Marmara Öğrenme Çevikliği Ölçeği

Özet

Marmara Öğrenme Çevikliği Ölçeği, bireylerin öğrenme süreçlerine ne kadar hızlı adapte olabildiklerini, değişim karşısında gösterdikleri esnekliği ve bu süreçte öz farkındalık düzeylerini ölçmek amacıyla 2020 yılında geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Ölçek, öğrenme çevikliğini beş temel boyutta ele alarak, bu yapının akademik ve profesyonel bağlamdaki geçerliğini ve güvenirliğini sağlamak üzere kapsamlı istatistiksel analizlere tabi tutulmuştur. Bu araç, özellikle eğitim ve organizasyonel psikoloji alanlarında bireylerin gelişim potansiyelini değerlendirmek için tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Öğrenme Çevikliği, Psikometrik Ölçek Geliştirme, Zihinsel Çeviklik, Öz Farkındalık, Değişim Yönetimi, Güvenirlik, Geçerlik

Yazarlar

Şebnem YAZICI, Murat ÖZGENEL

Amaç

Marmara Öğrenme Çevikliği Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin yeni deneyimlerden hızlı ve etkili bir şekilde öğrenme yeteneğini, yani öğrenme çevikliğini, çok boyutlu bir yapı içerisinde ölçmektir. Bu ölçek, özellikle Türkiye bağlamında öğrenme çevikliği kavramının geçerli ve güvenilir bir ölçümünü sağlamak üzere geliştirilmiştir.

Ölçek, eğitim yönetimi ve organizasyonel gelişim alanlarında kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Bireylerin veya çalışanların hangi çeviklik alanlarında güçlü olduklarını veya geliştirilmesi gereken yönlerini belirlemeye yardımcı olmayı hedeflemektedir.

Yapı

Öğrenme çevikliği, bu ölçek bağlamında beş farklı alt boyutta incelenen karmaşık bir psikolojik yapı olarak tanımlanmıştır. Bu alt boyutlar, bireyin hem içsel süreçlerini (öz farkındalık, zihinsel çeviklik) hem de dış çevreyle etkileşimini (insan ilişkilerinde çeviklik, değişimde çeviklik, sonuç yaratmada çeviklik) kapsamaktadır.

Ölçek, toplamda 30 maddeden oluşmakta olup, her bir alt boyut öğrenme çevikliğinin farklı bir yönünü temsil etmektedir. Bu çok boyutlu yaklaşım, öğrenme çevikliğinin sadece bilişsel bir beceri değil, aynı zamanda sosyal ve duygusal bileşenleri de içeren bütüncül bir yeterlilik olduğunu vurgulamaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, alan yazının derinlemesine incelenmesi ve teorik temellere sıkı sıkıya bağlı kalınarak madde havuzu oluşturulmasıyla başlamıştır. Kapsam geçerliğini sağlamak amacıyla uzman görüşlerine başvurulmuştur.

Taslak form, bir ölçme ve değerlendirme uzmanı ile altı eğitim yönetimi ve denetimi uzmanına sunulmuştur. Bu uzmanların görüşleri doğrultusunda gerekli dilsel ve yapısal düzeltmeler yapılarak maddelerin ölçmek istediği yapıyı temsil etme yeteneği artırılmıştır. Yapı geçerliği ise istatistiksel analizlerle (faktör analizi) desteklenmiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirliğini belirlemek amacıyla çeşitli ileri düzey istatistiksel teknikler kullanılmıştır. İç tutarlılık güvenirliği, yaygın olarak kullanılan Cronbach Alfa katsayısı ile test edilmiştir.

Ek olarak, madde analizleri kapsamında madde toplam korelasyonu ve madde kalan korelasyonu incelenmiştir. Maddelerin ayırt ediciliğini belirlemek için %27’lik alt-üst grup karşılaştırmasına dayalı bağımsız gruplar t-testi uygulanmıştır. Ölçeğin zamana karşı tutarlılığını ölçmek amacıyla ise test-tekrar test bağımlı gruplar t-testi ve test-tekrar test korelasyon analizleri gerçekleştirilmiştir. Bu analizler, ölçeğin tutarlı ve kararlı sonuçlar verdiğini göstermiştir.

Faktör Analizi

Marmara Öğrenme Çevikliği Ölçeği, beş faktörlü bir yapıya sahiptir. Bu yapı, öğrenme çevikliğinin teorik olarak beklenen bileşenlerini yansıtmaktadır. Faktör analizi sonuçları, 30 maddelik nihai formun bu beş alt boyuta ayrıldığını doğrulamıştır.

Ölçeğin alt boyutları ve madde sayıları şunlardır:

• İnsan İlişkilerinde Çeviklik: 4 madde
• Değişimde Çeviklik: 6 madde
• Zihinsel Çeviklik: 8 madde
• Sonuç Yaratmada Çeviklik: 6 madde
• Öz Farkındalık: 6 madde

Araç

Test Türü: Geliştirme (Yeni bir ölçek geliştirme çalışması)

Format: 5’li Likert tipi derecelendirme (1=hiçbir zaman – 5=her zaman)

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Yetişkinler, özellikle eğitim ve organizasyonel bağlamda görev yapan bireyler.

Yaş Grubu: Belirtilmemiş (Genellikle üniversite öğrencisi veya çalışan yetişkinler)

Popülasyon Detayları: Detaylı demografik bilgiler için kaynak makaleye başvurulmalıdır. Çalışma, Marmara Üniversitesi bünyesinde veya eğitim alanında gerçekleştirilmiş olabilir.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) ölçeği.

Anahtar Kelimeler

Ölçek Geliştirme, Eğitim Psikolojisi, Organizasyonel Çeviklik, İstatistiksel Analiz, Faktör Analizi, Şebnem YAZICI, Murat ÖZGENEL

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Şebnem YAZICI

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Belirtilmemiştir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Makalenin yayınlandığı akademik kurumla ilişkili adres.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2020

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari kullanımı veya geniş çaplı araştırmalarda kullanımı için sorumlu yazar Şebnem YAZICI ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ölçeğin orijinal makalesi ve ilgili PDF dosyası aşağıda belirtilen bağlantılardan erişilebilir durumdadır.

Referanslar

Yazıcı, Ş. ve Özgenel, M. (2020). Marmara Öğrenme Çevikliği Ölçeğinin geliştirilmesi, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Journal of History School, 44, 365-393.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: marmara-ogrenme-cevikligi-olceginin-gelistirilmesi-gecerlik-ve-guvenirlik-calismasi-toad.pdf

Ek bağlantı: toad.halileksi.net

Marmara Öğrenme Çevikliği Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuştur ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. Bu maddeler, ölçeğin faktör yapısını göstermektedir.

• İnsan İlişkilerinde Çeviklik: 4 madde
• Değişimde Çeviklik: 6 madde
• Zihinsel Çeviklik: 8 madde
• Sonuç Yaratmada Çeviklik: 6 madde
• Öz Farkındalık : 6 madde