Matematikte Üstün Yetenekli Öğrencileri Belirlemede Aday Gösterme Akran Formu

Öz

Bu ölçek, İ. Budak tarafından 2007 yılında doktora tezi kapsamında geliştirilmiştir. Ölçek, matematik alanında üstün yetenekli öğrencilerin geleneksel test yöntemlerine ek olarak, akranları tarafından gözlemlenen davranışsal ve bilişsel özellikler temel alınarak belirlenmesini amaçlamaktadır. Akran aday gösterme formu, öğrencilerin sosyal çevrelerindeki matematiksel yeteneklerini ve potansiyellerini ortaya çıkarmayı hedefler. Bu araç, üstün yetenekli öğrencilerin tanımlanması sürecinde kullanılan çoklu kriterli değerlendirme sistemine önemli bir katkı sağlamak üzere tasarlanmış bir geliştirme ölçeğidir.

Anahtar Kelimeler

Matematik, Üstün Yetenek, Akran Aday Gösterme, Öğrenci Belirleme, Yetenek Tanılama, Psikometrik Geliştirme.

Yazarlar

İbrahim Budak.

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, matematik alanında yüksek potansiyele sahip veya halihazırda üstün başarı gösteren öğrencileri erken aşamada tespit etmektir. Bu araç, sadece akademik başarıya odaklanan standart testlerin potansiyel olarak gözden kaçırabileceği, sınıf içi ve dışı ortamlarda sergilenen doğal yetenek göstergelerini yakalamayı hedefler.

Akran aday gösterme yöntemi, öğrencilerin sınıf içi ve dışı etkileşimlerde sergiledikleri matematiksel düşünme, problem çözme ve yaratıcılık gibi bilişsel becerileri, akranlarının sürekli gözlemine dayalı, yansız bir bakış açısıyla değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu form, üstün yeteneğin multidisipliner bir yaklaşımla tanımlanmasına olanak tanır.

Yapı

Bu araç, matematiksel üstün yetenek yapısının operasyonel tanımına dayanan davranışsal ve sosyal göstergeleri ölçmektedir. Ölçülen temel yapı, bir öğrencinin akranları tarafından algılanan ve matematiksel potansiyelini işaret eden davranış setleridir. Bu aday gösterme formu, öğrencilerin matematiksel konulara duyduğu derin ilgi, karmaşık problemleri çözme yeteneği ve alışılmışın dışındaki çözüm yolları üretme becerisi gibi boyutları kapsar.

Yapısal olarak, ölçek maddeleri genellikle matematiksel akıl yürütme hızı, soyut düşünme becerisi ve matematiksel kavramları hızlıca anlama gibi yetenek göstergelerini içerir. Akranların bu özellikleri ne sıklıkta gözlemlediği, öğrencinin matematiksel alanda gösterdiği doğal eğilimin bir göstergesi olarak değerlendirilir.

Geçerlik

Budak (2007) tarafından Karadeniz Teknik Üniversitesi’nde yürütülen geliştirme çalışmasında, ölçeğin geçerlik çalışmalarına dair spesifik istatistiksel sonuçlar, sağlanan kaynak özetinde yer almamaktadır. Kaynakta bu bilgi “-” olarak işaretlenmiştir. Ancak, bir doktora tezinin metodolojisi göz önüne alındığında, ölçeğin kavramsal bütünlüğünü sağlamak amacıyla kapsamlı içerik geçerliği (content validity) ve yapı geçerliği (construct validity) çalışmalarının yapıldığı varsayılmaktadır.

Akran aday gösterme formlarının tanılama amaçlı geçerliği, genellikle diğer standart yetenek testleri veya öğretmen değerlendirme ölçekleri ile korelasyon yoluyla desteklenir. Bu ölçeğin, üstün yetenekli öğrencileri belirlemede kullanılan çoklu kriterli bir modelin parçası olarak kabul edildiği düşünülmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirliğine dair nicel veriler (örneğin, Cronbach Alfa katsayısı veya test-tekrar test korelasyonları) kaynakta açıkça belirtilmemiştir ve bu bilgi de “-” olarak işaretlenmiştir. Akran değerlendirme formlarında güvenirlik, özellikle akranlar arasındaki tutarlılık (inter-rater reliability) ve ölçeğin iç tutarlılığı (internal consistency) yöntemleri ile incelenir.

