Manevi Destek Algısı Ölçeği

Özet

Manevi Destek Algısı Ölçeği (MDAÖ), bireylerin algıladıkları manevi destek düzeylerini ölçmek amacıyla 2014 yılında E. Kavas ve N. Kavas tarafından geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Ölçek, yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip, 15 maddeden ve tek bir faktörden oluşan yapısıyla dikkat çekmektedir. Bu ölçek, özellikle sosyal ve psikolojik araştırmalarda maneviyatın ve manevi destek algısının bireyin genel iyi oluşu üzerindeki etkilerini incelemek için tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Manevi Destek Algısı, Psikometri, Ölçek Geliştirme, Güvenirlik, Tek Faktörlü Yapı, Sosyal Destek.

Yazarlar

Erkan Kavas, Neslihan Kavas.

Amaç

MDAÖ’nün temel amacı, bireylerin çevresinden, inançlarından veya sosyal kaynaklardan aldıkları ya da algıladıkları manevi destek düzeyini geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçmektir. Ölçek, manevi destek algısının bireyin ruh sağlığı, uyum düzeyi ve yaşam kalitesi üzerindeki etkilerini ampirik olarak değerlendirmeye olanak tanır.

Ölçeğin geliştirilmesi, özellikle Türkçe literatürde manevi destek kavramını ölçmek üzere standartlaştırılmış ve psikometrik özellikleri kanıtlanmış bir araca olan ihtiyacı karşılamıştır. Bu araç, maneviyat alanındaki araştırmalara önemli bir katkı sağlamaktadır.

Yapı

Manevi Destek Algısı Ölçeği (MDAÖ), teorik olarak manevi desteğin tek boyutlu bir yapıyı temsil ettiği varsayımıyla oluşturulmuştur. Ölçek, toplamda 15 maddeden oluşmakta olup, gerçekleştirilen psikometrik analizler sonucunda bu yapının tek faktörlü olduğu doğrulanmıştır. Bu tek faktör, bireyin genel manevi destek algısının gücünü yansıtmaktadır.

Ölçek maddeleri, bireyin kendisini manevi açıdan desteklenmiş hissetme derecesini ölçmeye odaklanmıştır. Yanıtlar, 5’li Likert Ölçeği üzerinden toplanmaktadır. Bu derecelendirme, 0 (hiç katılmıyorum) ile 4 (tamamen katılıyorum) arasında değişmektedir, bu da katılımcıların algı düzeylerini hassas bir şekilde ifade etmelerini sağlamaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin psikometrik özellikleri kapsamında yapı geçerliliği titizlikle incelenmiştir. Yapı geçerliliğini ortaya koymak amacıyla yürütülen açımlayıcı faktör analizi (AFA) sonuçları, ölçeğin tek bir faktörden oluştuğunu kesinleştirmiştir. Bu tek faktörlü yapı, ölçeğe ait toplam varyansın %58.4’ünü açıklamaktadır.

Açıklanan varyansın yüksek olması, MDAÖ’nün ölçmek istediği manevi destek algısı yapısını başarıyla temsil ettiğini ve maddelerin yapısal bütünlük içinde olduğunu göstermektedir. Bu bulgular, ölçeğin bilimsel çalışmalarda güvenle kullanılabileceği konusunda güçlü kanıtlar sunmaktadır.

Güvenirlik

MDAÖ’nün güvenilirliği, iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alpha) hesaplanarak değerlendirilmiştir. Yapılan güvenirlik analizi neticesinde, ölçeğin genel iç tutarlılık katsayısı 0.940 olarak son derece yüksek bulunmuştur. Bu değer, ölçek maddelerinin birbiriyle tutarlı olduğunu ve aynı temel yapıyı ölçmekte başarılı olduğunu kanıtlamaktadır.

Analiz sürecinde iç tutarlılığı olumsuz yönde etkilediği tespit edilen bir madde ölçekten çıkarılmıştır. Kalan 15 madde ile elde edilen 0.940 değeri, MDAÖ’nün yüksek düzeyde güvenilir sonuçlar ürettiğini ve tekrarlı ölçümlerde tutarlılık sağlayacağını göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirilmesi aşamasında gerçekleştirilen açımlayıcı faktör analizi, Manevi Destek Algısı Ölçeği‘nin 15 maddelik, tek boyutlu bir yapı sergilediğini açıkça ortaya koymuştur. Bu analiz, ölçeğin yapısal bütünlüğünü sağlamlaştıran temel adımı oluşturmuştur.

Faktör analizinin sonuçlarına göre, tek faktörün varyansın %58.4’ünü açıklaması, MDAÖ’nün manevi destek algısı kavramını yüksek bir düzeyde temsil ettiğini ve faktör yüklerinin güçlü olduğunu göstermektedir. Bu bulgu, ölçeğin tek bir psikolojik yapıyı ölçmek üzere optimize edildiğini doğrulamaktadır.

Araç

Test Türü: Geliştirme Ölçeği (Development Scale)

Format: 15 madde, Tek Faktörlü Yapı.

Mevcut Dil: Türkçe.

Popülasyon Grubu: Genel Popülasyon.

Yaş Grubu: Yetişkin Popülasyon (Orijinal çalışmada spesifik yaş aralığı belirtilmemiştir).

Popülasyon Detayları: Ölçek, Türkçe konuşan popülasyonlar için geliştirilmiş olup, orijinal çalışmanın örneklem detayları kaynak makalede mevcuttur.

Test Metodolojisi: 5’li Likert Derecelendirme (0= hiç katılmıyorum – 4= tamamen katılıyorum).

Anahtar Kelimeler

Maneviyat, Psikolojik Ölçek, Cronbach Alpha, Tek Boyutluluk, Ölçek Geliştirme, Kavas, Yapı Geçerliliği.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değil.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar)

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değil.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2014 (Yayın Tarihi).

İzinler ve Ücret: Ölçeğin akademik ve ticari olmayan amaçlarla kullanımı için sorumlu yazar Erkan Kavas ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. İletişim e-posta adresi yukarıda belirtilmiştir.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: manevi-destek-algisi-olcegi-toad.pdf.

Kaynaklar

Kavas, E. ve Kavas, N. (2014). Manevi Destek Algısı (MDA) Ölçeği: Geliştirilmesi, geçerliliği ve güvenilirliği. Turkish Studies – International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 9(2), 905-915.

Manevi Destek Algısı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, orijinal kaynak metinde açıkça listelenmemiştir. Maddelerin tam içeriğine ulaşmak için, belirtilen akademik makaleye başvurulması gerekmektedir. Ölçek, toplamda 15 maddeden oluşmaktadır.