Marmara Sosyal Duygusal Uyum Ölçeği

Özet

Marmara Sosyal Duygusal Uyum Ölçeği (MASDU-5 Yaş), 5 yaş grubu çocukların sosyal ve duygusal uyum düzeylerini ölçmek amacıyla 2006 yılında Güven ve Işık tarafından geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Ölçeğin geliştirme çalışması, kapsamlı geçerlik ve güvenirlik analizlerini içermektedir. Başlangıçta 36 maddeden oluşan ölçek, yapılan istatistiksel analizler sonucunda dört faktör altında toplanan 19 maddeye indirgenmiştir. Elde edilen yüksek iç tutarlılık katsayıları ve test-tekrar test korelasyonları, ölçeğin bu yaş grubu için güvenilir ve geçerli bir araç olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Marmara Sosyal Duygusal Uyum Ölçeği, MASDU-5 Yaş, Sosyal Uyum, Duygusal Uyum, 5 Yaş Çocukları, Ölçek Geliştirme, Cronbach Alpha, Faktör Analizi.

Yazarlar

Güven, Y., Işık, B.

Amaç

Marmara Sosyal Duygusal Uyum Ölçeği’nin temel amacı, okul öncesi eğitim çağındaki 5 yaş grubu çocukların sosyal ve duygusal alanlardaki uyum düzeylerini standart bir şekilde belirlemektir. Bu ölçüm, çocukların çevreleriyle kurdukları ilişkilerdeki yeterliliklerini, duygusal regülasyon becerilerini ve genel adaptasyon yeteneklerini değerlendirmeye olanak tanır.

Ölçek, özellikle erken çocukluk döneminde kritik öneme sahip olan sosyal becerilerin ve duygusal gelişimin takibinde eğitimcilere ve araştırmacılara yardımcı olmak üzere tasarlanmıştır. Bu sayede, uyum sorunları yaşayan çocukların erken teşhisi ve uygun müdahale programlarının planlanması mümkün hale gelmektedir.

Yapı

Ölçek, 5 yaş çocuklarının genel sosyal duygusal uyum yapısını ölçmektedir. Yapı, başlangıçta çok sayıda maddeden oluşsa da, yapılan psikometrik çalışmalar sonucunda dört ana faktör altında organize edilmiştir. Bu faktörler, sosyal etkileşim, duygusal ifade, problem çözme ve muhtemelen davranışsal regülasyon gibi alt boyutları temsil etmektedir.

Ölçeğin nihai yapısı, çocukların hem akranlarıyla hem de yetişkinlerle olan etkileşimlerini, duygusal tepkilerinin yoğunluğunu ve uygunluğunu kapsayacak şekilde tasarlanmıştır. Bu çok boyutlu yapı, uyumun sadece tek bir bileşenle değil, karmaşık sosyal ve duygusal becerilerin bir bütünüyle değerlendirilmesini sağlamaktadır.

Geçerlik

Marmara Sosyal Duygusal Uyum Ölçeği’nin geçerlik çalışmaları, yapı geçerliğini tespit etmek amacıyla faktör analizi yönteminin kullanılmasıyla gerçekleştirilmiştir. Analizler sonucunda ölçeğin, ölçmek istediği kuramsal yapıyı başarılı bir şekilde temsil ettiği belirlenmiştir.

Başlangıçta daha fazla madde içeren ölçek, uygulanan faktör analizi neticesinde psikometrik olarak en güçlü ve anlamlı olan 4 faktör ve 19 maddeye indirgenmiştir. Bu indirgeme, ölçeğin yapısal netliğini ve ekonomik kullanımını sağlamıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık ve zamana karşı kararlılık olmak üzere iki temel yöntemle incelenmiştir. İç tutarlılık katsayısı, ölçeğin tümü ve alt boyutları için Cronbach Alpha tekniği kullanılarak hesaplanmıştır.

Elde edilen sonuçlara göre, Marmara Sosyal Duygusal Uyum Ölçeği’nin genel Cronbach Alpha katsayısı yüksek bulunmuştur (α = 0.83). Ayrıca, ölçeğin zamana karşı kararlılığını gösteren test-tekrar test güvenirliği korelasyon değeri de oldukça yüksek olup (r = 0.89), ölçeğin tutarlı sonuçlar ürettiğini kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla yürütülen faktör analizi çalışmaları, ölçeğin başlangıçtaki 36 maddelik formunun revize edilmesini sağlamıştır. Analizler, maddelerin dört temel faktör altında gruplandığını ortaya koymuştur.

Bu analizler, ölçme aracının kuramsal olarak beklenen sosyal ve duygusal uyum boyutlarını ne ölçüde yansıttığını göstermiştir. Nihai olarak, 19 maddelik, dört faktörlü yapı, ölçeğin pratik kullanımı ve bilimsel uygunluğu açısından kabul görmüştür.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Development)

Format: Likert tipi derecelendirme veya gözlem formu olduğu varsayılmakla birlikte, kaynakta derecelendirme detayları belirtilmemiştir.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Çocuklar

Yaş Grubu: 5 yaş

Popülasyon Detayları: Okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 5 yaş grubu çocuklar.

Test Metodolojisi: Başlangıçta 36 madde ile oluşturulmuş, psikometrik analizler sonrası 19 maddeye indirilmiştir. Uygulama şekli (ebeveyn/öğretmen raporu veya doğrudan gözlem) kaynakta net olarak belirtilmemiştir.

Anahtar Kelimeler

Okul Öncesi Eğitim, Psikometri, Çocuk Gelişimi, Geçerlik, Güvenirlik, Faktör Analizi, Sosyal Duygusal Uyum.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi Mevcut Değil

Kurum E-posta Adresleri: Bilgi Mevcut Değil

Yazışma Adresi: Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi yayınına bakılabilir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, akademik bir dergide yayınlanmıştır (2006). Kullanım izinleri ve ücret bilgileri için doğrudan yazarlarla iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ölçeğin geliştirildiği yıl 2006‘dır.

Ölçeğin orijinal PDF dosyasına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: marmara-sosyal-duygusal-uyum-olcegi-toad.pdf

Referanslar

Güven, Y. ve Işık, B. (2006). Beş Yaş Çocukları İçin Marmara Sosyal Duygusal Uyum Ölçeği’nin (MASDU-5 Yaş) Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Eğitim Bilimleri Dergisi, 23(23), 125-142.

Makalenin çevrimiçi bağlantısı: e-dergi.marmara.edu.tr

Marmara Sosyal Duygusal Uyum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. Ölçek maddeleri kaynak içerikte verilmemiştir; bu nedenle bu bölüm boş bırakılmıştır. Maddeler için orijinal makaleye başvurulmalıdır.

Ölçek, faktör analizi sonucunda 4 faktör ve 19 maddeye indirgenmiştir.