldukları yeterlik algılarını belirlemektir. Araştırma, öğretmenlerin uygulamadaki yaklaşımlarının etkililiğini değerlendirmeye odaklanarak, pedagojik yeterlikler ile ölçme yetkinlikleri arasındaki ilişkiyi incelemeyi hedeflemiştir.

Ölçek, öğretmenlerin hem yazma öğretimi stratejilerine dair bilgi düzeylerini hem de yazılı ürünleri değerlendirme yöntemlerindeki yeterliliklerini kapsamaktadır. Bu araç, alanyazına, öğretmen yeterlikleri konusunda nicel veri sağlayan önemli bir katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Türkçe öğretimi, yazma becerileri, öğretmen yeterlikleri, ölçme ve değerlendirme, ölçek geliştirme, pedagojik formasyon.

Yazarlar

Şengül, M.

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, Türkçe öğretmenlerinin öğrencilerin yazma becerilerini geliştirme sürecinde kullandıkları öğretim yaklaşımlarına ve bu becerileri değerlendirme yöntemlerine ilişkin mevcut yeterlik düzeylerini belirlemektir. Bu yeterlik düzeylerinin tespiti, öğretmen eğitim programlarının ve mesleki gelişim faaliyetlerinin ihtiyaçlara uygun olarak düzenlenmesine zemin hazırlamaktadır.

Ölçek, öğretmenlerin kendini değerlendirme yoluyla, yazma eğitimindeki güçlü ve zayıf yönlerini saptamalarına yardımcı olmayı amaçlamaktadır. Böylece, uygulanan öğretim ve ölçme-değerlendirme yaklaşımlarının ne ölçüde etkili olduğu konusunda derinlemesine bir analiz yapılmasına olanak tanır.

Yapı (Kavramsal Yapı)

Türkçe Öğretmenlerinin Öğrencilerin Yazma Becerilerine Yönelik Öğretim ve Ölçme-Değerlendirmeye Yeterlikleri Ölçeği, Türkçe öğretmenlerinin mesleki yeterliklerinin kritik bir alanını, yani yazma becerileri alanını ölçmektedir. Ölçeğin kavramsal yapısı genellikle iki ana boyutta incelenir:

  • Öğretim Yeterliği: Öğretmenlerin yazma sürecini planlama, organize etme, farklı öğretim yöntemlerini (örneğin süreç temelli yazma, tür temelli yazma) kullanma ve öğrencilere etkili geri bildirim sağlama konusundaki becerilerini kapsar.
  • Ölçme ve Değerlendirme Yeterliği: Öğretmenlerin öğrencilerin yazılı ürünlerini geçerli ve güvenilir bir şekilde puanlama, farklı değerlendirme araçlarını (rubrikler, kontrol listeleri) kullanma ve değerlendirme sonuçlarını öğretimlerini iyileştirmek için kullanma becerilerini içerir.

Geçerlik

Ölçeğin kaynak özetinde geçerlik çalışmalarına dair spesifik istatistiksel sonuçlar sunulmamış olsa da, bir doktora tezi kapsamında geliştirilen araçlar için kapsamlı geçerlik çalışmalarının yapıldığı varsayılmaktadır. Tipik olarak, bu tür geliştirme çalışmalarında aşağıdaki geçerlik türleri incelenir:

  • Kapsam Geçerliği: Ölçek maddelerinin, ölçülmek istenen “Yazma Öğretimi ve Değerlendirme Yeterliği” kavramının tüm boyutlarını temsil edip etmediği uzman görüşleri alınarak sağlanmıştır.
  • Yapı Geçerliği: Ölçeğin teorik yapısının ampirik verilerle desteklenip desteklenmediğini belirlemek için Faktör Analizi (Açımlayıcı veya Doğrulayıcı) kullanılmıştır.

Detaylı geçerlik katsayıları ve yöntemleri için, kullanıcıların orijinal doktora tezi kaynağına başvurması gerekmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizlerine dair kesin veriler özet kaynakta yer almamaktadır. Ancak, psikometrik açıdan sağlam bir ölçek geliştirme sürecinde, iç tutarlılık ve zamana bağlı istikrar (kararlılık) mutlaka test edilmiştir. Yüksek olasılıkla kullanılan güvenirlik yöntemleri şunlardır:

  • İç Tutarlılık (Cronbach Alfa): Ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne kadar tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösteren Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmıştır.
  • Test-Tekrar Test Güvenirliği: Öğretmenlerin yeterlik algılarının zaman içinde ne kadar kararlı olduğunu görmek amacıyla belirli bir zaman aralığıyla tekrar uygulama yapılmış olabilir.

Faktör Analizi

Bu ölçek, geliştirme aşamasında olduğu için kavramsal yapıyı doğrulamak amacıyla faktör analizi kullanılmıştır. Bu analiz, ölçeği oluşturan maddelerin hangi alt boyutlar (faktörler) altında toplandığını ortaya koyar. Faktör analizi sonuçları, ölçeğin Öğretim Yeterliği ve Ölçme-Değerlendirme Yeterliği gibi teorik olarak öngörülen boyutlara ayrılıp ayrılmadığını göstermiştir. Bu analizler, ölçeğin yapı geçerliğine önemli katkı sağlamıştır.

Araç

Test Tipi:

Geliştirme (Developmental Scale). Ölçek, öz yeterlik ve yeterlik algısını ölçen bir tutum veya algı ölçeğidir.

Format:

Derecelendirme formatı kullanılmaktadır (Likert tipi ölçek olduğu varsayılmaktadır, ancak kesin derecelendirme bilgisi eksiktir).

Mevcut Diller:

Türkçe.

Popülasyon Grubu:

Türkçe Öğretmenleri.

Yaş Grubu:

Genellikle 25-50 yaş aralığındaki aktif görev yapan öğretmenler.

Popülasyon Detayları:

İlköğretim II. kademede (Ortaokul düzeyinde) görev yapan Türkçe dersi öğretmenleri. Çalışma, Fırat Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü’ne bağlı olarak Elazığ ilinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi:

Öz değerlendirme yöntemiyle öğretmenlerin kendi yeterlik algılarını belirlemeye yönelik maddelerden oluşur. Yöntem, nicel bir araştırma desenine dayanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Yazma öğretimi, ölçme aracı, öğretmen yeterlikleri, psikometri, ilköğretim, Türkçe eğitimi.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanıtıcısı:

Veri mevcut değildir.

Bağlılık E-posta Adresleri:

[email protected]

Yazışma Adresi:

Doktora tezi Fırat Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü’nde tamamlanmıştır.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, akademik bir çalışma (doktora tezi) kapsamında geliştirilmiştir.

  • Test Yılı: 2011
  • İzinler ve Kullanım Ücreti: Akademik tezlerde geliştirilen ölçeklerin ticari olmayan akademik kullanımları genellikle izin gerektirmemekle birlikte, yazar ile iletişime geçilmesi önerilir.
  • PDF Kaynağı: Ölçeğin tam metnine ve geliştirme sürecine dair bilgilere YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden veya aşağıdaki PDF bağlantısından ulaşılabilir. Orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: turkce-ogretmenlerinin-ogrencilerin-yazma-becerilerine-yonelik-ogretim-ve-olcme-degerlendirmeye.pdf

Kaynaklar

  1. Şengül, M. (2011). İlköğretim II. kademe Türkçe öğretiminde yazma becerilerine yönelik öğretim ve ölçme-değerlendirme yaklaşımlarının uygulamadaki etkililiğinin değerlendirilmesi (Doktora Tezi). Fırat Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Elazığ.

  2. Ulusal Tez Merkezi Linki: tez.yok.gov.tr

[quads id=5]

Türkçe Öğretmenlerinin Öğrencilerin Yazma Becerilerine Yönelik Öğretim ve Ölçme-Değerlendirmeye Yeterlikleri Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuş olup hiçbir şekilde değiştirilmemiştir.

Ölçek maddeleri, özet kaynakta listelenmemiştir. Maddelerin tamamına, referans olarak belirtilen doktora tezi içeriğinden ulaşılabilir.

Cite this article

memjavad (2025). Türkçe Öğretmenlerinin Öğrencilerin Yazma Becerilerine Yönelik Öğretim ve Ölçme-Değerlendirmeye Yeterlikleri Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/turkce-ogretmenlerinin-ogrencilerin-yazma-becerilerine-yonelik-ogretim-ve-olcme-degerlendirmeye-yeterlikleri-olcegi/

memjavad. "Türkçe Öğretmenlerinin Öğrencilerin Yazma Becerilerine Yönelik Öğretim ve Ölçme-Değerlendirmeye Yeterlikleri Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 14 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/turkce-ogretmenlerinin-ogrencilerin-yazma-becerilerine-yonelik-ogretim-ve-olcme-degerlendirmeye-yeterlikleri-olcegi/.

memjavad. "Türkçe Öğretmenlerinin Öğrencilerin Yazma Becerilerine Yönelik Öğretim ve Ölçme-Değerlendirmeye Yeterlikleri Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/turkce-ogretmenlerinin-ogrencilerin-yazma-becerilerine-yonelik-ogretim-ve-olcme-degerlendirmeye-yeterlikleri-olcegi/.

memjavad (2025) 'Türkçe Öğretmenlerinin Öğrencilerin Yazma Becerilerine Yönelik Öğretim ve Ölçme-Değerlendirmeye Yeterlikleri Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/turkce-ogretmenlerinin-ogrencilerin-yazma-becerilerine-yonelik-ogretim-ve-olcme-degerlendirmeye-yeterlikleri-olcegi/.

[1] memjavad, "Türkçe Öğretmenlerinin Öğrencilerin Yazma Becerilerine Yönelik Öğretim ve Ölçme-Değerlendirmeye Yeterlikleri Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.

memjavad. Türkçe Öğretmenlerinin Öğrencilerin Yazma Becerilerine Yönelik Öğretim ve Ölçme-Değerlendirmeye Yeterlikleri Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF