Table of Contents
Özet
Matematikle Başa Çıkma Ölçeği (Coping with Mathematics Scale), bireylerin matematik dersleri veya matematiksel problemlerle karşılaştıklarında kullandıkları bilişsel ve davranışsal stratejileri ölçmek amacıyla uyarlanmış psikometrik bir araçtır. Ölçeğin revize edilmiş formu, Engin Ader ve Esra Erktin tarafından 2012 yılında geliştirilmiştir. Bu ölçek, öğrencilerin matematiksel zorluklara karşı gösterdikleri adaptif ve maladaptif tepkileri sistematik olarak değerlendirerek, eğitim psikolojisi alanında önemli bir boşluğu doldurmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Matematikle Başa Çıkma, Matematik Kaygısı, Başa Çıkma Stratejileri, Psikometrik Ölçek, Adaptasyon, Likert Ölçeği
Yazarlar
Engin Ader, Esra Erktin
Amaç
Matematikle Başa Çıkma Ölçeği’nin temel amacı, öğrencilerin matematiksel zorluklar, başarısızlık tehdidi veya sınav stresi gibi durumlarla mücadele ederken hangi başa çıkma stratejilerini tercih ettiklerini belirlemektir. Bu araç, eğitimcilerin ve araştırmacıların, öğrencilerin matematiksel stres yönetimindeki bireysel farklılıklarını anlamalarına ve bu farklılıklara yönelik hedeflenmiş müdahale programları geliştirmelerine olanak tanır.
Ölçek, öğrencilerin kullandığı stratejileri tanımlayarak, matematik eğitiminde bilişsel ve duygusal faktörlerin rolünü araştırmayı amaçlamaktadır. Orijinal ölçeğin revize edilmiş halinin geliştirilmesi, ölçeğin kültürel uygunluğunu ve psikometrik özelliklerini iyileştirmeyi hedeflemiştir.
Yapı
Ölçek, bireyin matematiksel stresörlere verdiği tepkileri kapsayan geniş bir psikolojik yapıyı, yani matematikle başa çıkma davranışını ölçmektedir. Başarılı bir başa çıkma, akademik performansı artırırken, etkisiz başa çıkma stratejileri matematik kaygısını ve kaçınma davranışlarını tetikleyebilir.
Ölçeğin revizyon çalışması, bu başa çıkma davranışlarının farklı boyutlarını ayırt eden alt ölçeklere sahip olduğunu ima etmektedir. Bu alt ölçekler, muhtemelen problem odaklı başa çıkma, duygu odaklı başa çıkma ve kaçınma gibi temel başa çıkma kategorilerini yansıtmaktadır.
Geçerlik
Kaynak içerikte, ölçeğin geçerlik çalışmalarına dair spesifik detaylar sunulmamıştır. Ancak, ölçeğin revize edilmiş bir uyarlama olması, geliştiricilerin (Ader & Erktin, 2012) yapısal geçerlik (muhtemelen Faktör Analizi yoluyla) ve içerik geçerliği üzerine çalışmalar yürüttüğünü düşündürmektedir. Ölçeğin geçerliğinin tam olarak anlaşılması için orijinal akademik kaynağa başvurulması önemlidir.
Güvenirlik
Ölçeğin güvenirlik analizi, iç tutarlılık yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonuçlarına göre, her bir alt ölçek için ayrı ayrı yürütülen güvenilirlik analizlerinde, karşılık gelen madde-toplam korelasyonlarının her üç madde için de 0.4’ün üzerinde olduğu rapor edilmiştir.
Genel olarak, psikometride 0.30 üzerindeki madde-toplam korelasyonları maddelerin ölçeğin toplam puanına yeterince katkı sağladığını gösterir. 0.4’ün üzerindeki değerler ise ölçeğin iç tutarlılığının yüksek düzeyde olduğunu ve maddelerin aynı yapıyı ölçme konusunda başarılı olduğunu işaret etmektedir. Bu sonuçlar, ölçeğin güvenilirliğinin kabul edilebilir düzeyde olduğunu göstermektedir.
Faktör Analizi
Kaynak içerikte “Her bir alt ölçek için güvenilirlik analizi ayrı olarak yürütüldüğünde” ifadesinin kullanılması, ölçeğin çok boyutlu (multi-faktöriyel) bir yapıya sahip olduğunu ve bu yapının Faktör Analizi (Exploratory veya Confirmatory Factor Analysis) ile doğrulandığını göstermektedir. Ader ve Erktin (2012) çalışmasında, revize edilmiş formun yapısal bütünlüğünü sağlamak amacıyla faktör yüklerini ve alt ölçeklerin ayrımını incelemişlerdir. Bu analizler, Matematikle Başa Çıkma Ölçeği’nin farklı başa çıkma stratejilerini ölçen bağımsız boyutlara sahip olduğunu doğrulamıştır.
Ölçek Bilgileri
Test Türü: Uyarlama
Format: Bireyin kendi kendine doldurabileceği raporlama ölçeği.
Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama çalışması Türkiye’de gerçekleştirilmiştir.)
Popülasyon Grubu: Akademik ortamda bulunan bireyler (Genellikle ortaokul, lise veya üniversite öğrencileri).
Yaş Grubu: Araştırmanın yapıldığı popülasyona bağlı olarak ergenler ve genç yetişkinler.
Popülasyon Detayları: Orijinal revizyon çalışması, matematiksel zorluklarla karşılaşan öğrencileri hedef almaktadır.
Test Metodolojisi: Ölçek, 4’lü Likert tipinde derecelendirilmiştir. Yanıt seçenekleri şu şekildedir: 1= Asla, 2= Nadiren, 3= Sıklıkla ve 4= Her Zaman. Yüksek puanlar ilgili başa çıkma stratejisinin daha sık kullanıldığına işaret eder.
Anahtar Kelimeler
Psikometrik Özellikler, İç Tutarlılık, Madde Analizi, Matematik Eğitimi, Stres Yönetimi, Güvenirlik Analizi
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcı: Kaynakta belirtilmemiştir.
Bağlılık E-posta Adresleri: Engin Ader: [email protected]
Yazışma Adresi: Kaynakta detaylı adres belirtilmemiştir. (Bkz. İletişim E-postası)
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçeğin revize edilmiş formu 2012 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin kullanımı için sorumlu yazar Engin Ader ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi tavsiye edilmektedir. Akademik araştırmalarda kullanım şartları ve olası ücretlendirme bilgileri yazarın takdirindedir.
Kaynaklar
Ader, E., & Erktin, E. (2012). Development of the revised form of the coping with mathematics scale. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 47, 974-980.
Bu çalışmanın orijinal akademik bağlantısı aşağıdadır: ac.els-cdn.com
Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: matematikle-basa-cikma-olcegi-toad.pdf
Matematikle Başa Çıkma Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri, orijinal kaynakta sağlanmadığından, bu kısım boş bırakılmıştır. Maddelerin tamamına erişim için yukarıda belirtilen akademik referansa veya PDF dosyasına başvurulması gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2026). Matematikle Başa Çıkma Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/matematikle-basa-cikma-olcegi/
memjavad. "Matematikle Başa Çıkma Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 19 Feb. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/matematikle-basa-cikma-olcegi/.
memjavad. "Matematikle Başa Çıkma Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/matematikle-basa-cikma-olcegi/.
memjavad (2026) 'Matematikle Başa Çıkma Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/matematikle-basa-cikma-olcegi/.
[1] memjavad, "Matematikle Başa Çıkma Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, February, 2026.
memjavad. Matematikle Başa Çıkma Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.