Mattison Affluenza Ölçeği

Özet

Mattison Affluenza Ölçeği, bireylerin aşırı tüketim, materyalizm ve maddi başarıya odaklanmanın getirdiği psikolojik ve sosyal maliyetleri, yani Affluenza sendromunu ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçeğin Türkçe uyarlama çalışması, Demet Ulutaş-Akarçay, Erhan Akın ve Derya Ayhan tarafından 2016 yılında gerçekleştirilmiştir. Uyarlama çalışması, ölçeğin Türk kültürüne özgü dilsel ve yapısal eşdeğerliğini test ederek, Türkiye’deki araştırmacılar için geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı sağlamayı hedeflemiştir.

Uyarlama çalışmasının detaylı sonuçları, ölçeğin psikometrik açıdan sağlam olduğunu ve Türk popülasyonunda Affluenza düzeylerini başarıyla tespit edebileceğini göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Mattison Affluenza Ölçeği, Affluenza, Tüketim, Materyalizm, Psikometrik Özellikler, Uyarlama Çalışması.

Yazarlar

Demet Ulutaş-Akarçay, Erhan Akın, Derya Ayhan.

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin aşırı tüketim kültürü içerisindeki tutumlarını, maddi hedeflere verdikleri önemi ve bu odaklanmanın sonucunda ortaya çıkan stres, zaman baskısı ve genel tatminsizlik gibi olumsuz duygusal durumları nicel olarak belirlemektir. Bu ölçüm, Affluenza olarak bilinen yapının yoğunluğunu değerlendirmeye olanak tanır.

Türkçe uyarlama çalışması ise, orijinal ölçeğin kültürel adaptasyonunu sağlamak ve ölçeği Türkiye örnekleminde geçerli ve güvenilir bir şekilde kullanıma sunmaktır. Bu sayede, Türkiye’deki sosyal psikoloji ve tüketici davranışları araştırmalarında önemli bir boşluk doldurulmuştur.

Yapı

Mattison Affluenza Ölçeği, bireyin yaşam kalitesini olumsuz etkileyen ve genellikle aşırı tüketimcilik ile ilişkilendirilen bir dizi semptomu temsil eden Affluenza yapısını ölçmektedir. Bu yapı, sadece zenginliği değil, aynı zamanda maddi hedeflere ulaşma çabasının neden olduğu kaygıyı ve borçluluk hissiyatını da kapsamaktadır. Ölçek, genellikle aşağıdaki bileşenlerden bir veya daha fazlasını barındıran çok boyutlu bir yapıya sahiptir:

• Maddi Kaygı ve Stres
• Aşırı Çalışma ve Zaman Baskısı
• Borçluluk Hissi
• Maddi Başarıya Rağmen Tatminsizlik

Geçerlik

Mattison Affluenza Ölçeği’nin Türkçe uyarlama çalışması (Ulutaş-Akarçay et al., 2016) kapsamında geçerlik analizleri yapılmıştır. Çalışmada, ölçeğin yapı geçerliğini incelemek amacıyla genellikle Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak, maddelerin orijinal ölçekteki faktör yapısını koruyup korumadığı test edilmiştir. Bu analizler, ölçeğin kuramsal yapısıyla uyumlu olduğunu göstermiştir.

Uyarlama sürecinde ayrıca, ölçeğin diğer ilgili yapılarla (örneğin, materyalizm veya yaşam doyumu) olan ilişkilerini incelemek üzere ölçüt bağımlı geçerlik analizleri de gerçekleştirilmiştir. Kaynak makale, Türkçe formun Affluenza yapısını başarıyla ölçtüğünü destekleyen bulgular sunmaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışmaları, Türkçe formun iç tutarlılığını değerlendirmeye odaklanmıştır. Ulutaş-Akarçay ve arkadaşları tarafından yapılan çalışmada, ölçeğin genel iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplanmıştır. Yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü ve dolayısıyla ölçeğin güvenilir olduğunu göstermektedir.

Güvenirlik analizlerinin sonuçları, Mattison Affluenza Ölçeği’nin Türkçe versiyonunun psikometrik açıdan sağlam olduğunu ve tekrarlanan ölçümlerde benzer sonuçlar verme eğiliminde olduğunu ortaya koymuştur. Kaynak makalede spesifik katsayılar belirtilmemiş olsa da, uyarlama çalışmasının başarılı olduğu rapor edilmiştir.

Faktör Analizi

Uyarlama çalışmasının en kritik aşamalarından biri, ölçeğin orijinal çok faktörlü yapısının Türk kültüründe de geçerliliğini koruyup korumadığını belirlemek için yapılan Faktör Analizi olmuştur. Bu analizler, ölçek maddelerinin gruplanma şeklini incelemiş ve Mattison’ın öngördüğü boyutların (örneğin, finansal baskı, tüketim odaklılık) kültürel farklılıklara rağmen Türk örnekleminde de ortaya çıktığını doğrulamıştır. Faktör yüklerinin incelenmesi, maddelerin ilgili alt boyutlara yeterince yüklendiğini teyit etmiştir.

Ölçek Bilgileri

Test Type: Uyarlama

Format: Orijinal ölçek genellikle bir dizi ifadeye katılıp katılmama düzeyini ölçen Likert Ölçeği formatındadır. Derecelendirme bilgisi kaynakta belirtilmemiştir.

Language Available: Türkçe (Uyarlama), İngilizce (Orijinal)

Population Group: Genellikle yetişkinler ve üniversite öğrencileri.

Age Group: Genç Yetişkinlik ve Üzeri.

Population Details: Uyarlama çalışması için kullanılan örneklem, ölçeğin geçerlik ve güvenirlik analizlerinin yapıldığı spesifik popülasyon grubudur.

Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Anahtar Kelimeler

Affluenza Sendromu, Tüketimcilik, Psikometri, Ölçek Geliştirme, Ulutaş-Akarçay.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Demet AKARÇAY ULUTAŞ (Sorumlu Yazar)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışması 2016 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin ticari olmayan akademik kullanımları ve izin süreçleri hakkında detaylı bilgi almak için sorumlu yazar Demet AKARÇAY ULUTAŞ ile yukarıdaki iletişim adresi üzerinden irtibata geçilmesi tavsiye edilir.

Bu ölçeğin uyarlama çalışmasına ait orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: mattison-affluenza-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Ulutaş-Akarçay, D., Akın, E. ve Ayhan, D. (2016). Mattison Affluenza Ölçeğinin Türkçeye uyarlama çalışması. Turkish Studies , 11(21), 649-662. Makalenin çevrimiçi bağlantısı: turkishstudies.net

[quads id=5]

Mattison Affluenza Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri bu kaynakta yer almamaktadır. Maddelerin tam içeriği ve puanlama talimatları için lütfen yukarıda belirtilen Ulutaş-Akarçay ve arkadaşlarının (2016) kaynak makalesine başvurunuz.