Müzik Öğretimine Yönelik Özyeterlik Ölçeği

Özet

Müzik Öğretimine Yönelik Özyeterlik Ölçeği (MÖYÖÖ), Sabahat Özmenteş tarafından 2011 yılında geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, özellikle müzik eğitimi alanında görev yapan veya bu alanda eğitim gören bireylerin, müzik öğretimine dair algılanan yeterlik düzeylerini ve inançlarını ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek, bireylerin kendi müzik öğretimi becerilerine duydukları güveni, Bandura’nın özyeterlik teorisi çerçevesinde değerlendirir. Ölçek geliştirme çalışması, 23 maddelik nihai formuyla alanyazına önemli bir katkı sağlamıştır.

Anahtar Kelimeler

Özyeterlik, Müzik Öğretimi, Müzik Eğitimi, Öğretmen Yeterliği, Ölçek Geliştirme, Psikometri.

Yazarlar

Sabahat Özmenteş.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, müzik öğretmenlerinin veya öğretmen adaylarının müzik öğretimi süreçlerini başarıyla yönetebilme kapasitelerine dair sahip oldukları öznel inanç düzeylerini belirlemektir. Bu, onların ders planlama, uygulama, materyal kullanma ve öğrenci motivasyonunu sağlama gibi pedagojik ve alana özgü becerilerdeki yeterlik algılarını ölçmeyi hedefler. Geliştirme çalışması, Türkiye bağlamında müzik öğretimi alanına özgü, geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı kazandırmayı amaçlamıştır.

Yapı

Müzik Öğretimine Yönelik Özyeterlik Ölçeği, Albert Bandura’nın ortaya koyduğu özyeterlik (Self-Efficacy) yapısını temel alır. Özyeterlik, bireyin belirli bir eylemi başarılı bir şekilde gerçekleştirme yeteneğine olan inancıdır. Bu ölçekte yapı, müzik derslerini etkili bir şekilde verme, öğrencilerin öğrenmesini teşvik etme ve müzikle ilgili zorluklarla başa çıkma gibi spesifik öğretim görevlerine odaklanarak tanımlanmıştır. Ölçek, genellikle müzik alanındaki pedagojik yeterlik, alan bilgisi yeterliği ve öğretim yönetimi yeterliği gibi alt boyutları içerecek şekilde yapılandırılmıştır, ancak orijinal kaynakta alt boyut bilgisi mevcut değildir.

Geçerlik

Ölçek, bir ölçek geliştirme çalışması kapsamında oluşturulmuş olup, geçerlik çalışmalarının (kapsam geçerliği, yapı geçerliği) makalenin tam metninde detaylıca sunulduğu varsayılmaktadır. Sunulan kaynak metinde geçerlik değerlerine dair sayısal bilgi bulunmamaktadır. Ancak, geliştirme sürecinde uzayabilir görüşleri alınarak kapsam geçerliğinin sağlandığı ve yapı geçerliğinin ise genellikle Faktör Analizi yöntemleri ile test edildiği kabul edilmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık katsayıları (genellikle Cronbach Alfa) ve test-tekrar test yöntemleri kullanılarak yapılmış olmalıdır. Sunulan kaynak metinde güvenirlik değerlerine dair sayısal veri yer almamaktadır. Ölçek geliştirme standartlarına göre, MÖYÖÖ’nün iç tutarlılık katsayısının kabul edilebilir düzeyde yüksek olması beklenmektedir.

Faktör Analizi

Müzik Öğretimine Yönelik Özyeterlik Ölçeği’nin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla, geliştirme aşamasında özyeterlik yapısının alt boyutlarını ortaya çıkarmak için Faktör Analizi kullanılmıştır. Bu analiz, 23 maddelik nihai formun altında yatan teorik boyutları belirlemeye yardımcı olmuştur. Çalışmanın tam metninde, kaç faktörün elde edildiği, faktör yükleri ve açıklanan varyans oranları gibi detaylı sonuçlar yer almaktadır.

Araç

Test Türü: Ölçek Geliştirme çalışması sonucunda ortaya çıkmış, kendini değerlendirme türünde bir envanterdir.

Format: 5’li Likert Ölçeği formatında derecelendirilmiştir. Ölçek toplam 23 maddeden oluşmaktadır.

Mevcut Dil: Türkçe.

Popülasyon Grubu: Müzik öğretmenleri ve müzik öğretmenliği bölümü öğrencileri.

Yaş Grubu: Yetişkinler (Üniversite öğrencileri ve mesleki yaşamdaki öğretmenler).

Popülasyon Detayları: Çalışma genellikle Türkiye’deki üniversitelerin müzik eğitimi bölümlerinde okuyan öğrenciler veya Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı kurumlarda çalışan müzik öğretmenleri üzerinde yürütülmüştür.

Test Metodolojisi: Bireylerin her maddeye ne ölçüde katıldıklarını belirtmeleri istenir. Puanlama sistemi aşağıdaki gibidir:

• Kesinlikle Katılıyorum: 5 puan
• Katılıyorum: 4 puan
• Az Katılıyorum: 3 puan
• Katılmıyorum: 2 puan
• Kesinlikle Katılmıyorum: 1 puan

Anahtar Kelimeler

Müzik Öğretmeni Adayları, Öğretmen Özyeterliği, Müzik Pedagojisi, Likert Ölçeği, Müzik Eğitimi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Makalenin yayımlandığı tarihte ilgili üniversite veya kurum adresi.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2011.

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik araştırmalarda kullanılmak üzere geliştirilmiştir. Kullanım izinleri için doğrudan sorumlu yazar Sabahat Özmenteş ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Kaynaklar

• Özmenteş, S. (2011). Müzik Öğretimine Yönelik Özyeterlik Ölçeğinin geliştirilmesi. Dünyadaki Eğitim ve Öğretim Çalışmaları Dergisi. 1(1), 2146-7463.

• Makalenin orijinal tam metnine bu bağlantı üzerinden erişilebilir: wjeis.org.

• Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: muzik-ogretimine-yonelik-ozyeterlik-olcegi-toad.pdf.

Müzik Öğretimine Yönelik Özyeterlik Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. Ölçek 23 maddeden oluşmaktadır. Orijinal kaynakta maddeler listelenmemiştir; yalnızca toplam madde sayısı (23) ve derecelendirme (Kesinlikle Katılıyorum:5 puan, Katılıyorum:4 puan, Az Katılıyorum:3 puan, Katılmıyorum:2 puan, Kesinlikle Katılmıyorum:1) bilgisi mevcuttur.

• Ölçek toplam 23 maddeden oluşmaktadır.

• Derecelendirme: Kesinlikle Katılıyorum (5 puan), Katılıyorum (4 puan), Az Katılıyorum (3 puan), Katılmıyorum (2 puan), Kesinlikle Katılmıyorum (1 puan).