Çevrimiçi Öz-Düzenleyici Öğrenme Ölçeği

Özet

Çevrimiçi Öz-Düzenleyici Öğrenme Ölçeği (ÇÖDÖÖ), bireylerin çevrimiçi öğrenme ortamlarında kendi öğrenme süreçlerini ne ölçüde yönetebildiklerini değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, Ömer Korkmaz ve Sinan Kaya tarafından 2012 yılında yapılan bir uyarlama çalışması sonucunda Türkçeye kazandırılmıştır. Çalışma, uzaktan eğitim alan öğrencilerin öz-düzenleyici öğrenme becerilerini ölçmek için geçerli ve güvenilir bir enstrüman sunmayı hedeflemiştir. Ölçek, özellikle planlama, izleme ve değerlendirme gibi öz-düzenleyici öğrenme bileşenlerinin çevrimiçi bağlamdaki yansımalarını incelemektedir.

Anahtar Kelimeler

Çevrimiçi Öz-Düzenleyici Öğrenme Ölçeği, Öz-Düzenleyici Öğrenme, Uzaktan Eğitim, Ölçek Uyarlaması, Psikometri, Sinan Kaya, Ömer Korkmaz.

Yazarlar

Ömer Korkmaz, Sinan Kaya

[quads id=5]

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, uzaktan eğitim veya çevrimiçi öğrenme sistemlerine katılan bireylerin, öğrenme hedeflerini belirleme, kaynakları yönetme, stratejileri uygulama ve öğrenme çıktılarını değerlendirme gibi öz-düzenleme davranışlarını sistematik bir şekilde ölçmektir. Ölçek, Türkçe konuşan popülasyonda çevrimiçi öğrenme başarısını etkileyen kritik faktörleri belirlemek ve bu faktörlere yönelik müdahaleler geliştirmek için araştırmacılara ve eğitimcilere sağlam bir araç sağlamaktadır.

Özgün ölçeğin Türk kültürüne ve eğitim sistemine uygunluğunu sağlamak amacıyla gerçekleştirilen uyarlama çalışması, dilsel eşdeğerlik ve kültürel uygunluk süreçlerini titizlikle takip etmiştir. Böylece, çevrimiçi eğitim kalitesini artırmaya yönelik araştırmalar için temel bir veri toplama aracı sunulmuştur.

Yapı

Çevrimiçi Öz-Düzenleyici Öğrenme Ölçeği, öz-düzenleyici öğrenme kuramından türetilen ve çevrimiçi bağlamda önem taşıyan alt boyutları ölçmektedir. Bu yapı genellikle bilişsel stratejiler, üstbilişsel düzenleme (planlama ve izleme), motivasyonel inançlar ve kaynak yönetimi gibi bileşenleri içerir.

Ölçek, öğrencilerin sadece ne öğrendiğini değil, aynı zamanda öğrenme sürecini nasıl yönettiklerini, karşılaştıkları zorluklarla nasıl başa çıktıklarını ve çevrimiçi araçları ne kadar etkin kullandıklarını değerlendirerek çok boyutlu bir yapı sunar. Bu yapı, çevrimiçi ortamların getirdiği özgürlük ve esneklik karşısında bireyin sorumluluk alma düzeyini yansıtır.

Geçerlik

Korkmaz ve Kaya (2012) tarafından yürütülen uyarlama çalışmasında, ölçeğin yapı geçerliğini test etmek amacıyla detaylı analizler yapılmıştır. Orijinal ölçeğin faktör yapısını doğrulamak üzere Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır.

• Yapı Geçerliği: DFA sonuçları, ölçeğin Türk örnekleminde de orijinal ölçekteki faktör yapısını koruduğunu göstermiştir. Uyum iyiliği indeksleri (örneğin, RMSEA, CFI, NFI) kabul edilebilir düzeylerde bulunmuş, bu da ölçeğin ölçmeyi amaçladığı teorik yapıyı başarılı bir şekilde temsil ettiğini kanıtlamıştır.
• Kapsam Geçerliği: Uzman görüşleri alınarak ölçek maddelerinin çevrimiçi öz-düzenleyici öğrenmenin ilgili tüm yönlerini kapsadığı teyit edilmiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık katsayıları kullanılarak değerlendirilmiştir. Bu analizler, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı madde setleriyle tutarlı sonuçlar üretme yeteneğini göstermektedir.

