Mobilite Envanteri

Özet

Mobilite Envanteri (ME), Kart ve Türkçapar (2015) tarafından Türkçe diline uyarlanmış psikometrik bir ölçektir. Bu envanter, bireylerin özellikle anksiyete bozuklukları ile ilişkili olarak çeşitli sosyal ve çevresel bağlamlarda yaşadıkları hareket kısıtlılıklarını ve buna bağlı olarak geliştirdikleri kaçınma davranışlarının şiddetini değerlendirmek amacıyla kullanılır. Ölçek, 2 alt boyuttan ve toplam 26 maddeden oluşmaktadır. Adaptasyon çalışması, ölçeğin Türkçe formunun geçerlilik ve güvenilirlik açısından yüksek düzeyde yeterliliğe sahip olduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Mobilite Envanteri, Agorafobi, Kaçınma Davranışı, Psikometrik Özellikler, Geçerlik, Güvenirlik, Uyarlama.

Yazarlar

Ayşegül Kart, M. Hakan Türkçapar.

[quads id=5]

Amaç

Mobilite Envanteri’nin temel amacı, bireylerin yalnızken veya refakatçi eşliğinde belirli kamusal alanlarda (örneğin, kalabalık yerler, toplu taşıma veya köprüler) hareket etme yeteneklerini ve bu durumlardan kaçınma eğilimlerini sistematik olarak ölçmektir. Bu envanter, özellikle agorafobi ve panik bozukluk gibi klinik tabloların değerlendirilmesinde kritik öneme sahiptir.

Ölçeğin Türkçe uyarlaması, Türk kültüründeki bireylerin kaçınma davranışlarını ve hareketlilik kısıtlılıklarını geçerli ve güvenilir bir şekilde saptayabilmek için geliştirilmiş olup, klinik ve araştırma ortamlarında kullanılmak üzere tasarlanmıştır.

Yapı

Mobilite Envanteri, psikolojik bağlamda kaçınma davranışları yapısını ölçmektedir. Ölçek, genellikle panik atak beklentisi veya anksiyete ile ilişkilendirilen durumlardan kaçınma derecesini değerlendirir. Envanter, iki ana alt boyuta ayrılmıştır: Yalnızken Kaçınma ve Refakatçi Eşliğinde Kaçınma. Bu boyutlandırma, kaçınmanın bağlamsal değişkenliğini yakalamayı hedefler.

Toplamda 26 maddeden oluşan bu yapı, bireylerin günlük yaşam aktiviteleri üzerindeki kısıtlılıklarını ve bu kısıtlılıkların şiddetini nicel olarak belirlemeye olanak tanır.

Geçerlik

Mobilite Envanteri Türkçe formunun yapı geçerliğini incelemek amacıyla yapılan analizlerde, örneklem yeterliliğini gösteren Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) değeri 0,787 olarak tespit edilmiştir. Bu sonuç, örneklemin faktör analizi için “iyi düzeyde” yeterliliğe sahip olduğunu göstermektedir.

Ayrıca, verilerin faktörleştirme için uygunluğunu test eden Bartlett’in küresellik testi sonuçları istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p < 0,001). Korelasyon matrisi ile birlikte değerlendirilen bu güçlü test sonuçları, çalışma grubunun yanıtlarının faktör analizi için gerekli olan tüm ön koşulları sağladığını kanıtlamıştır.

Güvenirlik

Envanterin iç tutarlılık güvenilirliği, toplam 92 katılımcıdan elde edilen verilerle analiz edilmiştir. İç tutarlılık ölçütü olarak kullanılan Cronbach Alfa katsayısı 0,906 gibi yüksek bir değerde tespit edilmiştir. Bu bulgu, envanter maddelerinin yüksek düzeyde homojen olduğunu ve tutarlı bir şekilde aynı psikolojik yapıyı ölçtüğünü göstermektedir.

Ek olarak, envanterin güvenilirliği test-yarılama metodu ile de incelenmiştir. Bu analiz sonucunda, envanter yarılarına ait güvenilirlik katsayıları sırasıyla 0,865 ve 0,850 olarak belirlenmiştir. Test-yarılama analizi ile elde edilen düzeltilmiş güvenirlik tahmini olan Spearman-Brown katsayısı ise 0,766 olarak kaydedilmiştir.

Faktör Analizi

Mobilite Envanteri’nin Türkçe formu, orijinal yapıyı koruyarak 2 alt boyut ve 26 madde şeklinde faktör yapısını sürdürmektedir. Yapılan faktör analizi ön testleri (KMO ve Bartlett testleri), verilerin çok değişkenli analizler için uygun olduğunu göstermiştir.

Bu iki alt boyutlu yapı, bireyin hareket kısıtlılıklarını farklı sosyal destek koşulları altında (yalnız veya eşlikli) inceleyerek, kaçınma davranışının klinik şiddeti hakkında detaylı bilgi sağlamaktadır. Faktör analizi sonuçları, Türkçe uyarlamanın yapısal bütünlüğünün başarılı bir şekilde korunduğunu teyit etmiştir.

Envanter Bilgileri

Test Type: Uyarlama

Format: 2 alt boyut ve 26 madde

Language Available: Türkçe

Population Group: Yetişkinler (Klinik ve Klinik Dışı Örneklemler)

Age Group: Belirtilmemiş

Population Details: Güvenirlik çalışması 92 kişilik bir örneklem üzerinde yapılmıştır.

Test Methodology: 5’li Likert Ölçeği (1= asla kaçınmam – 5= her zaman kaçınırım)

Anahtar Kelimeler

Psikometri, Adaptasyon, Güvenilirlik Analizi, Kaçınma Ölçümü, Bilişsel Davranışçı Psikoterapi, Panik Bozukluk.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiş

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Belirtilmemiş

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Mobilite Envanteri’nin Türkçe formunun geçerlilik ve güvenilirlik çalışması 2015 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin ticari olmayan akademik veya klinik amaçlı kullanımı için sorumlu yazar Ayşegül Kart ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Makalenin orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: mobilite-envanteri-toad.pdf

Kaynaklar

• Kart, A. ve Türkçapar, M. H. (2015). Mobilite Envanteri Türkçe formunun geçerlilik ve güvenilirliği. Bilişsel Davranışçı Psikoterapi ve Araştırmalar Dergisi, 4(2), 78-84. Tam metin referansı: scopemed.org

[quads id=5]

Mobilite Envanteri Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Mobilite Envanteri, 2 alt boyutta toplam 26 maddeden oluşmaktadır. Maddeler, bireylerin çeşitli durumlar karşısındaki kaçınma düzeylerini 5’li Likert ölçeği üzerinde (1= asla kaçınmam – 5= her zaman kaçınırım) değerlendirmelerini istemektedir. Bu maddeler, genel olarak yalnızken kaçınma ve bir refakatçi eşliğinde kaçınma senaryolarını kapsamaktadır.