Öğrenci Şiddet Algısı Ölçeği

Özet

Öğrenci Şiddet Algısı Ölçeği, M. Pehlivan tarafından 2008 yılında yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, öğrencilerin okul ortamındaki şiddet olaylarına ve bu şiddete karşı okul yönetimi tarafından alınan önlemlere yönelik subjektif algılarını sistematik olarak değerlendirmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek, özellikle lise öğrencilerinin okul içi şiddet deneyimlerini ve bu deneyimlere ilişkin değerlendirmelerini ölçmeyi hedeflemektedir.

Ölçeğin geliştirme çalışması, İstanbul ili Kadıköy ilçesindeki liselerde gerçekleştirilmiştir. Bu araç, eğitim ve psikolojik danışmanlık alanlarında okul güvenliği politikalarının etkinliğini öğrenci bakış açısıyla analiz etmek için önemli bir kaynak sağlamaktadır. Ölçek türü kaynakta Geliştirme olarak belirtilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Şiddet algısı, okul şiddeti, öğrenci, lise, psikometrik araç, okul güvenliği, zorbalıkla mücadele, Yıldız Teknik Üniversitesi.

Yazarlar

M. Pehlivan.

Amaç

Öğrenci Şiddet Algısı Ölçeği’nin temel amacı, lise çağındaki öğrencilerin okul ortamında algıladıkları şiddet düzeylerini ve biçimlerini belirlemektir. Bu algılar, yalnızca fiziksel şiddeti değil, aynı zamanda sözel ve psikolojik şiddet türlerini de kapsar. Ölçek, öğrencilerin okullarında şiddete karşı alınan önlemlerin yeterliliğine dair görüşlerini de ortaya çıkarmayı amaçlamıştır.

Bu aracın geliştirilmesi, eğitim yöneticilerine ve rehberlik uzmanlarına, şiddet eğilimlerini erken teşhis etme ve önleyici müdahale programlarını öğrenci ihtiyaçlarına göre şekillendirme konusunda veri sağlamayı hedeflemektedir. Ölçeğin uygulaması, okul iklimi ve güvenlik düzeyinin kapsamlı bir değerlendirmesine olanak tanır.

Yapı

Ölçek, Okul İçi Şiddet Algısı yapısını ölçmektedir. Bu yapı, öğrencinin okul çevresindeki şiddet olaylarını ne ölçüde tehdit edici, yaygın veya normalleştirilmiş olarak algıladığını ifade eden bilişsel ve duygusal bir değerlendirmedir. Şiddet algısı, öğrencilerin okula aidiyet, güvenlik hissi ve akademik başarıları üzerinde doğrudan etkili olan kritik bir psikoloji faktörüdür.

Tipik olarak, bu tür ölçekler şiddetin farklı boyutlarını (örneğin, mağdur olma algısı, tanık olma algısı ve önleyici tedbirlerin etkinliği algısı) kapsayan alt faktörlere sahiptir. Ölçek, öğrencilerin subjektif deneyimlerini nicel verilere dönüştürerek, okul yönetiminin objektif şiddet kayıtlarının ötesinde bir anlayış sunar.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirildiği Pehlivan (2008) yüksek lisans tezinde, geçerlik çalışmaları yapılmış olmasına rağmen, kaynakta spesifik istatistiksel sonuçlar (örneğin, faktör yükleri veya geçerlik katsayıları) belirtilmemiştir. Bir geliştirme çalışması olduğu için, ölçeğin kavramsal uygunluğunu sağlamak amacıyla uzman görüşlerine dayalı kapsam geçerliği çalışmalarının yapıldığı varsayılmaktadır.

Ayrıca, ölçeğin kuramsal yapıyı doğru bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamak için yapı geçerliği çalışmalarının (muhtemelen Faktör Analizi kullanılarak) gerçekleştirildiği düşünülmektedir. Bu çalışmalar, ölçek maddelerinin Okul İçi Şiddet Algısı yapısıyla ne ölçüde uyumlu olduğunu gösterir.

Güvenirlik

Öğrenci Şiddet Algısı Ölçeği’ne ait güvenirlik katsayıları kaynakta açıkça belirtilmemiştir. Psikometrik bir araç geliştirilirken, maddelerin iç tutarlılığını değerlendirmek amacıyla genellikle Cronbach Alfa katsayısı hesaplanır. Yüksek bir Cronbach Alfa değeri, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü gösterir.

İç tutarlılığın yanı sıra, ölçeğin zaman içinde kararlılığını test etmek amacıyla test-tekrar test güvenirliği yönteminin de kullanılmış olması beklenir. Güvenirlik analizleri, ölçekten elde edilen puanların hatadan arındırılmış ve tutarlı olduğunu kanıtlamak için zorunludur.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal bütünlüğünü ortaya koymak amacıyla, geliştirme sürecinde Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanıldığı tahmin edilmektedir. Bu analiz, ölçeğin çok boyutlu olup olmadığını ve eğer öyleyse, şiddet algısı yapısının hangi temel faktörlere ayrıldığını belirler. Örneğin, faktörler “Fiziksel Şiddet Algısı”, “Sözel Şiddet Algısı” veya “Önleyici Tedbirlerin Yetersizliği Algısı” şeklinde ortaya çıkabilir.

Faktör analizi sonuçları, her bir maddenin hangi faktöre yüklendiğini göstererek ölçeğin yapısal geçerliğini destekler. Bu veriler, uygulayıcıların hangi alt boyut skorlarını yorumlaması gerektiği konusunda netlik sağlar.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Yeni bir ölçeğin oluşturulması çalışmasıdır.)

Format: Derecelendirme (Kaynakta spesifik derecelendirme bilgisi olmamasına rağmen, bu tür ölçekler genellikle 3, 4 veya 5’li Likert tipi bir format kullanır.)

Mevcut Diller: Türkçe.

Popülasyon Grubu: Öğrenciler.

Yaş Grubu: Ergenlik dönemi (Lise öğrencileri, yaklaşık 14-18 yaş).

Popülasyon Detayları: İstanbul ili Kadıköy ilçesindeki liselerde öğrenim gören öğrenciler.

Test Metodolojisi: Yüksek lisans tezi kapsamında nicel araştırma desenine uygun olarak anket/ölçek uygulaması yoluyla veri toplanmıştır. Ölçeğin geliştirilmesi, psikometri ilkelerine uygun olarak gerçekleştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Yüksek lisans tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, ergenlik, eğitim psikolojisi, şiddet önleme, nicel yöntemler.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor.

Kurum E-posta Adresleri: Bilinmiyor.

Yazışma Adresi: M. Pehlivan. (2008 itibarıyla) Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, M. Pehlivan tarafından 2008 yılında tamamlanan yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin akademik veya ticari amaçlı kullanımı için yazar veya ilgili üniversite (Yıldız Teknik Üniversitesi) ile iletişime geçilmesi önerilmektedir. Ticari kullanım ücreti hakkında kaynakta bilgi bulunmamaktadır.

Test Geliştirme Yılı: 2008.

Kaynaklar

• Pehlivan, M. (2008). İstanbul ili Kadıköy ilçesi liselerindeki okul içi şiddet algısı ve şiddete karşı alınan önlemler ilişkisi (Yüksek lisans tezi). Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

Yüksek lisans tezinin tam metnine YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilir: tez.yok.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: ogrenci-siddet-algisi-olcegi-toad.pdf

Öğrenci Şiddet Algısı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır ve bu nedenle buraya eklenememiştir. Maddelerin tam listesine erişim sağlamak için Pehlivan (2008) tarafından hazırlanan yüksek lisans tezinin tamamının incelenmesi gerekmektedir.