Türkçeyi Yabancı Dil Olarak Öğretenlerin Teknolojiye Yönelik Tutumlarını Belirleme Ölçeği

Özet

Türkçeyi Yabancı Dil Olarak Öğretenlerin Teknolojiye Yönelik Tutumlarını Belirleme Ölçeği (TOAD), Türkçeyi yabancı dil olarak öğreten eğitimcilerin teknoloji kullanımına dair tutumlarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş, üç faktörlü (Kaçınma, İsteklilik, Benimseme) ve 30 maddeden oluşan bir psikometrik araçtır. Ölçek, hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleriyle test edilmiş olup, yüksek yapı geçerliği ve iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı 0,91) değerlerine sahiptir. TOAD, öğretmenlerin teknolojiye karşı gösterdikleri davranışsal eğilimleri ve algısal kabulleri güvenilir bir şekilde değerlendirmek için tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Teknoloji tutumu, yabancı dil olarak Türkçe öğretimi, ölçek geliştirme, Likert Tipi Ölçek, faktör analizi, öğretmen tutumları.

Yazarlar

Serkan İpek, A. Kan

Amaç

Bu ölçek, Türkçeyi yabancı dil olarak öğreten eğitimcilerin, mesleki uygulamalarında teknolojik araç ve yöntemleri kullanmaya yönelik sahip oldukları tutumları bilimsel ve geçerli bir biçimde belirlemek amacıyla geliştirilmiştir. Temel amaç, öğretmenlerin teknolojiye karşı gösterdikleri kaçınma, isteklilik ve benimseme düzeylerini saptayarak, teknoloji entegrasyonu süreçlerindeki potansiyel engelleri ve destekleyici faktörleri ortaya çıkarmaktır.

Elde edilen veriler, yabancı dil öğretiminde teknolojik entegrasyon stratejilerinin geliştirilmesi ve öğretmen eğitim programlarının bu tutumlar doğrultusunda optimize edilmesi için önemli bir zemin oluşturmaktadır. Ölçek, eğitim politikalarının ve materyal gelişim süreçlerinin teknoloji odaklı pedagojik ihtiyaçlara göre şekillendirilmesine katkı sağlamaktadır.

Yapı

TOAD, teknolojiye yönelik tutumu üç temel alt boyutta inceleyen çok boyutlu bir yapı üzerine kurulmuştur. Toplam 30 maddeden oluşan bu yapı, teknoloji entegrasyonunun farklı psikolojik ve davranışsal yönlerini temsil etmektedir:

• Kaçınma (Avoidance): Teknolojik araçları kullanmaktan çekinme, faydalanmama ve teknoloji kullanımına karşı direnç gösterme eğilimi. Bu faktör 12 maddeden oluşmaktadır.
• İsteklilik (Willingness): Yeni teknolojileri denemeye, öğrenmeye ve sınıf içi uygulamalara dahil etmeye yönelik olumlu motivasyon ve çaba. Bu faktör 10 maddeden oluşmaktadır.
• Benimseme (Adoption): Teknolojinin işi kolaylaştırdığına inanma, faydasını kabul etme ve onu etkin bir şekilde mesleki uygulamalara kalıcı olarak dahil etme. Bu faktör 8 maddeden oluşmaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği, iki aşamalı bir faktör analizi süreciyle detaylıca test edilmiştir. İlk aşamada, pilot uygulamadan elde edilen veriler kullanılarak Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) gerçekleştirilmiştir. AFA sonuçları, ölçeğin teorik beklentilerle uyumlu olarak 30 maddeden oluşan üç faktörlü bir yapıya sahip olduğunu göstermiştir.

İkinci aşamada, belirlenen bu üç faktörlü yapının farklı bir örneklem grubu (N=191) üzerinde genellenebilirliğini ve sağlamlığını test etmek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. Hem AFA hem de DFA sonuçları, 30 maddelik nihai ölçek formunun yapı geçerliğini (Yapı Geçerliği) yüksek düzeyde desteklemiş ve ölçeğin Türkçeyi yabancı dil olarak öğretenlerin teknolojiye yönelik tutumlarını başarılı bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışmaları, iç tutarlılık katsayılarının hesaplanması yoluyla belirlenmiştir. 30 maddelik ölçeğin tamamı için hesaplanan Cronbach alfa güvenirlik katsayısı 0,91 olarak bulunmuştur, bu değer ölçeğin yüksek düzeyde güvenilir olduğunu göstermektedir.

