Öğrenci Katılım Ölçeği

Özet

Öğrenci Katılım Ölçeği, öğrencilerin okuldaki öğrenme süreçlerine ne düzeyde ve hangi biçimlerde dahil olduklarını ölçmek amacıyla Türkçeye uyarlanmış psikometrik bir ölçektir. Bu ölçek, öğrencilerin davranışsal, duygusal ve bilişsel katılım boyutlarını ele alarak, eğitim ortamındaki motivasyon ve bağlılık düzeylerini belirlemeye yardımcı olur. Gökhan Yıldırım ve arkadaşları tarafından 2017 yılında gerçekleştirilen uyarlama çalışması, ölçeğin Türk kültürüne özgü geçerlik ve güvenirlik kanıtlarını sunarak, eğitim bilimleri alanındaki araştırmacılara standartlaştırılmış bir araç sağlamıştır.

Uyarlama sürecinde, ölçeğin orijinal faktör yapısının korunup korunmadığı incelenmiş ve Türk öğrenci örneklemi üzerindeki psikometrik nitelikleri detaylıca analiz edilmiştir. Bu sayede, Türkiye’deki akademik çalışmalarda öğrenci katılımının güvenilir bir şekilde ölçülmesi mümkün hale gelmiştir.

Anahtar Kelimeler

Öğrenci katılımı, psikometrik, uyarlama, geçerlik, güvenirlik, eğitim psikolojisi, akademik başarı, ölçek geliştirme.

Yazarlar

Gökhan Yıldırım, Yücel Sökmen, Yağmur Taş, Mehmet Dilekmen.

Amaç

Öğrenci Katılım Ölçeği’nin temel amacı, öğrencilerin okul yaşamına ve akademik görevlere gösterdikleri bağlılık ve çaba düzeylerini bilimsel olarak tespit etmektir. Bu ölçek, öğrenci katılımını çok boyutlu bir yapı olarak ele alarak, sadece görünürdeki davranışları değil, aynı zamanda öğrencilerin öğrenmeye yönelik içsel motivasyonlarını ve duygusal bağlarını da değerlendirir.

Uyarlama çalışmasının birincil amacı ise, uluslararası alanda kabul görmüş bu ölçeği Türkçeye çevirmek ve dilsel, kültürel ve yapısal eşdeğerliğini sağlamaktır. Böylece, Türk eğitim ortamlarında öğrenci katılım düzeylerinin belirlenmesi, risk altındaki öğrencilerin saptanması ve katılımı artırmaya yönelik müdahale programlarının etkinliğinin değerlendirilmesi için standart bir araç sunulmuştur.

Yapı

Ölçek, eğitim psikolojisinin merkezi yapılarından biri olan öğrenci katılımı (Student Engagement) yapısını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle üç temel alt boyutta kavramsallaştırılır:

• Davranışsal Katılım: Okul kurallarına uyma, derslere düzenli katılma, ödevleri tamamlama ve ders sırasında aktif olma gibi dışarıdan gözlemlenebilen eylemleri içerir.
• Duygusal Katılım: Okula, öğretmenlere ve arkadaşlara karşı pozitif duygusal tepkiler gösterme, okula ait hissetme ve öğrenme materyallerine ilgi duyma gibi öğrencinin duygusal bağını ifade eder.
• Bilişsel Katılım: Karmaşık görevlere çaba gösterme, problem çözme stratejileri kullanma, materyali derinlemesine anlama ve akademik zorluklarla başa çıkmak için istekli olma gibi zihinsel yatırım düzeyini yansıtır.

Ölçek, bu üç boyutu kapsayarak öğrenci katılımının bütüncül bir resmini sunar ve bu boyutların akademik başarı ile nasıl ilişkili olduğunu araştırmayı mümkün kılar.

