Öğrencilerin Devam Ettikleri Öğretmenlik Programlarına İlişkin Tutumları

Özet

Bu ölçek, 2003 yılında T. Çıttır tarafından bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin temel amacı, öğretmenlik programlarına devam eden öğrencilerin bu programlara yönelik sahip oldukları tutumları belirlemektir. Çalışma, özellikle Gazi Üniversitesi Meslek Eğitim Fakültesi el sanatları eğitimi bölümü öğrencileri üzerinde yürütülmüş olup, öğrencilerin programlara yönelik tutumları ile akademik başarıları arasındaki ilişkinin incelenmesine odaklanmıştır. Ölçek, yüksek düzeyde iç tutarlılık göstermektedir ve öğretmen adaylarının mesleki eğitime bakış açılarını değerlendirmek için tasarlanmış bir geliştirme aracıdır.

Anahtar Kelimeler

Tutum ölçeği, Öğretmenlik Programları, Mesleki Eğitim, Öğrenci Tutumları, Akademik Başarı, İç Tutarlılık, Gazi Üniversitesi.

Yazarlar

Çıttır, T.

Amaç

Ölçeğin birincil amacı, öğretmenlik eğitimi alan öğrencilerin devam ettikleri programlara karşı geliştirdikleri duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimleri, yani tutumları, sistematik ve nicel bir şekilde ölçmektir. Bu araç, öğrencilerin programa olan bağlılık düzeylerini, memnuniyetlerini ve öğretmenlik mesleğine yönelik motivasyonlarını anlamak için kritik öneme sahiptir. Ayrıca, tezin genel amacı doğrultusunda, bu tutumların öğrencilerin genel akademik başarıları üzerindeki potansiyel etkisini incelemeye de hizmet etmiştir.

Ölçek, öğretmen yetiştirme kurumları için program değerlendirme süreçlerinde kullanılmak üzere geliştirilmiş olup, öğrencilerin eğitim kalitesine ve mesleki yeterliliğe dair algılarını yansıtan önemli bir gösterge sunmayı hedeflemektedir. Bu, eğitim programlarının güçlü ve zayıf yönlerini ortaya çıkarmaya yardımcı olur.

Yapı

Ölçek, öğrencilerin devam ettikleri öğretmenlik programlarına yönelik genel tutumlarını ölçen çok boyutlu bir psikolojik yapıyı temsil etmektedir. Bu yapı, genellikle öğrencilerin programa duydukları ilgi, program içeriğinin yeterliliği hakkındaki görüşleri, mesleki geleceğe dair beklentileri ve öğretim elemanlarına yönelik algıları gibi alt boyutları içerir.

Yapılan faktör analizi sonucunda dört ana faktörün varlığı tespit edilmiş olup, bu faktörler öğrencilerin tutumlarının sadece tek bir genel boyutta değil, birden fazla özgül alanda şekillendiğini göstermektedir. Bu faktörler, muhtemelen pedagojik formasyonun algılanan değerini, mesleğe yönelik motivasyonu, programın pratik uygulamasını ve genel memnuniyeti temsil etmektedir.

Geçerlik

Ölçeğin kaynak referansında spesifik geçerlik çalışmaları (örneğin, yapı geçerliği, kapsam geçerliği veya ölçüt geçerliği) hakkında ayrıntılı bilgi sunulmamıştır. Ancak, ölçek bir yüksek lisans tezi kapsamında “geliştirme” aşamasında olduğu için, faktör analizi (dört faktörlü yapının ortaya konulması) dolaylı olarak yapı geçerliğine dair kanıtlar sunmaktadır.

Akademik standartlar gereği, yeni geliştirilen bir ölçeğin geçerliğinin sağlanması için genellikle uzman görüşleri alınmış, pilot uygulamalar yapılmış ve istatistiksel yöntemlerle yapısal uygunluğu test edilmiştir. Ancak bu bilgilerin özeti mevcut kaynakta detaylandırılmamıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizi, yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermiştir. Yapılan analizler neticesinde, ölçeğin iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa değeri) 0.92 olarak tespit edilmiştir.