Geliştirme aşamasında, formun maddelerinin matematiksel yeteneği tutarlı bir şekilde ölçtüğünü ve farklı akranların aynı öğrenciyi benzer şekilde aday gösterme eğiliminde olduğunu gösteren çalışmaların yapıldığı tahmin edilmektedir. Detaylı güvenirlik analiz sonuçları ve kullanılan istatistiksel yöntemler, yazarın doktora tezinin tam metninde mevcuttur.

Faktör Analizi

Matematikte Üstün Yetenekli Öğrencileri Belirlemede Aday Gösterme Akran Formu’nun yapısal boyutlarını ortaya çıkarmak amacıyla, geliştirme sürecinde Keşfedici Faktör Analizi (KFA) veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmış olması muhtemeldir. Bu analiz, matematiksel üstün yetenek yapısını oluşturan temel bileşenleri (örneğin, yaratıcılık, soyutlama kapasitesi, matematiksel iletişim) belirlemeye hizmet eder.

Faktör analizinin sonuçları, akranların aday gösterme davranışlarının tek bir genel matematik yeteneği faktörü altında mı toplandığını, yoksa farklı alt boyutlara mı ayrıldığını netleştirmek için kritik öneme sahiptir. Bu ayrım, ölçeğin matematiksel yeteneğin hangi spesifik yönlerini ölçtüğünü anlamayı sağlar.

Araç

Test Type: Geliştirme Ölçeği, Akran Aday Gösterme Formu

Format: Aday gösterme temelli davranışsal değerlendirme

Language Available: Türkçe

Population Group: İlköğretim veya ortaöğretim öğrencileri

Age Group: Spesifik olarak belirtilmemiştir (Eğitim kademesine göre değişir)

Population Details: İ. Budak’ın doktora tezi kapsamında Karadeniz Teknik Üniversitesi‘nde yürütülen çalışma grubundaki öğrenciler.

Test Methodology: Öğrencinin matematiksel üstün yetenek özelliklerini akranlarının gözlemi yoluyla belirlemek için kullanılan psikolojik test yöntemi.

Anahtar Kelimeler

Geliştirme, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Doktora Tezi, Yetenek Eğitimi, Matematik Eğitimi, Akran Değerlendirmesi.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değil.

Affiliation Email addresses: Bilgi mevcut değil.

Correspondence Address: İ. Budak (2007) – Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ), Trabzon.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2007 yılında Türkiye‘de bir doktora tezi kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin akademik veya ticari amaçlarla kullanımı için gerekli izinler konusunda yazar İ. Budak ve tezin sunulduğu kurum olan Karadeniz Teknik Üniversitesi ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Tezler genellikle akademik araştırmalara açık olsa da, formun kullanımı için resmi izin alınması önerilir.

Kaynaklar

• Budak, İ. (2007).Matematikte üstün yetenekli öğrencileri belirlemede bir model (Doktora tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp adresinden edinilmiştir.

• Ölçeğin orijinal PDF dosyasına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: matematikte-ustun-yetenekli-ogrencileri-belirlemede-aday-gosterme-akran-formu-toad.pdf

[quads id=5]

Matematikte Üstün Yetenekli Öğrencileri Belirlemede Aday Gösterme Akran Formu Ölçek Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

ÖNEMLİ NOT: Ölçeğin orijinal maddeleri, sağlanan kaynak içerikte mevcut değildir. Maddelerin tam listesi ve derecelendirme yapısı için Budak (2007) tarafından hazırlanan Matematikte üstün yetenekli öğrencileri belirlemede bir model başlıklı doktora tezine başvurulması gerekmektedir.