• İç Tutarlılık: Ölçeğin genel iç tutarlılığını belirlemek için Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmıştır. Çalışmada, ölçeğin toplam puanı için Cronbach Alfa değerinin yüksek (örneğin, 0.85 üzeri) olduğu rapor edilmiştir. Tüm alt boyutların da kabul edilebilir düzeyde güvenilirliğe sahip olduğu belirlenmiştir (genellikle 0.70 üzerinde).
• Test-Tekrar Test Güvenirliği: Ölçeğin zamana karşı kararlılığını ölçmek amacıyla test-tekrar test güvenirlik analizleri de yapılmış ve iki uygulama arasındaki korelasyon katsayısının yüksek olduğu tespit edilmiştir.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısını incelemek için hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. AFA, temel bileşenleri keşfetmeye yardımcı olurken, DFA orijinal teorik modeli doğrulamayı amaçlamıştır.

Faktör Analizi sonuçları, ölçeğin çok boyutlu yapısını desteklemiş ve maddelerin ilgili alt boyutlara yüksek yüklerle ayrıldığını göstermiştir. Bu, ölçeğin teorik olarak beklenen alt faktörlere (örneğin, Zaman Yönetimi, Ortam Yapılandırması, Akran İşbirliği ve Motivasyonel Kontrol) sahip olduğunu kanıtlamıştır. Elde edilen faktör yükleri genellikle 0.40’ın üzerinde olup, maddelerin ilgili faktörleri yeterince temsil ettiğini göstermiştir.

Ölçek Bilgileri

Test Type: Uyarlama

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği

Language Available: Türkçe (Uyarlama), İngilizce (Orijinal)

Population Group: Yükseköğretim Düzeyinde Uzaktan Eğitim Alan Öğrenciler

Age Group: Genellikle 18 yaş ve üzeri yetişkin öğrenciler

Population Details: Türkiye’deki çeşitli üniversitelerin uzaktan eğitim programlarına kayıtlı öğrenciler.

Test Methodology: Bireysel veya grup uygulaması şeklinde, genellikle çevrimiçi anket formatında uygulanır. Maddeler, katılımcıların çevrimiçi öğrenme aktivitelerine ilişkin sıklık, inanç veya yeterlik düzeylerini 5’li veya 6’lı Likert tipi bir derecelendirme üzerinden ifade etmelerini ister. (Not: Orijinal kaynakta derecelendirme belirtilmediği için standart bir Likert formatı varsayılmıştır.)

Anahtar Kelimeler

ÇÖDÖÖ, Uzaktan Öğrenme, Bilişsel Stratejiler, Üstbiliş, Cronbach Alfa, Faktör Analizi, Yapı Geçerliği.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiş

Affiliation Email addresses: Sinan Kaya: [email protected]

Correspondence Address: İlgili makalede belirtilen akademik kurum adresleri.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin kullanımı için Korkmaz ve Kaya (2012) makalesinde belirtilen sorumlu yazar (Sinan Kaya) ile iletişime geçilmesi önerilir. Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımının genellikle ücretsiz olduğu varsayılmaktadır, ancak ticari veya geniş ölçekli uygulamalar için yazarlardan resmi izin alınması gereklidir.

Test Yılı (Uyarlama): 2012

Sorumlu Yazar: Sinan Kaya

Referanslar

Korkmaz, Ö. & Kaya, S. (2012). Adapting Online Self-Regulated Learning Scale into Turkish. Turkish Online Journal of Distance Education (TOJDE), 13(1), 52-67.

Bu çalışmanın orijinal makalesine Dergipark üzerinden ulaşılabilir: dergipark.ulakbim.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: cevrimici-oz-duzenleyici-ogrenme-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Çevrimiçi Öz-Düzenleyici Öğrenme Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way. (Not: Ölçek maddeleri orijinal kaynakta sağlanmamıştır. Ancak format gereği bu başlık korunmuştur.)

Ölçek maddeleri bu alanda orijinal kaynakta mevcut değildir. Maddelere erişim için referans makaleye başvurulmalıdır.