Çevrimiçi Öz Düzenleyici Öğrenme Ölçeği

Özet

Çevrimiçi Öz Düzenleyici Öğrenme Ölçeği (ÇÖDÖÖ), bireylerin çevrimiçi öğrenme ortamlarında kendi öğrenme süreçlerini ne kadar etkili bir şekilde planlayabildiklerini, izleyebildiklerini ve değerlendirebildiklerini ölçmek amacıyla uyarlanmış bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, özellikle öz düzenleyici öğrenme becerilerinin dijital ve sanal öğrenim bağlamındaki işleyişini incelemek için tasarlanmıştır. Ölçeğin Türkiye uyarlaması, Serap Samsa-Yetik’in 2011 yılında tamamladığı doktora tezi kapsamında gerçekleştirilmiştir.

Uyarlama çalışması, öğretmen adaylarının çevrimiçi öğrenme süreçlerinde gösterdikleri öz düzenleme düzeylerini ve öz yeterlik algılarını değerlendirmeye odaklanmıştır. Ölçek, çevrimiçi eğitim teknolojilerinin yaygınlaşmasıyla birlikte, öğrencilerin dijital ortamlarda başarılı olmaları için hayati önem taşıyan bilişsel ve metabilişsel stratejileri ne derece kullandıklarını belirlemek için kritik bir araç sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Öz Düzenleyici Öğrenme, Çevrimiçi Öğrenme, Metabilişsel Rehberlik, Öz Yeterlik, Ölçek Uyarlama, Öğretmen Adayları, Uzaktan Eğitim.

Yazarlar

Serap Samsa Yetik

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin çevrimiçi öğrenme ortamlarında sergiledikleri öz düzenleme becerilerinin düzeyini güvenilir ve geçerli bir şekilde tespit etmektir. Bu beceriler, öğrencilerin hedefler belirleme, zaman yönetimi, strateji kullanımı ve öğrenme çıktılarını izleme kapasitelerini içerir.

Uyarlama çalışmasının özel amacı ise, metabilişsel rehberliğin farklı denetim odaklarına göre sunulmasının öğretmen adaylarının öz düzenleme becerileri ve öz yeterlik algıları üzerindeki etkisini ölçmek için uygun bir araç sağlamaktır. Ölçek, bu bağlamda deneysel çalışmaların sonuçlarını destekleyici nicel veri toplamayı mümkün kılmıştır.

Yapı

Çevrimiçi Öz Düzenleyici Öğrenme Ölçeği, bireyin öğrenme sürecini aktif olarak yönetme kapasitesi olan öz düzenleyici öğrenme (ÖDÖ) yapısını ölçmektedir. ÖDÖ, genellikle bilişsel, metabilişsel ve motivasyonel süreçleri kapsayan çok boyutlu bir yapıdır.

Ölçek, muhtemelen planlama (hedef belirleme), izleme (anlama kontrolü) ve değerlendirme (öğrenme sonuçlarının analizi) gibi öz düzenleme döngüsünün temel aşamalarını yansıtan alt boyutlardan oluşmaktadır. Bu boyutlar, özellikle çevrimiçi öğrenme ortamlarının getirdiği ek zorluklar (esneklik, erteleme, dikkat dağıtıcı unsurlar) bağlamında ele alınmıştır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, Samsa-Yetik (2011) tarafından gerçekleştirilen doktora tezi kapsamında detaylı olarak incelenmiştir. Orijinal ölçeğin yapısal geçerliğini Türkiye örnekleminde doğrulamak amacıyla gerekli istatistiksel analizler yapılmıştır.

Bu analizler tipik olarak açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi yöntemlerini içermektedir. Geçerlik bulguları, ölçeğin çevrimiçi öz düzenleyici öğrenme yapısını Türk kültürü ve eğitim bağlamında tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermelidir. Ancak, kaynak metinde spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiştir; detaylı bilgi için doktora tezine başvurulması gerekmektedir.

Güvenirlik

Güvenirlik analizleri de Samsa-Yetik’in doktora tezi çalışmasında raporlanmıştır. Güvenirlik, ölçeğin aynı bireylerde benzer koşullar altında tutarlı sonuçlar üretme derecesini ifade eder.

Genellikle iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı) ve/veya test-tekrar test güvenirlik yöntemleri kullanılarak hesaplanmıştır. Yüksek bir iç tutarlılık katsayısı, ölçek maddelerinin aynı psikolojik yapıyı ölçmede ne kadar uyumlu olduğunu gösterir. Spesifik güvenirlik değerleri tezin orijinal metninde yer almaktadır.

Faktör Analizi

Çevrimiçi Öz Düzenleyici Öğrenme Ölçeği’nin uyarlama sürecinde, orijinal ölçeğin faktör yapısını Türkçe formda yeniden incelemek amacıyla faktör analizi uygulanmıştır. Bu analiz, ölçeğin hangi alt boyutlardan oluştuğunu ve bu boyutların Türk örnekleminde ne kadar iyi ayrıştığını belirlemeyi amaçlamıştır.

Faktör yapısı, ölçeğin teorik öz düzenleyici öğrenme modeline uygunluğunu test etmek için kritik öneme sahiptir. Faktör analizi sonuçları, ölçeğin farklı öz düzenleme stratejilerini (örn. zaman yönetimi, ortam düzenlemesi, motivasyonel kontrol) ayrı ayrı ölçebilen alt ölçeklere sahip olup olmadığını belirlemiştir.

Ölçek Bilgileri

Test Type: Uyarlama

Format: Kaynakta belirtilmemekle birlikte, benzer psikolojik ölçekler genellikle 5’li veya 7’li Likert tipi derecelendirme kullanmaktadır.

Language Available: Türkçe

Population Group: Yükseköğretim Öğrencileri (Öğretmen Adayları)

Age Group: Genç Yetişkinler (Yaklaşık 18-25 yaş)

Population Details: Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü’nde öğrenim gören öğretmen adayları örneklemi üzerinde uygulanmıştır.

Test Methodology: Öz Bildirim Envanteri (Self-Report Inventory)

Anahtar Kelimeler

Öz Düzenleme, Çevrimiçi Eğitim, Öğretmen Adayları, Psikometrik Özellikler, Doktora Tezi, Ölçek Geliştirme, Metabiliş.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Kaynakta belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü (Çalışmanın yapıldığı kurum).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin orijinal uyarlama çalışması 2011 yılında tamamlanmıştır. Ölçeği ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanmak için izin ve ücret koşulları hakkında bilgi almak üzere sorumlu yazar Serap Samsa Yetik ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi şu adresten indirilebilir: cevrimici-oz-duzenleyici-ogrenme-olcegi-toad.pdf

Referanslar

Samsa-Yetik, S. (2011). Çevrimiçi öz düzenleyici öğrenme ortamında farklı denetim odaklarına göre sunulan metabilişsel rehberliğin öğretmen adaylarının öz düzenleme becerilerine ve öz yeterlik algılarına etkisi (Doktora tezi). Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Bu doktora tezine YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilir: tez.yok.gov.tr

Çevrimiçi Öz Düzenleyici Öğrenme Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way. (Ölçek maddeleri kaynak içerikte verilmediği için bu kısım boş bırakılmıştır.)

Ölçeğin maddeleri, ölçeğin uyarlama çalışması olan Serap Samsa-Yetik’in 2011 tarihli doktora tezinde bulunmaktadır.