Geçerlik

Yıldırım ve arkadaşları (2017) tarafından yürütülen çalışmada, Öğrenci Katılım Ölçeği’nin Türkçeye uyarlanan formunun geçerlik kanıtları incelenmiştir. Uyarlama çalışmalarında en kritik geçerlik türü olan yapı geçerliği için genellikle Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. Bu analizler, orijinal ölçeğin çok faktörlü yapısının (davranışsal, duygusal, bilişsel katılım) Türk örnekleminde de istatistiksel olarak doğrulandığını göstermeyi amaçlamıştır.

Geçerlik analizleri, maddelerin teorik olarak ait oldukları faktörlere yüksek düzeyde yüklendiğini ve model uyum indekslerinin kabul edilebilir sınırlar içinde olduğunu ortaya koyarak, ölçeğin amaçlanan psikolojik yapıyı ölçmekte yeterli olduğunu kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin Türkçeye uyarlama sürecinde, ölçüm sonuçlarının tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmek amacıyla güvenirlik çalışmaları yapılmıştır. Güvenirlik kanıtı olarak, ölçeğin iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplanmıştır. İç tutarlılık analizi, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne kadar homojen bir şekilde ölçtüğünü gösterir.

Uyarlama çalışmasında, hem ölçeğin genel puanı hem de her bir alt boyutu için yüksek Cronbach Alfa değerlerinin elde edildiği varsayılmaktadır. Bu yüksek katsayılar, Öğrenci Katılım Ölçeği’nin Türk öğrenci popülasyonunda tutarlı ve güvenilir sonuçlar ürettiğini destekler.

Faktör Analizi

Ölçeğin kültürel adaptasyonunun başarısı, büyük ölçüde faktör yapısının korunmasına bağlıdır. Yıldırım vd. (2017) çalışmasında, ölçeğin çok boyutlu yapısını doğrulamak için faktör analizi kullanılmıştır. Bu analizler, ölçeğin maddelerinin, orijinal yapıda belirtilen katılım boyutlarına uygun bir şekilde kümelendiğini ve bu faktörlerin Türk örnekleminde de anlamlı ve ayırt edici olduğunu göstermiştir.

Doğrulayıcı Faktör Analizi sonuçları, ölçeğin yapısal modelinin veri ile uyumlu olduğunu ve bu uyumun, ölçeğin Türkçede de geçerli bir ölçüm aracı olarak kullanılabileceği anlamına geldiğini gösterir.

Araç Bilgileri

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Derecelendirme (Likert Tipi Derecelendirme)

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Öğrenciler (Students)

Age Group: Genellikle ortaöğretim ve yükseköğretim öğrencileri.

Population Details: Türk eğitim sistemindeki çeşitli kademelerden öğrenciler üzerinde geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmıştır.

Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale) ve Psikometrik Uyarlama Çalışması.

Anahtar Kelimeler

Öğrenci Katılım Ölçeği, Gökhan Yıldırım, Trakya Üniversitesi, adaptasyon, psikometrik özellikler, öğrenme, eğitim araştırmaları.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar: Gökhan Yıldırım)

Correspondence Address: Belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Öğrenci Katılım Ölçeği’nin Türkçeye uyarlaması 2017 yılında tamamlanmıştır. Ölçeğin akademik veya ticari amaçlarla kullanımı için gerekli izinler ve olası ücretler hakkında bilgi almak üzere, sorumlu yazar Gökhan Yıldırım ile yukarıda belirtilen e-posta adresi aracılığıyla iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Kaynakça

Yıldırım, G., Sökmen, Y., Taş, Y., & Dilekmen, M. (2017). Öğrenci Katılım Ölçeğinin Türkçeye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(1), 68-79.

Uyarlama çalışmasının orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:

The original PDF can be downloaded here: ogrenci-katilim-olcegi-toad.pdf

Öğrenci Katılım Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin maddeleri bu akademik giriş için sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır. Ölçek maddelerinin tamamına ve derecelendirme formatına ulaşmak için, Yıldırım ve arkadaşlarının 2017 tarihli hakemli dergi makalesine başvurulması veya sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.