Alt faktörlerin güvenirlik değerleri de oldukça güçlüdür: Birinci faktör olan Kaçınma için α = 0,95, İkinci faktör olan İsteklilik için α = 0,91 ve Üçüncü faktör olan Benimseme için α = 0,89 olarak hesaplanmıştır. Bu sonuçlar, hem genel ölçeğin hem de alt faktörlerin tutarlı ve güvenilir ölçümler sağladığını teyit etmektedir.

Faktör Analizi

Ölçek yapısı, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) sonucunda üç faktörlü olarak belirlenmiştir. Bu üç faktörlü yapı, ölçekteki toplam varyansın %64,327’lik önemli bir kısmını açıklamaktadır. Bu yüksek açıklanan varyans oranı, ölçeğin yapısal olarak güçlü olduğunu göstermektedir.

Faktörlerin varyansa katkıları detaylı olarak incelendiğinde; Birinci faktör (Kaçınma) varyansın %30,960’ını, İkinci faktör (İsteklilik) %26,233’ünü ve Üçüncü faktör (Benimseme) %7,134’ünü açıklamaktadır. AFA’yı takiben, 191 kişilik ayrı bir grupta uygulanan Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA), bu üç faktörlü yapının model uyum indekslerini karşıladığını ve yapısal geçerliğinin doğrulandığını kanıtlamıştır.

Ölçüm Aracı

Test Türü:

Geliştirme Ölçeği (Development)

Format:

5’li Likert Tipi Ölçek

Mevcut Dil:

Türkçe

Popülasyon Grubu:

Öğretmenler (Türkçeyi yabancı dil olarak öğreten eğitimciler)

Yaş Grubu:

Yetişkin

Popülasyon Detayları:

Türkçeyi yabancı dil olarak öğreten profesyonel eğitimciler.

Test Metodolojisi:

Öz bildirim (Self-report)

Anahtar Kelimeler

Eğitim teknolojileri, teknoloji entegrasyonu, öğretmen tutumları, yabancı dil öğretimi, psikometrik ölçek.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanıtıcısı:

Bilgi Yok

Kurumsal E-posta Adresleri:

[email protected] (Sorumlu Yazar)

Yazışma Adresi:

Bilgi Yok

İzinler & Ücret ve Test Yılı

Bu ölçek, 2019 yılında yayımlanan akademik bir çalışma ile geliştirilmiştir. Ölçeğin ticari amaçlı kullanımı veya büyük ölçekli uygulamaları için sorumlu yazar Serkan İpek ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlarda genellikle kaynak gösterilmesi yeterlidir.

Sorumlu Yazar İletişim: [email protected]

Referanslar

İpek, S. ve Kan, A. (2019). Türkçeyi yabancı dil olarak öğretenlerin teknolojiye yönelik tutumlarının belirlenmesine ilişkin bir ölçek geliştirme çalışması. International Journal of Language Academy, 7(4), 107-123. Makalenin tam metnine buradan ulaşılabilir: ijla.net

Ölçeğin orijinal PDF dosyası şu adresten indirilebilir: turkceyi-yabanci-dil-olarak-ogretenlerin-teknolojiye-yonelik-tutumlarini-belirleme-olcegi-toad.pdf

Türkçeyi Yabancı Dil Olarak Öğretenlerin Teknolojiye Yönelik Tutumlarını Belirleme Ölçeği Maddeleri

Ölçek toplam 30 maddeden ve üç faktörden oluşmaktadır. Derecelendirme 5’li Likert Tipi Ölçek şeklindedir (Kesinlikle Katılıyorum: 5, Katılıyorum: 4, Kararsızım: 3, Katılmıyorum: 2, Kesinlikle katılmıyorum: 1 puan).

• Kaçınma (12 Madde)
• M.11. Teknolojiden faydalanmaktan kaçınırım.

• İsteklilik (10 Madde)
• M.14. Yeni teknolojik bir ürünle karşılaştığımda onu kullanmaya çalışırım.

• Benimseme (8 Madde)
• M2. Teknoloji kullanmanın işimi kolaylaştırdığına inanırım.