0.90 üzerindeki bu değer, ölçek maddelerinin birbirleriyle yüksek düzeyde uyumlu olduğunu ve aynı psikolojik yapıyı ölçmekte olduğunu işaret eder. Bu yüksek güvenirlik düzeyi, ölçeğin farklı uygulamalarda istikrarlı ve güvenilir sonuçlar üreteceği anlamına gelmektedir. Bu bulgu, ölçeğin bilimsel araştırmalarda kullanıma uygun olduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal geçerliğini incelemek amacıyla gerçekleştirilen faktör analizi sonucunda ölçeğin dört (4) faktörlü bir yapıya sahip olduğu belirlenmiştir. Bu bulgu, öğrencilerin öğretmenlik programlarına yönelik tutumlarının dört temel boyutta toplandığını ve bu boyutların birbirinden ayrılabilir olduğunu göstermektedir.

Dört faktörlü yapı, ölçeğin teorik çerçevesini desteklemekte ve araştırmacılara tutumun hangi spesifik alanlarının akademik başarı ile ilişkili olduğunu ayrı ayrı inceleme imkanı sunmaktadır. Bu faktörlerin detaylı isimleri ve içerikleri (örneğin, mesleki bağlılık, program memnuniyeti, akademik yeterlilik algısı vb.) tezin tam metninde yer almaktadır.

Araç

Test Type: Geliştirme (Development / Özgün Ölçek Geliştirme)

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği olduğu varsayılmaktadır (Derecelendirme bilgisi kaynakta belirtilmemiştir, ancak tutum ölçeklerinde standarttır).

Language Available: Türkçe

Population Group: Yükseköğretim Öğrencileri (Öğretmen Adayları)

Age Group: Genç Yetişkinler (Yaklaşık 18-25 yaş aralığı)

Population Details: Gazi Üniversitesi Meslek Eğitim Fakültesi El Sanatları Eğitimi Bölümü öğrencileri.

Test Methodology: Nicel araştırma yöntemleri kullanılarak geliştirilmiş, yüksek lisans tezi kapsamında uygulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Tutum, İç Tutarlılık Katsayısı, Öğretmen Adayları, Faktör Analizi, Eğitim Psikolojisi, Program Değerlendirme.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: Bilinmiyor

Correspondence Address: Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü (Çalışmanın yapıldığı kurum)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2003 yılında T. Çıttır’ın yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin kullanımı için gerekli izinler, yazarın ve Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü’nün akademik etik kurallarına tabidir. Ticari bir ücret bilgisi mevcut değildir, ancak akademik amaçlı kullanımlarda genellikle tez sahibinden izin alınması beklenir.

Ölçeğin orijinal PDF versiyonu kaynakta belirtilmemiştir.

Kaynaklar

Çıttır, T. (2003). Gazi Üniversitesi Meslek Eğitim Fakültesi el sanatları eğitimi bölümü öğrencilerin devam ettikleri öğretmenlik programlarına ilişkin tutumları ile akademik başarıları arasında ilişki (Yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Öğrencilerin Devam Ettikleri Öğretmenlik Programlarına İlişkin Tutumları Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte bulunmamaktadır.

Cite this article

memjavad (2026). Öğrencilerin Devam Ettikleri Öğretmenlik Programlarına İlişkin Tutumları. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/ogrencilerin-devam-ettikleri-ogretmenlik-programlarina-iliskin-tutumlari/

memjavad. "Öğrencilerin Devam Ettikleri Öğretmenlik Programlarına İlişkin Tutumları." Turkish Psychological Scales, 2 Feb. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/ogrencilerin-devam-ettikleri-ogretmenlik-programlarina-iliskin-tutumlari/.

memjavad. "Öğrencilerin Devam Ettikleri Öğretmenlik Programlarına İlişkin Tutumları." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/ogrencilerin-devam-ettikleri-ogretmenlik-programlarina-iliskin-tutumlari/.

memjavad (2026) 'Öğrencilerin Devam Ettikleri Öğretmenlik Programlarına İlişkin Tutumları', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/ogrencilerin-devam-ettikleri-ogretmenlik-programlarina-iliskin-tutumlari/.

[1] memjavad, "Öğrencilerin Devam Ettikleri Öğretmenlik Programlarına İlişkin Tutumları," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, February, 2026.

memjavad. Öğrencilerin Devam Ettikleri Öğretmenlik Programlarına İlişkin Tutumları. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF